ReportageStroomvoorziening

Deze ‘tank’ gaat ervoor zorgen dat wij stroom krijgen uit een stopcontact in de Noordzee

De nieuwste graafmachine van baggerbedrijf Van Oor, de Deep Dig-It, wordt te water gelaten in de Amalia haven bij Hoek van Holland. Beeld Tennet, Michael Kooren

De kabelbindingen tussen het nieuwe windpark Hollandse Kust Zuid en de vaste wal komen extreem diep in de Noordzeebodem te liggen. Om schade te voorkomen.

Het is een onbemande graafmachine maar hij oogt als een soort van futuristische tank met slurven die niet zou misstaan in een sciencefictionfilm vol wezens met enge bedoelingen. Tergend langzaam wordt het gevaarte vanaf een groot schip opgetild door een enorme kraan. Minutenlang bungelt de 17 meter lange en 138.000 kilo zware ‘tank’ tussen schip en water in de Alexiahaven op de Maasvlakte. Dan gaat het langzaam, heel langzaam naar beneden, raakt de graafmachine het water om er vervolgens in te verdwijnen. Deep Dig-it, zoals het gevaarte is gedoopt, maakt voor het eerst contact met zout water. Op weg naar de bodem.

Deep Dig-it is een trencher. Vrij vertaald: een sleuvengraver. Het apparaat moet een niet onbelangrijke rol gaan spelen in de aanleg van infrastructuur die nodig is voor het nieuwe windpark-op-zee Hollandse Kust Zuid. De stroom die het windpark zal opwekken, gaat eerst naar een groot offshore transformatorstation, zeg maar: een elektronisch stopcontact op zee. Vandaar gaat de stroom met kabels richting het vaste land. Daar worden de kabels aangesloten op een hoogspanningsstation op de Maasvlakte, in aanbouw, en op het vaderlandse hoogspanningsnet. Hollandse Kust moet stroom leveren voor 1,6 miljoen huishoudens.

Onrustig gebied

Deep Dig-it, ontworpen door de Engelse firma Soil Machine Dynamics en het Nederlandse baggerbedrijf Van Oord, moet de kabels tussen de Maasvlakte en het stopcontact-op-zee neerleggen: niet op maar ín de bodem van de Noordzee en de Maasmonding. Diep erin. Omdat er in het gebied veel wordt gevaren en de zeebodem er nogal onrustig is, wordt tien van de bijna 45 kilometer kabel op een diepte van ruim vijf meter ingegraven. Dat is volgens Van Oord nog nooit vertoond en Deep Dig-it is de enige trencher die dat kan. Hij is, volgens Van Oord en opdrachtgever en stroomnetbeheerder Tennet, ‘de allergrootste en krachtigste in zijn soort’. In de Westerschelde liggen weliswaar kabels op 10 meter diepte – die bodem is nog roeriger dan die rond de monding van de Nieuwe Maas – maar voor die sleuven in Zeeland was veel baggerwerk nodig.

Graven is sneller, de Deep Dig-it heeft een dag of tien nodig om de bijna 45 kilometer kabel aan te leggen, zegt projectdirecteur Saskia Rijkema. Dat komt neer op een snelheid van ongeveer 200 meter per uur. De graafmachine heeft wel assistentie nodig. Allereerst van het grote schip-met-de-kraan. Vanaf dat schip wordt Deep Dig-it bestuurd. Bovendien pompt dit grote schip grote hoeveelheden water op. Dat water wordt naar Deep Dig-it doorgepompt die er onder hoge druk zand mee wegspuit. Zo ontstaat een sleuf waar de machine dan de kabel in legt. Die sleuf wordt daarna gedicht. Bestaat de bodem uit klei, dan snijdt Deep Dig-it zich door de kleilaag heen. De kabels staan weer op een ander schip, dat ze uitrolt richting Deep Dig-it, vlak voordat het graafwerk begint.

Ankers en visnetten

Zo’n 15 à 20 miljoen euro heeft de onbemande graver gekost (een precies bedrag wil Rijkema niet noemen) en Van Oord hoopt hem ook elders te kunnen gebruiken.

In totaal gaan er vier kabels richting stopcontact-op-zee, in juli begint het werk. Twee worden er dit jaar ingegraven, twee volgend jaar. Binnenkort graaft Deep Dig-it een proefsleuf en moet blijken of alles goed werkt. Eenmaal ingegraven hopen Van Oord en Tennet dertig tot veertig jaar geen omkijken naar de kabels te hebben.

Objecten liggen er rond de geplande sleufgeulen trouwens meer dan genoeg, zo bleek uit onderzoek. “14.000 stuks”, vertelt Wijnand Mellegers, projectleider kabels Hollandse Kust Zuid van Tennet. Waaronder ankers, zeilen, netten, schepen en een mijn, die inmiddels onschadelijk is gemaakt. Verder? Zestien kabelverbindingen en vijf oude telefoonkabels, waaronder een telegraaflijn naar de Verenigde Staten van voor 1880. De eigenaar? Onbekend.

Lees meer:  
Nederland heeft wereldprimeur: een windmolenpark zonder subsidie

Nuon gaat een groot windmolenpark in de Noordzee bouwen zonder financiële steun van de overheid.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden