Duitsland

Duitse economie nog harder onderuit dan voorspeld, Europa volgt

Minister-president Mark Rutte bezoekt bondskanselier Angela Merkel in het Bundeskanzleramt. Beeld ANP

Naast Amerika krijgt ook de motor van de Europese economie een grote tik in de coronacrisis. De Duitse economie krimpt harder dan gedacht.

Het zegt iets als economen en analisten schrikken van de Duitse tweede-kwartaalcijfers. Ja, dat die desastreus zijn, of welk superlatief dan ook de voorkeur heeft, verbaast niemand. Maar een krimp van 10,1 procent vergeleken met het kwartaal ervoor? Dat is zelfs voor corona-begrippen nog een tegenvaller. 

Sinds het begin van de Duitse metingen in 1970 is zo’n terugval niet voorgekomen, en het vorige record van 4,7 procent krimp in het eerste kwartaal van 2009 komt nu haast over als een lachertje. Het nieuwe cijfer is overigens voorlopig. De maand juni zit er nog niet helemaal bij inbegrepen, waardoor het Statistisches Bundesamt later dit jaar waarschijnlijk nog een correctie moet toepassen. Dat zal  voor die 10,1 procent misschien gunstig uitpakken, omdat juni juist een relatief goede maand was.

Toch voorspelt dit cijfer niet veel goeds voor de rest van Europa. Veel andere landen in de EU, zeker in het zuiden daarvan, leunen zwaarder op kleine bedrijven, en meer op toerisme dan Duitsland. Daarnaast kwakkelde de Duitse economie ook vóór de intrede van corona al een beetje. En er is minder ruimte om te krimpen als een economie vanuit een kleinere startpositie begon. 

“Om die redenen verwacht ik dat de krimp in de EU als geheel nog groter is”, zegt ING-analist Carsten Brzeski. Even na Duitsland volgden alvast België en Oostenrijk met hun krimpcijfers: respectievelijk 12,2 en 10,7 procent.

Krimp valt in Nederland vermoedelijk iets minder erg uit

Over twee weken volgt het Centraal Bureau voor Statistiek met de situatie in Nederland. Brzeski zegt dat Duitsland rigoureuzer op slot ging dan Nederland. Daarom mag je volgens hem verwachten dat de krimp hier iets minder erg uitvalt. 

Je zou denken dat beide landen elkaar aansteken, economisch gezien. “Natuurlijk heeft Nederland er ook last van als het economisch slecht gaat met Duitsland, het is een belangrijke handelspartner. Maar in deze bijzondere situatie worden de twee landen best vergelijkbaar geraakt. We krijgen eenzelfde soort schok voor de kiezen.” Beide landen zijn nogal afhankelijk van internationale handel, vervolgt de econoom, en op dat vlak gaat het niet goed. Er zijn veel infecties in Amerika, er zijn nieuwe spanningen tussen dat land en China en vergeet ook de onduidelijkheid over de brexit niet.

Er zijn ook lichtpuntjes. Door alle steunpakketten hebben veel mensen hun baan weten te behouden in Europa. Donderdag maakte Eurostat alvast de werkloosheidscijfers bekend voor de maand juni, en ook het Europees gemiddelde daarvan. Dat steeg beperkt: van 7,7 procent naar 7,8 procent. Dat veel Europeanen nog een baan hebben, terwijl de winkels, kapperszaken en cafés inmiddels weer open zijn, belooft wat voor de heropleving in het derde kwartaal.

Beeld Sander Soewargana

Niemand gaat nu twee dagen achtereen naar de kapper

Analisten gaan er daarom van uit dat dit derde kwartaal qua groei zo’n beetje het tegenovergestelde zal zijn van de krimp in de maanden hiervoor. Nou ja, bijna dan. Niet alles van wat de consument in april en mei moest missen, gaat hij nu inhalen. Zo gaat niemand nu twee dagen achtereen naar de kapper omdat hij de kappersbeurt twee maanden geleden een keer moest overslaan.

Wat de Europese economie na het derde kwartaal staat te wachten, is gewoonweg onzeker. Veel steunprogramma’s van overheden lopen dan ten einde, en de vraag is of die hernieuwd worden. Bij die beleidsoverweging gaat het coronafonds van de Europese Commissie, in totaal 750 miljard aan subsidies en leningen, natuurlijk wel helpen volgend jaar. Volgens verschillende rekeninstanties duurt het nog minimaal twee jaar voor de Europese economie weer op ‘pre-corona’-niveau functioneert. Welke vorm die herstelcurve dan heeft? Brzeski houdt rekening met ‘een kleine letter r': scherp naar beneden en scherp weer opwaarts naar bijna het oude niveau, om dan heel langzaam verder te klimmen.

Lees ook:

Na de slechtste maand ooit beleefde de Duitse economie zijn beste maand ooit

De Duitse autoindustrie krijgt meer bestellingen. Maar het niveau van voor de crisis is nog ver weg.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden