Auto-industrieSjoemelsoftware

Dieselgate nog niet voorbij voor Volkswagen, nieuwe claims dreigen

Het dieselschandaal kostte onder meer voormalig Volkswagen-topman Martin Winterkorn zijn baan.Beeld EPA

Een Britse hoge rechter heeft de weg geplaveid voor een nieuwe reeks aan claims in het dieselschandaal. Ook in het Verenigd Koninkrijk hebben consumenten de Volkswagen Groep op het matje roepen. En daar blijft het niet bij.

Ongeveer 90.000 automobilisten in het Verenigd Koninkrijk hebben in een gezamenlijke procedure tegen de Volkswagen Groep een belangrijke stap naar de overwinning gezet. Ze sleepten de autofabrikant voor de rechter, omdat ze in het bezit zijn of waren van een dieselauto die was voorzien van software die de uitstoot van stikstofoxide camoufleerde. De zaak wordt in het Verenigd Koninkrijk beschouwd als ‘de grootste con­sumentenclaim in de Engelse rechtsgeschiedenis’. 

De autobezitters eisen een vergoeding van het Duitse autoconcern, omdat hun auto is uitgerust met ‘sjoemelsoftware’ en daardoor in waarde is ­gedaald, minder goed is te verkopen op de tweedehandsmarkt en meer kosten met zich meebrengt voor brandstof en onderhoud. Ook vinden ze dat deze dieselauto’s negatieve ­gevolgen hebben voor gezondheid en milieu, omdat ze meer viezigheid uitstoten dan is toegestaan en dan hun is voorgehouden.

Omstreden software

Het gaat om de bekende TDI-­motoren van het type EA189, die in veel modellen van Volkswagen onder de motorkap zitten en ook in veel ­modellen van andere merken binnen de Volkswagen Groep, zoals Seat, ­Skoda, Audi en Porsche. Het concern stopte de omstreden software tussen 2009 en 2016 in miljoenen auto’s.

Maandag oordeelde een hoge Britse rechter dat het Duitse autobedrijf deze software willens en wetens in zijn wagens heeft gemonteerd. De rechter sprak zich in ongekend harde bewoordingen uit over de argumenten die Volkswagen ter verdediging aanvoerde: ‘volkomen irrelevant’, ‘hopeloos’ en ‘zeer gebrekkig’, vond de rechter van het Londense hooggerechtshof.

Achterhoedegevecht

“Dat is natuurlijk goed nieuws voor ons, het zet de deur open voor de schadevergoeding die nu onvermijdelijk gaat volgen”, zegt juriste Femke Hendriks, gespecialiseerd in collectieve claims. “Het is duidelijk dat deze auto’s niet de eigenschappen bezitten die nodig zijn voor normaal gebruik. Deze uitspraak trekt opnieuw een poot uit onder de verdediging van Volkswagen, dat hoe langer hoe meer een achterhoedegevecht voert.”

Hendriks is directeur van De ­Nederlandse Diesel Emissions Justice Foundation (DEJF), die de schade van ‘Dieselgate’ op de Volkswagen Groep wil verhalen voor gedupeerden in heel Europa. DEJF heeft het grootste autoconcern ter wereld onlangs voor de Nederlandse rechter gedaagd. Ook Bosch, de ontwikkelaar en leverancier van de sjoemelsoftware, en Pon’s ­Automobielhandel BV, de Nederlandse importeur van de merken van de Volkswagen Groep, zijn gedagvaard. Net als alle dealers die de sjoemel­dieselauto’s hebben verkocht.

170.000 Nederlanders met een sjoemeldiesel

De zaak staat op 10 juni op de rol bij de rechtbank Amsterdam. Hendriks: “Wij hebben hier in Nederland een unieke wet in Europa die het ­mogelijk maakt om een eventuele schikking met Volkswagen algemeen ver­bindend te verklaren.”

DEJF vertegenwoordigt sowieso de 170.000 Nederlandse autobezitters van een sjoemeldiesel. “De nieuwe wet waarvan we ons bedienen, maakt het ook mogelijk dat niet-Nederlanders met ons kunnen meedoen. Wij treden dus op voor 8,5 miljoen Europeanen, want zoveel auto’s met deze software zijn in Europa verkocht.”

Hendriks geeft aan dat er veel uitkomsten mogelijk zijn. Gezien de ontwikkelingen in Duitsland kan het erop uitdraaien dat de auto’s gewoon ­moeten worden teruggegeven aan de Volkswagen Groep en dat Volkswagen zogeheten ‘zaakvervangende’ auto’s moet leveren. Het kan ook zijn dat de auto’s alsnog van de weg worden ­gehaald.

Dieselgate 2.0

Hendriks verwacht dat de zaak nog veel groter wordt, omdat het er nu op lijkt dat Volkswagen ook met de ­opvolger van het motortype EA189 heeft geknoeid. “Het gaat daarbij om luxe auto’s met de TDI 3.0 van het motortype EA 897. In Duitsland wordt in dit verband al gesproken van Dieselgate 2.0.”

Volkswagen zei in een bericht over de zaak bij de BBC ‘teleurgesteld’ te zijn over de uitspraak van het hoog­gerechtshof en laat het er volgens een woordvoerder van het concern niet bij zitten. “Volkswagen blijft ervan overtuigd dat we niet aansprakelijk zijn voor de vermeende eisers en dat zij geen schade hebben geleden. We zullen ons standpunt krachtig blijven verdedigen. Niets in deze beslissing van vandaag verandert dat.”

Dieselgate

Het dieselschandaal kwam aan het licht in september 2015, toen uit Amerikaans onderzoek bleek dat Volkswagen de uitstoot van zijn auto’s camoufleerde. Door speciale software te plaatsen werd bij tests de werkelijke uitstoot van het schadelijke stikstofoxide (NOx) verdoezeld.

De fraude kwam het bedrijf duur te staan. Tot dusver heeft de Volkswagen Groep wereldwijd 30 miljard euro uitbetaald aan claims en boetes en daar blijft het vrijwel zeker niet bij. De autofabrikant moest miljoenen auto’s terugroepen om correcte software te installeren en oud-topman Martin Winterkorn moest opstappen.

Hoewel Volkswagen wordt gezien als de grootste fraudeur, lopen of liepen er ook onderzoeken naar andere autofabrikanten zoals Fiat Chrysler, Renault, Daimler, PSA en General Motors. Het Duitse technologiebedrijf Bosch, ontwikkelaar en leverancier van de sjoemel­software, schikte in mei 2019 met de Duitse justitie en ging akkoord met een boete van 90 miljoen ­euro. Eerder, in 2017, moest Bosch in de VS al schikken voor omgerekend 303 miljoen euro.

Volkswagen maakte gisteren bekend dat het vanwege de coronacrisis nog niet weet of het bedrijf 3,3 miljard euro aan dividend zal uitbetalen. Eerder liet de fabrikant al weten dat de crisis het bedrijf 2 miljard euro per week kost.

Lees ook:

‘Volkswagen moet schoon schip maken en afrekenen’

Een Nederlandse stichting gaat verhaal halen bij Volkswagen Groep vanwege het dieselschandaal. Dat doet ze namens alle Europese eigenaren van auto’s met een omstreden motor.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden