Reportage Chocolade

Duurzame chocola exporteer je op de fiets

Beeld Patrick Post

Met een nieuwe fabriek aan de Amsterdamse haven willen De Chocolademakers de belangrijke cacaohistorie van de stad nieuw leven inblazen. En dan nu zo duurzaam mogelijk: met zeilschepen en op de fiets.

Tientallen Duitsers gehuld in fietskleding vullen hun bakfietsen met dozen vol vers geproduceerde chocoladerepen. Straks fietsen ze honderden kilometers en overhandigen ze de in totaal 2500 kilo chocola aan Duitse, Zwitserse en Oostenrijkse winkeliers. Waarom ze de route die voor sommigen wel tien dagen duurt per fiets afleggen? Simpel, wie echt aan het milieu denkt pakt gewoon de fiets, verklaart koerier Helmut Beckmann (52) uit de Noord-Duitse gemeente Berumbur, zo’n 350 kilometer van Amsterdam.

Maar eerst nog een glaasje champagne. Want de 150 fietskoeriers zijn zaterdag niet zomaar in Amsterdam-West. Hier op bedrijventerrein Westpoort opent producent De Chocolademakers de deuren van de nieuwe fabriek. Pal aan de haven, waar straks zeilschepen uit Congo, Peru en de Dominicaanse Republiek met tonnen biologische cacaobonen aanmeren.

Willy Wonka

Een historische locatie, want Amsterdam had eeuwen geleden al een van de belangrijkste cacaohavens ter wereld, ontdekten oprichters van De Chocoladefabriek Rodney Nikkels (48) en Enver Loke (45). Allebei studeerden ze tropische landbouwkunde in Wageningen. In 2009 organiseerden ze het eerste Chocolade Festival in Amsterdam. Om de historie van Amsterdam als cacaostad nieuw leven in te blazen startten de twee ondernemers in 2011 met hun chocoladeproductie. Tot vandaag in twee oude garages, maar nu in een echte fabriek.

Nikkels en Loke willen de productie van boon tot chocolade zo milieuvriendelijk mogelijk doen, met zo veel mogelijk cacao. Als Willy Wonka in de klassieker ‘Sjakie en de chocoladefabriek’ omschrijft Nikkels op de eerste etage van het pand de functies van de machines die in verschillende ruimtes achter het glas zichtbaar zijn.

De productie van de repen van 90 gram begint als de cacaobonen in de opslagruimte in een bak worden gelegd, waarna een buis ze vervoert naar een grote brander. Daar worden 200 kilogram bonen tegelijk gebrand, waarna ze in ‘de chocoladekamer’ de recepturen krijgen toegediend. “We werken met melk, een klein beetje suiker en soms een beetje koffie. Geen andere toevoegingen en zeker geen noten. Mijn zoon heeft een notenallergie ”, zegt Nikkels.

Biologische teelt

Cacaobonen worden vooral op grote schaal verbouwd in de Afrikaanse landen Ivoorkust, Ghana en Kameroen. Nikkels en Loke halen hun bonen uit gebieden in Congo, Peru en de Dominicaanse Republiek, omdat daar biologische teelt kan plaatsvinden, verklaart Nikkels. De marktprijs is nu zo’n 2000 dollar per 1000 kilogram cacaobonen, legt hij uit.

De chocoladefabriek zegt de cacaoboeren in de producerende landen te betalen op basis van het leefbare loon in het land, het bedrag dat de boeren minimaal nodig hebben om in hun basisbehoeften te kunnen voorzien. “We zaten met een paar man bij elkaar en berekenden op een bierviltje dat de boeren op basis van 1000 kilogram cacaobonen wel 3500 dollar nodig hebben om van te leven. Dat betalen we nu”, zegt Nikkels.

Voor de CO2-reductie vervoeren zeilschepen de bonen vervolgens naar de Amsterdamse haven. De productie van cacaoboon tot chocoladereep neemt vijf dagen in beslag, waarna ze in composteerbare verpakkingen vooral per fiets worden geëxporteerd naar onder meer Duitsland, België, Oostenrijk en Zwitserland.

“Drie jaar geleden stonden er plots vier Duitse jongens op de stoep. Ze hoorden van het project en wilden helpen. Dus per fiets exporteren in plaats van per vrachtwagen”, legt Loke uit. Inmiddels zijn er al ruim 150 fietskoeriers. In Nederland wordt de chocolade verkocht in biologische supermarkten, restaurants en koffiespeciaalzaken, voor 3,50 euro per reep.

Overbelaste knieën

Na de opening struinen tientallen bezoekers door de gangen van de fabriek. Buiten nipt Julia Schmitt (27) uit Keulen uit haar glas champagne. Maar blij is ze niet. Ze wilde graag terugfietsen met kilo’s chocolade, maar haar overbelaste knieën zorgen ervoor dat ze met de auto huiswaarts keert. “We hebben er twee dagen over gedaan om hier te komen. Het was ontzettend zwaar. Ik heb me steeds afgevraagd waarom ik begonnen was”, zegt Schmitt.

Hoe anders is dat voor Beckmann uit Berumbur die in zijn fietskleding voldaan om zich heen kijkt. “We moeten de CO2-uitstoot op allerlei manieren verminderen, maar ik vind fietsen ook gewoon leuk. Het is alleen maar lachen met ons fietsgroepje.” Met een overnachting in Hattem hoopt hij morgen weer thuis te zijn.

Lees ook:

Wat arme boeren wel helpt? Méér chocola eten!

Producten met keurmerk bezorgen boeren in lagelonenlanden nog geen beter leven. Wat kun je wel doen als consument?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden