Textielindustrie

Dwangarbeid bij Indiase spinnerijen brengt Zeeman en WE Fashion in verlegenheid

Een Indiër sorteert katoen in Dhrangadhra. Bij de verwerking van grondstoffen voor de textielproductie is sprake van gedwongen arbeid, zeggen Nederlandse onderzoekers. Beeld AFP
Een Indiër sorteert katoen in Dhrangadhra. Bij de verwerking van grondstoffen voor de textielproductie is sprake van gedwongen arbeid, zeggen Nederlandse onderzoekers.Beeld AFP

Onderzoekers leggen een directe relatie met Nederlandse kledingmerken Zeeman en WE Fashion.

Er zijn niet zoveel textielateliers waar het katoen binnenkomt en de kledingstukken naar buiten gaan. Meestal is de keten versnipperd, en vooral in de spinnerijen en weverijen kunnen de omstandigheden vreselijk zijn. In het donderdag verschenen rapport Spinning Around Workers’ Rights laten de Nederlandse onderzoeksorganisaties Somo en Arisa zien dat gedwongen arbeid een groot risico is in Indiase spinnerijen die garens en stoffen produceren voor de internationale kleding- en textielindustrie.

Het onderzoek is uitgevoerd bij 29 spinnerijen in de Indiase deelstaat Tamil Nadu, in de zuidelijke punt van het land. Er zijn 725 medewerkers geïnterviewd. “Op grond van ons onderzoek concluderen wij dat de leef- en arbeidsomstandigheden in de textielindustrie in Tamil Nadu bedroevend slecht zijn”, zegt Pauline Overeem, onderzoeker bij Somo (Stichting Onderzoek Multinationale Ondernemingen). “In de ergste gevallen komt dit neer op gedwongen arbeid.”

Onder druk en dreigementen maken de arbeiders buitensporig veel overuren, schrijven de onderzoekers. “Veel arbeiders komen uit andere deelstaten in India, spreken geen Tamil en behoren tot lagere kastes. Spinnerijen maken misbruik van de kwetsbare positie van deze migranten, die vaak met valse beloftes naar de spinnerijen worden gehaald en grotendeels afgesloten van de buitenwereld in hostels worden ondergebracht.” Er wordt minder geld betaald dan beloofd. Ook worden toezeggingen met betrekking tot het jaarlijks verlof – om thuis de kinderen te zien – niet nagekomen.

Een romper van biologisch katoen

Stoffen en garens uit Tamil Nadu worden onder andere verwerkt in kleding en huishoudtextiel voor de Europese en Noord-Amerikaanse markt. De onderzoekers vonden relaties tussen de onderzochte spinnerijen en tien internationaal opererende bedrijven. In veel gevallen is dat een relatie met het moederbedrijf van een spinnerij. Maar in sommige gevallen gaat het om een directe link, zoals bij Zeeman en WE Fashion. Dat betekent dat hun textielfabrieken de grondstoffen inkopen bij een spinnerij waar misstanden zijn vastgesteld.

“Inkopende bedrijven moeten maatregelen nemen om gedwongen arbeid tegen te gaan en het risico op gedwongen arbeid laten meewegen bij hun inkooppraktijken”, zegt Overeem. Textielbedrijven behoren onderzoek te doen naar de arbeidsomstandigheden in hun productieketen. Omdat transparantie helpt bij het aanpakken van misstanden, zet een bedrijf zoals Zeeman alle productielocaties online.

In India heeft Zeeman veertig fabrieken met 5453 werknemers. Het land is goed voor 6 procent van Zeemans inkoopwaarde – China is de grootste leverancier. De romper van biologisch katoen wordt bijvoorbeeld in India gemaakt. Ook komt er steeds meer woondecoratie vandaan. Dat Zeeman-producten goedkoop zijn, komt volgens het bedrijf doordat het in langdurige relaties investeert. Daardoor kent het de fabrieken waarmee het samenwerkt ook goed.

Zeeman zei enkele jaren terug dat het bezig is de diepere productieketen te analyseren. “We weten waar en hoe onze producten gemaakt worden, maar er ligt nog een uitdaging om de toeleveranciers in kaart te brengen. Zodat we ook weten waar alle materialen, drukknoopjes en ritssluitingen vandaan komen.”

Een training over arbeidsrechten

In een reactie op dit rapport is Zeeman een onderzoek begonnen. “Maar de spinnerij in kwestie weigert hierover in gesprek te gaan en verklaart zelfs dat het niet langer garen wil leveren aan Zeemans tussenpersoon”, schrijven de onderzoekers. Omdat er geen dialoog mogelijk is, plaatst Zeeman er sowieso geen bestellingen meer.

WE Fashion laat weten dat bij de betreffende spinnerij vorig jaar een training heeft plaatsgevonden over arbeidsrechten, voor zowel het personeel als het management. “We onderzoeken of de problemen die Somo rapporteert tijdens die training door een lokale maatschappelijke organisatie aan de orde zijn gekomen. En of deze training de situatie in de spinnerij heeft veranderd.”

Arisa, dat voorheen Landelijke India Werkgroep heette, doet al jaren onderzoek naar toeleveranciers van de textielindustrie. “Het risico op gedwongen arbeid beperkt zich niet tot de spinnerijen die wij onderzocht hebben en afnemers die wij in kaart gebracht hebben”, zegt Diewertje Heyl van Arisa. “Ook bijvoorbeeld merkbedrijven die kleding laten maken in Bangladesh of Sri Lanka met stoffen of garens uit Tamil Nadu hebben ermee te maken. Maar door gebrek aan transparantie blijven veel bedrijven buiten beeld.”

Lees ook:

Beroerde arbeidsomstandigheden en dwangarbeid in kledingsector India

C&A en H&M nemen kleding af van textielfabrieken die arbeiders minder betalen dan vooraf was afgesproken.En ze zijn niet vrij om te gaan en staan waar ze willen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden