Het interieur van drogisterij Etos (genomen ergens tussen 1933 en 1943)

100 jaar Etos

Een eeuw lang Etos: van arbeiderskruidenier tot drogisterij voor de burgerij

Het interieur van drogisterij Etos (genomen ergens tussen 1933 en 1943) Beeld Archief voor Erfgoed van Zuidoost Brabant.

Etos overleeft al een eeuw precies in het midden van de drogisterij-markt. Niet de dure parfums, wel kwaliteit.

Wie vragen heeft over make-up, parfums of haarverven kan in de filialen van drogisterij Etos nog wel terecht, maar het winkelpersoneel zal steeds vaker ook klaarstaan met hele andere adviezen, zoals over functioneler slapen of het belang van gezonde voeding en voldoende beweging. Het is de metamorfose van Eendracht, Toewijding, Overleg en Samenwerking (Etos). Van drogisterij naar adviseur over alles omtrent gezondheid. Opnieuw een verandering van koers voor het bedrijf, dat door vernieuwing op vernieuwing al honderd jaar overeind blijft.

Die honderdste verjaardag mag best worden gevierd, zegt drogisterijkenner en ex-farmaceut René Salimans. Want overleven in de overvolle drogisterijenbranche is zeker geen uitgemaakte zaak, stelt hij. “De concurrentie is echt moordend, en vooral voor Etos.” 

Agressief

Etos zit namelijk al decennia in het midden van de drogisterijenmarkt. Met aan de ene kant concurrentie van de duurdere parfumketens ICI Paris XL en Douglas voor de beautyproducten, en van de andere kant van de goedkopere drogisterijen Kruidvat en Trekpleister. “Vooral Kruidvat is erg agressief met lage prijzen en enorme aanbiedingen, zoals twee plus twee gratis. Etos valt historisch gezien tussen wal en schip”, zegt Salimans.

Tijdens een feestelijke onthulling van ‘het nieuwe Etos’ in Amsterdam stond Etos-topvrouw Saskia Egas ­Reparaz vorige week donderdag stil bij de honderdste verjaardag. De eerste winkel opende Philips, de oprichter van Etos, op 2 januari 1919 in Eindhoven als een kruidenierswinkeltje. Het was bedoeld voor de tienduizenden Philips-arbeiders in de stad. “Philips vond dat hun werknemers besodemieterd werden door winkeliers in Eindhoven, dus besloten ze zelf een winkel te beginnen”, verklaart Salimans. Deze veranderde in een drogisterij en werd in 1973 overgenomen door Ahold. 

Op zoek naar identiteit

Etos zocht vervolgens lang naar een eigen identiteit, zegt Salimans. In de jaren ‘70 probeerde het bedrijf aan te haken bij de chiquere beautyketens, zoals Douglas, en etaleerde het meer en duurdere parfums in de schappen. “Dat sloeg niet aan en was een grote mislukking. Daarna voerde Etos een strijd met onderkant van de drogisterijenmarkt, maar die verloor het vooral van Kruidvat. Het ontbrak Etos lang aan focus”, zegt Salimans.

Toch wist Etos zonder al te grote problemen te overleven. Tussen 1976 en 2003 groeide de omzet van alle drogisterijen namelijk zo’n 7 procent per jaar. Etos voer mee.

Sinds een jaar of tien heeft Etos eindelijk een eigen formule, een combinatie van de concurrenten. Salimans: “Het assortiment is van goede kwaliteit, de winkels zijn netjes en mooi ingericht en het personeel is erg deskundig. Etos heeft nu echt een eigen stijl.”

Aholdarrogantie

Momenteel heeft Etos 543 filialen verspreid door het land. Dat waren er in 2012 nog 536. Dat lijkt goed in een tijd waarin winkels geleidelijk plaatsmaken voor webshops. Maar in dezelfde periode groeide de concurrenten harder.  Kruidvat ging van 810 naar 960 winkels en Trekpleister van ongeveer 130 naar ruim 200 filialen. Wel daalde drogisterij DA in deze periode van 577 naar ruim driehonderd winkels. 

Etos zelf heeft wel degelijk winkels moeten sluiten, stelt Salimans. De helft van de filiaalmanagers van Etos zijn nu franchisers, terwijl dat er in 2012 veel minder waren. Dat komt volgens Salimans vooral door, zoals hij het noemt, ‘Aholdarrogantie.’ Etos ligt – net als Ahold Delhaize – geregeld overhoop met leveranciers, omdat de verantwoordelijken vaak lang wachten met beslissen over inkopen of zelfs terugkomen op gemaakte afspraken, zegt hij. “Etos snijdt zichzelf dan in de vingers.” 

Maar dat Etos de winkelformule nu verandert, komt niet omdat de filialen slecht functioneren, zegt Etos-woordvoerder Pauline van den Brandhof. “We volgen de wensen van onze klanten. Er is veel aandacht voor een gezonde leefstijl. Wij willen die deskundigheid graag bieden.” Om de nieuwe insteek kracht bij te zetten kocht Etos vorige maand de Solvo Groep, een digitaal platform voor medische informatie. “Wat onze medewerkers in de winkels adviseren willen we ook online aanbieden”, zegt Van den Brandhof.

Eigen richting

Slim, zegt Salimans over de vernieuwing. Of het aanslaat durft hij niet te zeggen. Drogisterijen en parfumerieën verdienen in totaal zo’n 4,3 miljard euro. Daarvan gaat nog geen 600 miljoen euro naar producten die met gezondheid te maken hebben, zoals pijnstillers en supplementen. “Dat is maar een fractie, waarom zou je daar het complete beleid voor veranderen?”, stelt Salimans. Positief is wel dat Etos een eigen richting kiest, zegt hij. “Zoals ze nu met de winkelformule te werk gaan, kan Etos nog zeker twintig of dertig jaar mee.”

Lees ook: 

Etos neemt populaire websites met gezondheidsadviezen over.

Drogisterijketen Etos koopt een bedrijfje dat op internet veel mensen weet te bereiken met vooral gezondheidsadviezen. 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden