Coronacrisis

Detailhandel profiteert van de vlucht naar online, maar pessimisme heerst

Eenrichtingsverkeer in het centrum van Zwolle. Het kabinet adviseerde om uitstapjes en drukte te vermijden, toch zoeken mensen de winkels op.Beeld ANP

En weer waren het de bouwmarkten en andere op ‘thuisblijven’ gerichte winkels die piekten het afgelopen kwartaal. Toch heerst het gevoel van een crisis.

De versoepelingen van de afgelopen zomer hebben een positief effect gehad op de verkopen in de detailhandel. De omzet in de branche was in het derde kwartaal van dit jaar 9,2 procent hoger dan in het coronavrije jaar 2019. Dat is de sterkste toename sinds het begin van de publicatie van soortgelijke cijfers in 2005. 

De opleving in de verkopen hebben voor een groot deel te maken met de zogenoemde vlucht naar online, zo blijkt uit de jongste cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). Sinds het coronavirus het openbare leven lamlegt, zoeken consumenten hun heil veel minder in de winkelstraten en bestellen ze die nieuwe televisie wel bij een webwinkel. De internetverkopen stegen met ruim 38 procent vergeleken met een jaar eerder, maar weer minder sterk dan in het tweede kwartaal (55 procent)

Kitty Koelemeijer, hoogleraar marketing en retailing aan Nyenrode Business Universiteit, staat nog niet te springen bij de cijfers: “Dit zijn natuurlijk wel de resultaten van de maanden dat we weer wat uit de lockdown kwamen. Mensen durfden voorzichtig weer iets te kopen en kochten bijvoorbeeld spullen voor op vakantie. Je ziet ook dat de omzet voor woonwinkels en tuincentra nog iets verder doorsteeg. Als je dan toch thuis bent, dan koop je eindelijk dat koffieapparaat maar.”

Consumentenvertrouwen daalt

Inderdaad zag het CBS de grootste omzetgroei in het derde kwartaal bij de winkels in doe-het-zelfartikelen, keukens en vloeren (+18,7 procent) en de winkels in meubels en woninginrichting (+17,2 procent). Ook ondernemingen die recreatieartikelen (+13,8 procent) en consumentenelektronica en witgoed (+10,6 procent) verkopen deden goede zaken. Koelemeijer: “Maar dat effect is een keer uitgewerkt. Op een gegeven moment is thuis ook alles in orde. Dinsdagavond is de persconferentie weer. Reken maar dat winkeliers daar met angst en beven naar gaan kijken. En het consumentenvertrouwen daalt.”

Het CBS publiceerde onlangs cijfers over het vertrouwen onder consumenten over het economisch klimaat. Daaruit blijkt onder meer dat het Nederlands winkelend publiek vooral vreest voor het verlies van banen. In oktober verwachtte 92 procent van de respondenten dat de werkloosheid in de komende twaalf maanden gaat stijgen.

Klap na klap

Sinds het virus in maart ons land aandeed, geven de trends van winnaars en verliezers in de retail steevast hetzelfde beeld. Waar supermarkten (+6 procent) en andere winkels in de foodsector floreren, zoals slagers en groentezaken, krijgen kleding- en schoenenzaken klap na klap – al is de daling wel afgevlakt.

“Het is maar net in welke branche je zit”, zegt Jan van Herwijnen, manager retail bij brancheorganisatie INretail. “Bij de mode, schoenen en sport is het desastreus, dat is volledig in elkaar gelazerd. Deze cijfers kloppen heus wel, maar ze geven zo’n verkeerd signaal. De webwinkels komen bijvoorbeeld om in de retouren. De grote steden zitten maar op 30 procent van hun normale aantal klanten. Echt, het is een groot drama.”

Lees ook:

Detailhandel groeit vooral online, horeca lijdt pijn

De stad ingaan om te winkelen of om iets te eten is onaantrekkelijk geworden door corona. Onlinewinkels profiteren. Is er nog perspectief voor de winkelstraat?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden