AnalyseEconomie

Economisch herstel? Het voorspelde V-scenario kan in de prullenbak

Bezoekers aan de markt/winkelstraat van Eindhoven.Beeld Merlin Daleman

Het kabinet heeft de coronaregels verscherpt. Dat remt het economisch herstel. Maar hoe hard? Dat blijft onzeker. 

De horeca groeit volgend jaar met 30 procent. De transportsector met 13,5 procent. De zakelijke dienstverlening met 9 procent en de zorgsector ook. De industrie? Ook groei. De detailhandel groeit in 2021 maar een beetje, maar is er maar één sector die volgend jaar krimpt: de bouw. Was getekend: het Economisch Bureau van ING, dat onlangs zijn verwachtingen voor dit en komend jaar publiceerde.

Best een positief verhaal. Niet voor de bouw en wellicht ook niet voor de detailhandel, al verging het die laatste sector de afgelopen coronamaanden door de bank genomen juist heel goed – de online winkels, de supermarkten en de doe-het-zelfketens hadden het druk tot razend druk. Maar verder? Groei, groei, groei. Kanttekening: dat is in vergelijking met 2020, waarin de meeste sectoren enorme omzetverliezen draaien.

Natuurlijk hadden de economen van ING nóg een kanttekening bij hun prognoses. Een kanttekening die sinds eind februari in geen enkel rapport over de toekomst van welke economie dan ook ontbreekt. “Er blijft veel onzeker over het verloop van de corona-uitbraak.” En over het economisch herstel dus ook.

Teugels aangetrokken

Die onzekerheid is er deze week niet kleiner op geworden. Het Covid-19-virus is nog niet verslagen, hier niet en in veel andere landen ook niet, en het kabinet heeft de teugels weer wat strakker aangetrokken. Niet zo strak als op 15 maart, maar toch: Als eigenaren van horeca, directeuren van theaters, musea en reisbureaus, de bazen van Schiphol, KLM, NS en de stads- en streekvervoerders voor de komende maanden al op forse omzetstijgingen hadden gehoopt, dan komen zij bedrogen uit. Dat komen ze helemaal als het kabinet over een paar weken tot nóg strengere maatregelen zou moeten besluiten. Bijkomend probleem: de overheid komt wel met een derde steunpakket voor bedrijven met flinke omzetverliezen, maar dat zal minder ruimhartig zijn dan de vorige twee.

En dat terwijl het beeld van de Nederlandse economie de laatste tijd toch al wat diffuus was. Aan de ene kant nam de industriële bedrijvigheid in augustus voor het eerst sinds maanden weer toe. En het aantal faillissementen ligt nog steeds laag. De werkloosheid steeg wel wat tussen mei en augustus, maar dat kwam niet doordat veel mensen hun baan verloren. De reden was vooral dat er meer mensen op zoek gingen naar werk – en dan dus als werkloos worden beschouwd. Consumenten gaven in juli alweer flink meer uit dan in april - een belangrijke pijler voor de staat van de economie.

Angst voor besmetting

Aan de andere kant gaven zij in juli maar iets meer uit dan in juni. Recente gegevens van ABN Amro over de pintransacties van hun klanten wijzen erop dat mensen terughoudender worden met geld uitgeven. De angst voor besmetting speelt weer: het bezoek aan uitgaansgelegenheden neemt af. Na half maart konden mensen de deur niet uit, nu wil een deel van de bevolking het niet. 

Consumenten blijven door de bank genomen dus pessimistisch over de vooruitzichten van de economie. En het Economisch Bureau van ING verwacht dat de uitgaven van consumenten in het vierde kwartaal niet of nauwelijks zullen stijgen. Dat is vooral een gevolg van de werkloosheid die in dat kwartaal wel echt flink zal oplopen.

Hoe gaat het verder? Het V-scenario dat sommige economen in het begin van de crisis voorspelden – een diep dal en daarna een snel herstel naar oude tijden – gaat niet op, zo is gebleken. Het herstel gaat langer duren, zie de prognoses van ING, en dat zal zeker zo zijn als het slot op Nederland en de sloten op andere landen zwaarder worden en lang blijven hangen. Dan kunnen de economen van de plan- en economische bureaus aan zwarte(re) scenario’s gaan rekenen. 

En dan kunnen de prognoses die het Centraal Planbureau maakte voor de begroting van het kabinet voor volgend jaar - 3,5 procent groei en gemiddeld 545.000 werklozen - wel eens veel te optimistisch zijn. Maar misschien trekt het kabinet de strengere maatregelen wel in. Dan komen die prognoses misschien toch uit.

Lees ook:

Consumenten geven minder uit: zo remt de tweede coronagolf het economisch herstel

Waar het coronavirus oprukt, wordt minder gepind. Het lijkt erop dat het economisch herstel aan het afvlakken is. 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden