Coronacrisis

Dringend gezocht: containers. Anders raken de winkelschappen leeg

Een berg containers in de haven van Belfast, Noord-Ierland. In veel havens stapelen de containers zich op.   Beeld AFP
Een berg containers in de haven van Belfast, Noord-Ierland. In veel havens stapelen de containers zich op.Beeld AFP

Sinds het begin van de coronacrisis is het internationale containervervoer in de war. Het gevolg? Goederen, vooral uit Azië, komen later aan dan gehoopt. Veel later, soms.

Wat duur is in deze vreemde tijden? Containers. Die zijn duur. En schepen die die containers vervoeren zijn schaars. Vandaar dat verladers, exporteurs en importeurs aan de bel trekken. Kleding, kokosmelk, speelgoed en andere spullen die uit Azië komen zouden wel eens veel later in Nederland of Europa kunnen arriveren dan gewenst. Met lege winkelschappen als mogelijk gevolg.

Het containervervoer is in de war. Dat is al zo sinds februari toen China in grote delen van het land een lockdown afkondigde. Schepen konden de havens niet in of uit, de containers dus ook niet. Vervolgens trok het coronavirus westwaarts en namen veel andere landen maatregelen die de bewegingsvrijheid van mensen beperkten. De internationale handel zakte in, grote rederijen in de containerlijnvaart als Hapag-Lloyd, Maersk, CMA CGM en Evergreen haalden schepen uit de vaart. Niet onlogisch: er was minder te transporteren, transporteren was lastig en dat gold ook voor het aflossen van bemanningen op de schepen.

In de late lente trok de handel weer aan. Maar veel containers bevonden zich nog altijd op plekken waar ze eigenlijk niet zouden moeten zijn. En de containerrederijen, er zijn er zo’n twintig, voelden er niet voor om hun uit de vaart gehaalde schepen – zo’n 10 à 15 procent van het totaal – weer de wateren op te sturen.

Chinees Nieuwjaar

Dat alles begint nu te wringen, zeggen Rogier Spoel, werkzaam bij verladersorganisatie Evofenedex, en Roderick de la Houssaye, voorzitter van Fenex, de Nederlandse organisatie voor expeditie en logistiek. Er varen te weinig schepen, zeggen zij, containers zijn nauwelijks meer beschikbaar en ze zijn uitzonderlijk duur. Bijkomend probleem is het Chinese Nieuwjaar, dat begin februari begint. Dan ligt China vrijwel plat. Veel producenten en transporteurs willen daarom hun spullen vóór die tijd China in en vooral uit hebben.

Hoe duur het is om een grote container te huren en die, met inhoud, naar Nederland te laten verschepen? Gemiddeld ligt die prijs nu op 3500 dollar, tegen 1500 in normale tijden, blijkt volgens Spoel uit de World Container Index. De la Houssaye is al veel hogere prijzen tegengekomen: tot 7500 en 9000 dollar. “We grappen al dat een container bijna duurder is dan de spullen die erin zitten”, zegt hij. De la Houssaye leidt zelf een logistiek bedrijf (Nedcargo) en zit al twintig jaar in dat vak. “Zulke prijzen heb ik nog nooit meegemaakt.” 

Vertraging is er trouwens ook. “Gewoonlijk duurt het vijf tot zes weken voordat in China bestelde spullen in Nederland zijn. Nu is dat elf tot twaalf weken.” Met het Chinees Nieuwjaar in aantocht vrezen Spoel en De la Houssaye dat het daar niet bij blijft en dat veel Nederlandse bedrijven nog langer op hun bestelde spullen moeten wachten.

Kokosmelk

Zolang de bedrijven in kwestie over genoeg voorraad beschikken, hoeft die verlate aanvoer geen groot probleem te zijn. Maar als die er niet is, dan dreigen lege schappen. Spoel wijst op tuincentra die traditioneel veel artikelen verkopen in het voorjaar. De la Houssaye op kledingwinkels die hun tijd- en seizoensgebonden collecties al hebben besteld, en op speelgoed en andere goedkope producten uit China en ook op kokosmelk, die vaak wordt vervoerd via de haven van Colombo (Sri Lanka) waar nu zo’n 50.000 containers opgestapeld liggen, wachtend op verder transport. 

De La Houssaye denkt dat bedrijven die goedkope artikelen uit China halen bestellingen zullen uitstellen, vanwege de hoge containerprijzen. Spoel heeft al gehoord dat de Honda-fabriek in Engeland auto-onderdelen uit China laat overvliegen, bij gebrek aan scheeps- en containerruimte.

Winstmarges

Wat er moet veranderen? Het lijkt erop dat de rederijen in de containerlijnvaart de huidige situatie wel prettig vinden. Containervervoer is een belangrijke business, maar de winstmarges erop zijn normaal gesproken klein. Nu niet – de laatste kwartaalcijfers van Hapag-Lloyd en Maersk getuigen daarvan.

Her en der zijn al vraagtekens gerezen bij hun handelwijze. Spannen ze misschien samen? Maken ze misbruik van hun macht? Spoel vertelt dat er in China en Zuid-Korea onderzoeken lopen naar het gedrag van rederijen en in de VS ook: daar sturen rederijen lege containers terug naar Azië en niet naar de binnenlanden van de VS. Daardoor kunnen Amerikaanse boeren straks hun producten wellicht niet kwijt.

Spoel en De la Houssaye willen de rederijen niet beschuldigen van ge- of misbruik van de huidige situatie. Maar ze roepen rederijen wel op meer schepen te laten varen. Maersk en Hapag-Lloyd hebben dat inmiddels toegezegd. Maar of ze dat ook snel genoeg doen? Spoel en De la Houssaye betwijfelen het.

Lees ook:

In de Rotterdamse haven begint de crisis nu

De vooruitzichten van bedrijven in de Rotterdamse haven zijn buitengewoon somber.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden