Winkelen

Detailhandel groeit vooral online, horeca lijdt pijn

In de Kalverstraat geldt geen mondkapjesplicht meer. Toch zoekt het winkelend publiek zijn heil online.Beeld ANP

De stad ingaan om te winkelen of om iets te eten is onaantrekkelijk geworden door corona. Onlinewinkels profiteren. Is er nog perspectief voor de winkelstraat?

Het beeld van winnaars en verliezers door corona tekent zich opnieuw af in de jongste cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). Kort door de bocht is het daarbij de onlinedetailhandel die floreert en vallen de klappen in de winkelstraat bij de modezaken en de drogist. De hoofddader kennen we van naam en rugnummer: Covid-19. Het virus maakt de stad ingaan om te winkelen lang niet meer zo leuk als vóór corona.

Maar nu eerst het goede nieuws: de retailbranche boekte de op een na grootste groei sinds die cijfers op deze manier worden gepubliceerd, in 2005. In de maand juli heeft de Nederlandse detailhandel 9,7 procent meer omgezet dan in dezelfde maand in 2019. Zowel de foodsector als de non-foodsector behaalde een hogere omzet. 

Het internetshoppen neemt daarvan een groot deel voor zijn rekening. Online werd ruim 38 procent meer omgezet dan een jaar eerder in juli, zo meldt het CBS. “Mensen mijden de straten en vertonen nieuw winkelgedrag”, constateert Henk Hofstede, sectorbankier retail bij ABN Amro. “De voorkeur voor onlinewinkelen is gegroeid, al zal die weer iets afkalven bij een normale situatie.”

Beeld dalen000

Op zoek naar nieuwe verdienmodellen

De winkels die het goed doen, profiteren nog altijd van de door het virus aan huis gekluisterde consument. Alles wat te koop is voor in en om het huis bleef populair. Dat stuwde onder meer de omzet van bouwmarkten en meubelzaken omhoog. Kampeer- en recreatiespeciaalzaken deden het eveneens goed, vanwege de zomervakantie. De omzet van de winkels in non-food groeide in juli met ruim 10 procent. Supermarkten hebben ook baat bij barre tijden; mensen slaan meer in en dat deed de omzet van supers 4,8 procent stijgen.

Verliezers zijn opnieuw de schoenen- en kledingwinkels, al is de omzetdaling in die branche volgens het CBS flink afgenomen. Drogisterijen zagen de zaken eveneens teruglopen. Hofstede vreest ook voor de grote ketens in de winkelstraten. “Die moeten het hebben van veel bezoekers en het aantal passanten in de grote winkelstraten is bijna met de helft afgenomen. Ketens zullen op zoek moeten naar nieuwe verdienmodellen en iets van de huurprijs zien af te krijgen.”

Horeca had de helft minder omzet

Binnen is het vaak te krap om coronaproof gezellig aan te zitten en buiten heeft lang niet iedere ondernemer ruimte voor een terras. Dat doet zich voelen in de omzetcijfers van de horeca. De hotels, cafés en restaurants van Nederland moesten het in het tweede kwartaal met ruim de helft minder omzet stellen dan in het voorgaande kwartaal, zo bericht het CBS. In het eerste kwartaal was de schade ook al ernstig; toen daalde de omzet al met bijna 14 procent. Vooral in april kreeg de branche rake klappen. Voor hotels was de ellende het grootst, daar kelderde het resultaat met 75 procent ten opzichte van de eerste meetperiode van het jaar. Met een daling van bijna 60 procent nam de omzet van cafés ongekend fors af. De omzet van fastfoodrestaurants daalde het minst sterk, maar met bijna 25 procent is de daling volgens het statistiekbureau nog altijd aanzienlijk.

Overlevingskansen 

Jan Meerman, algemeen directeur van brancheorganisatie INretail, verbaast zich over de grote verschillen per branche: “Het is uniek in de historie van de retail dat de plussen en minnen per sector zo uiteenlopen. Ik vind het heel bijzonder dat de consument bijvoorbeeld maar naar de bouwmarkt blijft gaan.” Ook hij ziet de gang naar online en de daarmee gepaard gaande vlucht uit de winkelstraten. Geen prettig vooruitzicht voor de ‘stenen’ winkelier, die toch al wankelde, ook al voor corona. 

Meerman: “Vooral modewinkels moeten het hebben van veel aanloop. Maar áls we de stad ingaan, besteden we wel meer.” Zowel Meerman als Hofstede denkt dat er best nog overlevingskansen zijn voor de ondernemers in de winkelcentra. Hofstede: “We hebben gezien dat kleine, lokale winkeltjes veel sympathie hebben bij het publiek. Verder kun je de openingstijden verruimen, winkelen op afspraak, iets doen met gratis parkeren en is het belangrijk om via social media het contact met je doelgroep te onderhouden.” Meerman: “En zorg dat je én fysiek én online bent. De winkels die het best presteren, hebben het allebei.”

Lees ook:

Hoe kan winkelstraat de Laat weer opkrabbelen uit de coronacrisis?

Hoe krabbelt de Alkmaarse winkelstraat Laat - die model staat voor heel veel straten - op uit de coronacrisis? ‘Als een winkelgebied het moeilijk heeft trekt het zich terug.’

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden