Provinciale strategie

Die glorieuze toekomst voor vliegveld Maastricht kon weleens een fata morgana zijn

Het dorpje Geverik, vlak bij Maastricht Aachen Airport.  Beeld Laurens Eggen
Het dorpje Geverik, vlak bij Maastricht Aachen Airport.Beeld Laurens Eggen

De provincie Limburg koerst af op een beslissing over vliegveld Maastricht. Op basis van een niet al te stevig rapport.

Rapporten liggen er genoeg, als de Provinciale Staten van Limburg volgende week gaan praten over vliegveld Maastricht. Het laatste is van oud-staatssecretaris Pieter van Geel, geschreven in opdracht van de provincie zelf. Van Geel ziet toekomst voor het vliegveld – dat al jaren een zieltogend bestaan leidt – vooral als het zich op vrachtvervoer toelegt. Provincie én vliegvelddirectie zien wel iets in dat advies.

Maar een incident, een week geleden, maakte duidelijker dan al die rapporten waar de grenzen liggen van de groei die Van Geel voorziet. Een motor van een net opgestegen vijfdehands vrachtkist, dertig jaar oud, vloog in brand en honderden brokstukken kwamen terecht in Meerssen, krap anderhalve kilometer van de start- en landingsbaan. Twee mensen raakten lichtgewond.

Van Geel had het al vastgesteld: bijna nergens in Europa liggen zo veel woningen zo dicht rond een vliegveld als hier. Zonder ‘herstructurering’ van twee dorpjes, tot sloop van woningen aan toe, kan de luchthaven zich niet ontwikkelen.

Iets balorigs

Gaat dat rapport-Van Geel een rol spelen in de discussie die de Staten nu gaan voeren? Walter Manshanden van economisch onderzoeksbureau NEO kan het zich nauwelijks voorstellen. ‘Niet serieus’, noemt hij dat rapport. “Van Geel schetst een toekomstbeeld en veegt dat vervolgens zelf van tafel.”

Wat allereerst opvalt, legt Manshanden uit, is dat Van Geels prognoses van het aantal passagiers- en vrachtvluchten ver uitstijgen boven wat het vliegveld ooit heeft weten binnen te halen, zonder enige analyse van de haalbaarheid daarvan. Ook ontbreken cijfers over wat die prognoses voor de exploitatie van het vliegveld betekenen: kan het winstgevend worden?

Doorstart voorkomt botsing

Alweer een incident, en nieuwe onrust onder omwonenden. Afgelopen zondag moest een vrachtvliegtuig van Emirates vlak voor de landing uit alle macht weer opstijgen en een doorstart maken, omdat er een toestel van Qatar Airways te dicht bij de landingsbaan geparkeerd stond.

Een bijna-ramp? “Dat is wat overdreven”, zegt John Huizinga, een oud-piloot en oud-luchtverkeersleider die pal naast vliegveld Maastricht woont. “Maar het hoort niet. De verkeersleider had nooit toestemming mogen geven om te naderen. Nee, voor de piloot is zo’n doorstart niet echt appeltje-eitje.”

Tegelijkertijd waarschuwt Van Geel: niets is zeker. Voor een klein vliegveld als Maastricht Aachen Airport (MAA) maakt het al erg veel uit als zelfs maar één vakantievliegmaatschappij besluit het wel of niet in haar schema’s op te nemen. Passagiersprognoses zijn daarom ‘niet goed te maken’. Hetzelfde geldt voor vracht. “Het binnenhalen van één grote klant kan bepalend zijn”, schrijft Van Geel, maar die klanten zijn ‘weinig honkvast’.

“Het heeft iets balorigs”, zegt Manshanden, “zoals Van Geel zijn eigen cijfers onderuithaalt.” Paul Parramore, oud-voorzitter van de brancheorganisatie voor de luchtvracht ACN, is nog iets duidelijker; in het Nieuwsblad Transport noemde hij Van Geels toekomstbeeld deze week een ‘fata morgana’.

Via weg, water, spoor én de lucht bereikbaar

Manshanden zelf is een van de auteurs van een ander rapport, opgesteld op verzoek van verontruste omwonenden. Een maatschappelijke kosten-batenanalyse leverde cijfers op over de exploitatie van MAA zelf, maar ook over bijvoorbeeld milieueffecten en de kosten die samenhangen met geluidsoverlast. De conclusie: het ombouwen van MAA voor vracht of alleen ­kleine vliegtuigen draagt bij aan de welvaart, maar sluiting draagt méér bij.

Maar het vliegveld sluiten is voor het provinciebestuur geen optie – in de opdracht aan Van Geel was dat dus niet opgenomen. Vijf jaar geleden is MAA bestempeld tot onderdeel van de ‘basisinfrastructuur’ van Limburg, en gedeputeerde Joost van den Akker (VVD) staat daar nog steeds achter. “Het vliegveld zorgt dat de provincie via alle vier modaliteiten bereikbaar is: via weg, water en spoor en ook via de lucht”, zegt hij. “Dat is van strategisch belang.”

Van den Akker wijst ook op de werkgelegenheid die het vliegveld oplevert. Ruim een jaar geleden werd het aantal banen door de Erasmus Universiteit berekend op 3300, maar onder druk van actiegroepen die dat narekenden werd dat bijgesteld, eerst naar 2835 en daarna naar 1740. Van Geel liet nieuw onderzoek doen en kwam uit op 1760, voor Limburg althans. De toegevoegde waarde voor de provincie bedraagt volgens hem 150 miljoen euro. “Het belang voor de provincie is dus groot”, zegt Van den Akker.

Laad- en losplaats

Tegenstanders van het vliegveld trekken dat in twijfel. MAA is slechts een ‘opstapplaats’ voor goedkope vakantievluchten, schrijven zij, en een “laad- en losplaats voor goederen die noch uit Limburg afkomstig noch voor Limburg bestemd zijn”. En die toegevoegde waarde van 150 miljoen? Die is goed voor slechts 0,6 procent van de hele Limburgse economie.

Van den Akker ziet het advies van Van Geel als “belangrijke bouwsteen voor een nieuwe provinciale strategie”. Volgende week bespreekt de commissie economische zaken van de Provinciale Staten om te beginnen een aantal ‘richtinggevende’ vragen over de toekomst van het vliegveld. Rond de zomer moet dat uitlopen op een beslissing.

Lees ook:

Er is toekomst voor luchthaven Maastricht, maar de dorpjes Geverik en Schietecoven liggen in de weg

De overlast moet aangepakt worden, in twee dorpjes desnoods door sloop, luidt een advies. Anders kan vliegveld Maastricht zich niet ontwikkelen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden