Overbelast energienet

Drie creatieve manieren om toch op het tjokvolle stroomnet te komen

Windpark Fryslan in het Friese deel van het IJsselmeer. Beeld ANP / Peter Hilz
Windpark Fryslan in het Friese deel van het IJsselmeer.Beeld ANP / Peter Hilz

Bedrijven in Limburg en Noord-Brabant kunnen geen stroomaansluiting meer krijgen. Het energienet is overbelast, net als in andere delen van het land. Wat nu?

Frank Straver

Het is vooral wachten geblazen. De landelijke stroomnetbeheerder Tennet zal jaren nodig hebben om voldoende (hoogspannings)kabels en transformatoren bij te bouwen. Want als Tennet een plan lanceert, is de gevleugelde uitspraak in de energiesector, dan is het pas over tien jaar realiteit. Niet omdat Tennet stroperig werkt, maar omdat de aanleg van energie-infrastructuur veel voorbereiding, complex technisch werk en miljardeninvesteringen vergt.

Dat bedrijven in de provincies Limburg en Noord-Brabant nul op het rekest krijgen als ze een nieuwe aansluiting op het stroomnetwerk aanvragen is extra zuur voor ze, omdat de motivatie om van aardgas over te schakelen op (groene) stroom vanwege de Oekraïne-oorlog relatief hoog is.

Ook voor de klimaatdoelen is het zonde, als een bedrijf niet kan omschakelen van aardgas naar groene energie van bijvoorbeeld windmolens en zonnepanelen. Binnen tien jaar wil Tennet het stroomnet op orde hebben. Ondertussen moet de energiemarkt het uitzingen met creatieve oplossingen, die hooguit ietsepietsie lucht geven op het tjokvolle stroomnet. Drie opties.

  1. Batterijen bouwen
    Een grote accu naast het stroomnet kan dienen als een buffer. Als een bedrijf investeert in zo’n eigen megabatterij – denk aan de maat van een zeecontainer – dan beschikt de onderneming over een eigen energievoorraad. Vergelijk zo’n accu maar met een volle spaarpot thuis, die gebruikt kan worden als de pinautomaat van de bank (het stroomnet) storing heeft. Bedrijven met een eigen batterij naast de deur kunnen mogelijk toch op het stroomnet van Tennet aangesloten worden, omdat ze daar een beperkte aanvraag voor doen.

    “Batterijen kunnen mogelijk bijdragen aan de oplossing”, bevestigt een woordvoerder van Tennet. Wel wijst hij erop dat de wet- en regelgeving voor het inzetten van een eigen energiebuffer door fabrieken en kantoren nog ingewikkeld is. Een batterij wordt in de wet nog gezien als energieverbruiker. Terwijl de accu in praktijk een opslagfunctie heeft voor overtollige zonne- en windenergie. Tennet dringt aan op versnelde modernisering van de wet.
  2. Cable-poolen
    Carpoolen ofwel samen in één auto kruipen om ergens te komen. Dat principe kan soms ook een oplossing zijn voor elektriciteit. “Een windmolenpark en een zonnepark kunnen in dat geval gebruikmaken van één kabel”, legt een zegsman van de landelijk stroomtransporteur uit. Dat ‘cable-poolen’ is soms haalbaar, omdat windturbines veel stroom produceren bij herfstachtig slecht weer en zonnepanelen bij rustig zomerweer. Kortom: de stroomproductie vult elkaar aardig aan, waardoor het samen op één stroomlijn past.

    Dit lost de file op het stroomnet zeker niet op, maar het biedt net als de andere tijdelijke oplossingen een beetje rek. Tennet is sowieso gek op de vergelijking van het stroomnet met een autoweg: het hoogspanningsnet als snelweg. “We zetten vanwege de krapte op het stroomnet waar het kan ook de vluchtstrook in”, zegt de woordvoerder. Door die reservecapaciteit (een noodverbinding) open te stellen, neemt de file op het stroomnet ietsje af.
  3. Flexibeler stroomverbruik
    Koelhuizen doen het al. Die slurpen vaak (relatief goedkope) energie van het stroomnet als het aanbod hoog is, bij winderig of zonovergoten weer. Ze brengen de temperatuur in hun koelhal een paar graden omlaag. Wanneer de stroom schaars en duur is, dan kopen ze minder in, de temperatuur in het koelhuis kan zonder ontdooigevaar wat oplopen. Het handige is: een piekbelasting van het stroomnet wordt door de energieafnemer opgelost, waardoor het stroomnet minder piept en kraakt.

    Dat kunnen mogelijk meer bedrijven doen. Bijvoorbeeld door een fabriek op rustige momenten zoals vrije dagen op de hoogste stand te laten produceren. “De belasting van het stroomnet is dan vaak hoog, door lage energievraag.” Omdat Tennet blij is als energieklanten het stroomnet uit de problemen helpen, biedt het aan grote verbruikers een vergoeding als ze meewerken. Tennet onderzoekt of dit een structurele tussenoplossing kan zijn, zolang het wachten is op een sterker stroomnet.

Lees ook:

Stroomnet Limburg en Noord-Brabant vol, geen aansluiting meer voor nieuwe bedrijven

Nieuwe bedrijven kunnen in Limburg en Noord-Brabant voor zowel opwekking als afname van elektriciteit niet meer worden aangesloten op het elektriciteitsnet. Voor huishoudens zijn er vooralsnog geen gevolgen.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden