Klaas Knot, president van De Nederlandsche Bank.

Bijstelling

DNB: herstel economie treedt later op, maar zal er niet minder om zijn

Klaas Knot, president van De Nederlandsche Bank.Beeld ANP

Er komt dit jaar weer economische groei aan, zij het met enige vertraging, stelt De Nederlandsche Bank. Verwacht wordt dat die groei in 2022 zal verdubbelen.

Dirk Waterval

Alle moeite die de overheid nu steekt in het vaccineren van de bevolking, en daarmee in het heropenen van de economie, gaat zich dit jaar uitbetalen in een economische groei van ‘ruim 2 procent’. In 2022 verdubbelt die groei nog eens naar ongeveer 4 procent, zo stelt De Nederlandsche Bank (DNB) bij het presenteren van haar jaarverslag.

Drie maanden geleden ging de bank nog uit van 3 procent groei dit jaar, maar dat was buiten de strengere maatregelen gerekend die de overheid kort daarop invoerde. Dat toont direct aan hoe moeilijk het is om modellen los te laten op een economische werkelijkheid die van maand tot maand kan omslaan.

Wat Nederland helpt is dat de wereldhandel en de industrie wereldwijd weer groeien, en in de woorden van DNB-president Klaas Knot zelfs ‘immuun’ beginnen te worden voor de pandemie. Dat geldt niet voor de dienstensector, die veel meer last heeft van de contactbeperkingen. Maar als die beperkingen later dit jaar van tafel zijn, kan ook die sector weer opbloeien.

Geen afruil gezonde economie en gezondheid

In elk geval was de voorspelde groei niet groter geweest als Nederlanders meer bewegingsvrijheid hadden gekregen van het kabinet, zei Knot tijdens een persconferentie. “Er is geen afruil tussen een gezonde economie en onze eigen gezondheid.”

Natuurlijk raken de beperkende maatregelen de economie, maar angst en onrust bij consumenten en producenten doen dat óók, stelt DNB. Mensen gaan minder uitgeven of produceren als het aantal besmettingen maar blijft oplopen, als de ziekenhuizen steeds voller komen te liggen en als werknemers door het virus uitvallen op de arbeidsmarkt.

Directielid Olaf Sleijpen onderbouwde dat met onderzoek uit de Verenigde Staten, waar staten verschillend omsprongen met coronamaatregelen. “Sommige waren heel streng, andere juist niet, maar voor economische groei heeft dat niet veel uitgemaakt. Ook de staten met weinig beperkingen hebben economisch buitengewoon veel last gehad van het virus.”

Begrotingstekort loopt op

Door alle verleende overheidssteun zal het begrotingstekort dit jaar oplopen naar 6,5 procent, zei Knot. De staatsschuld zal tot iets meer dan 60 procent van het bruto binnenlands product (bbp) stijgen. Het is belangrijk dat die schuld niet verder oploopt als de pandemie eenmaal achter de rug is, vindt DNB. Dat betekent: geen structurele overheidsuitgaven aangaan, zonder dat daar besparingen op andere posten in de begroting tegenover staan. Naast bezuinigingen zijn extra inkomsten, in de vorm van meer belasting, ook een oplossing.

Zo’n beetje het hele politieke landschap wil dan ook dat het bedrijfsleven straks meer belasting gaat afdragen, zo blijkt uit de partijprogramma’s. Bij sommige ingeboekte bedragen van lastenverzwaring heeft Knot wel even ‘met zijn wenkbrauwen gefronst’. De ene belastingverhoging is de andere namelijk niet. Sommige lastenverzwaringen, zoals een hogere winst- of inkomstenbelasting voor bedrijven, zijn ‘verstorender voor de economie’ dan andere, zei de DNB-president.

‘Verstorend’ betekent dat zo’n verhoging ongewenste bijeffecten heeft, bijvoorbeeld dat bedrijven minder ruimte over hebben om te investeren, of dat ondernemingen ervoor kiezen naar het buitenland te verhuizen, waar ze minder zwaar worden aangeslagen op de winst die ze draaien. Knot vraagt zich af of dat laatste wel is meegenomen in de modellen en doorrekeningen van alle partijprogramma’s.

Twee vliegen in één klap

Tegelijkertijd staat Nederland voor ‘een enorme klimaat- en energietransitie’. “Als er dan ergens lasten verzwaard moeten worden, zou ik dat vooral op vervuilende activiteiten laten neerslaan”, besloot Knot, die daarmee twee vliegen in één klap geslagen ziet.

De kans is groot dat er straks meer faillissementen komen als de steunpakketten vanuit de overheid stoppen, stelt DNB. Hoeveel is nog onduidelijk. Knot wilde daar in ieder geval niet op vooruitlopen met ‘apocalyptische formuleringen’ als ‘faillissementsgolven- of tsunami’s’. Hij riep schuldeisers op om vooral met noodlijdende bedrijven om tafel te gaan als zij na de periode van overheidssteun nog in de problemen komen. Dat kan voorkomen dat ‘in de kern gezonde bedrijven’ onnodig omvallen.

Lees ook:

DNB: Tot nu komen banken de crisis goed door, maar de klap kan nog komen

De meeste klanten voldoen nog altijd aan hun betalingsverplichtingen, zegt De Nederlandsche Bank.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden