Week van de werkstress Technostress

Die eeuwige bereikbaarheid kan zorgen voor diabetes en hart- en vaatziekten

De smartphone is overal. Beeld Getty Images

De vele mails en berichtjes zorgen bij sommige werknemers voor extra werkstress.

Bliep. ‘Dit weekend samen eten?’, vraagt een vriendin via WhatsApp op donderdagmiddag. Bliep. De ­crèche deze keer. ‘Saar deed het vandaag hartstikke goed. Beide boterhammen zijn op!’ Weer een bliepje. Op zaterdagmiddag, van een collega. ‘Ter herinnering. Hier moeten we maandag echt achteraan.’ En zondag. ‘Het rapport over robotisering al gelezen?’, vraagt een zakenre­latie.

Sommige werknemers kunnen er prima tegen: tijdens het werk even appen met een vriendin of in het weekend toch even de leidinggevende of collega terugmailen. Maar 28 procent van de werknemers heeft last van een overdaad aan informatie, blijkt uit onderzoek van het Centraal Bureau voor de Statistiek en onderzoeksbureau TNO. En al die appjes, mailtjes, toegestuurde rapporten en onderzoeken kunnen daaraan bijdragen. Ruim de helft van de mensen die al die berichten als te veel ervaren zegt dat werkstress ­weleens de reden is voor een ziekmelding.

‘Technologie als veroorzaker van werkstress niet onderschatten’

“We kunnen nog niet zeggen dat er tussen technologie en werkstress een oorzakelijk verband is”, zegt TNO-onderzoeker Liza van Dam. “Maar deze cijfers laten wel zien dat we technologie als veroorzaker van werkstress niet moeten onderschatten. Want, zegt Van Dam, de komst van technologie heeft werktaken ­behoorlijk beïnvloed.

Werken in de trein, vanaf de bank nog even een ­afspraak vastleggen met dat zakelijk contact, of even tijdens het werk babbelen met een geëmigreerde vriend in Australië. De smartphone, laptop, iPad en andere apparaten ­maken het een stuk makkelijker dan twintig jaar geleden. Maar al die technologische mogelijkheden kunnen ook tot extra stress leiden; technostress welteverstaan.

Het maakt dat er in deze week van de werkstress ook aandacht is voor het thema technostress. Belangrijk, zegt projectmanager Dorothé van den Aker, die in opdracht van branchevereniging Oval voor onder andere arbodiensten en loopbaanadviseurs de week coördineert.

Wanneer stopt werk en begint privé?

Want voor veel mensen is door al die technologie niet helemaal helder meer wanneer het werk stopt en het privéleven begint. Of omgekeerd. “Vooral in het bank- en verzekeringswezen, in de IT-sector, de communicatieberoepen, zakelijke dienstverlening en creatieve beroepen zie je het veel. Werknemers zeggen weleens: “Iedereen weet dat ik deze mail op mijn telefoon kan zien. Dan voel ik de druk om het te lezen.” Of mensen hebben een onbedwingbare drang om alles wat er binnenkomt tot zich te nemen.”

Uit het onderzoek van TNO en het CBS blijkt dat bijna de helft (47 procent) van de werknemers buiten werktijd vaak of altijd bereikbaar is. Als die eeuwige bereikbaarheid chronische stress oplevert, kan dat schadelijke effecten hebben op hun gezondheid, zegt TNO-onderzoeker Noortje Wiezer. “Dat gevoel van: O jee, paniek! Dat ervaart je lichaam als een bedreigende situatie. Jouw hart kan dan sneller gaan kloppen en daardoor wordt het bloed in je lichaam sneller rondgepompt. Even is dat niet erg”, zegt Wiezer.

Maar op den duur kan dat leiden tot hart- en vaatziekten. Ook diabetes type 2 ligt op de loer bij chronische stress, omdat het lichaam dan meer glucose aanmaakt. Daarbij lukt concentreren minder goed en nemen mensen die lijden onder werkstress vaker ­onverantwoorde risico’s.

Hoe dat te voorkomen? Zorg voor voldoende herstel, zegt Wiezer. Een vakantie, een weekend zonder telefoon. “Alleen als het werk echt uit je hoofd is, kun je herstellen.” Maar ­bovenal, zeggen alle deskundigen: praat met elkaar, maak goede afspraken. En giet die afspraken niet in ­ingewikkelde wetten of cao’s. “Mensen die ’s avonds willen doorwerken omdat ze daar rustig van worden, moet je dat vooral laten doen. Anders zorgt dat juist voor stress”, stelt onderzoeker Van Dam.

Project­manager Van den Aker wijst op simpele afspraken die bedrijven nu al met elkaar maken. Geen mails in het weekend bijvoorbeeld. Of overdag een out of office met als boodschap: na 17 uur beantwoord ik mijn mails. Of zoals donderdag: een dagje helemaal geen digitale prikkels onder het mom van ‘digital detox donderdag’.

Lees ook:

Zorg dat de bouwvakker minder stress heeft en hij kan best door tot z’n 67ste

Doorwerken tot 67 jaar lukt mensen met een zwaar beroep prima. Zolang de werkstress maar gereduceerd wordt, zegt Willem van Rhenen, hoogleraar, bedrijfsarts en bestuurder bij Arbo Unie.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden