Analyse Rotterdam

De vuilste gemeente van Nederland presenteert vandaag haar klimaatakkoord

Containers gaan vanuit de haven met de trein verder, dat is milieuvriendelijker dan vrachtwagens. Beeld Phil Nijhuis

Rotterdam presenteert vrijdag zijn klimaatakkoord. De stad is, dankzij de haven, de vuilste gemeente van Nederland. Het wil flink verduurzamen, maar moet smokkelen om de gestelde doelen te halen.

Rotterdam zet stapjes op weg naar een groenere haven. Als alle voornemens slagen, daalt de CO2-uitstoot van de stad voorzichtig vanaf 2021, en is de uitstoot van het broeikasgas in 2030 gehalveerd. Dat staat in het klimaatakkoord dat wethouder Arno Bonte (GroenLinks) vandaag presenteert. In het afgelopen halfjaar overlegden meer dan honderd partijen in Rotterdam aan vijf klimaattafels, met 49 zogenoemde klimaatdeals als gevolg.

Het klimaatbeleid van de tweede stad van het land is relevant, omdat Rotterdam verantwoordelijk is voor een vijfde van alle Nederlandse CO2-uitstoot. Zo’n 90 procent van die uitstoot is afkomstig van de bedrijven in de Rotterdamse haven.

Bonte smokkelt wel flink om zijn doel te halen. De berekende halvering van uitgestoten CO2 gaat uit van 2017 als eerste meetjaar. Bij aanvang van zijn termijn als wethouder stelde de wethouder zich nog ten doel de uitstoot te halveren ten opzichte van 1990. Ook het nationale klimaatakkoord neemt 1990 als basisjaar.

Daarnaast profiteert de wethouder van het landelijke plan om de kolencentrales op de Maasvlakte in 2030 te sluiten. Zonder die maatregel is 50 procent CO2-reductie in Rotterdam niet haalbaar, erkent hij. Als wethouder is zijn macht beperkt. Hij kan bijvoorbeeld niet de eindeloze rijen windmolens op zee bouwen die hij nodig heeft voor alle plannen. “Wij helpen graag, maar hebben de hulp van het kabinet nodig.”

‘Het kan niet concreter’

Het Rotterdamse klimaatakkoord laat zich bij vlagen lezen als een concreet stappenplan. Zo komt er een ‘investeringsagenda’ om de duurzame plannen zo goed mogelijk op elkaar af te stemmen en is er een plan om personeel met scholing klaar te stomen voor de nieuwe economie. Ook gaat een ‘versnellingshuis’ regelen dat gewenste innovaties geen vertraging oplopen door gedoe met wetten en vergunningen.

Maar net zo vaak is het akkoord niet meer dan een intentieverklaring. De meest ambitieuze plannen draaien om de ontwikkeling van een economie op waterstof en de opslag van CO2 onder de grond. Het eerste moet zich nog geheel bewijzen, het tweede staat al meer dan een decennium op de planning. Geconfronteerd met de onzekerheid van veel plannen vraagt Alice Krekt, voorzitter van de klimaattafel haven en industrie, om een beetje geduld. “We zijn de nieuwe economie van Nederland aan het opbouwen.”

Ook opvallend is het ontbreken van informatie over financiering van de plannen. Dat is jammer, vindt Alex Ouwehand van Natuur en Milieufederatie Zuid-Holland. Hij zat aan twee klimaattafels, waaronder die met de haven als onderwerp van gesprek. “Het is nog aftasten waar de rekening komt te liggen. De markt wijst heel gauw naar de overheid, en de overheid wacht op een bod van de markt. Dat patroon hebben we niet doorbroken.” 

Tegelijk benadrukt Ouwehand dat het niet concreter kan. Er is nog te weinig bekend over subsidies en CO2-heffingen, en de gemeente heeft niet het budget om zelf alle knopen door te hakken. Hij is daarom tevreden met de geboekte resultaten in de onderhandelingen: beter een paar goede bescheiden ideeën dan helemaal niets. “De denkrichting was praktisch, het was gericht op de uitvoering. Het versnellingshuis vind ik winst.”

Lees ook

Havenbedrijf Rotterdam wil uitstel CO2-heffing tot 2023

Het Rotterdams havenbedrijf vindt 2021 te vroeg voor een CO2-taks. Bedrijven kunnen nog niet aan alle eisen voldoen, zegt topman Allard Castelein.

Rotterdam zet bedrijven en organisaties samen aan klimaattafels

Rotterdam, de vuilste regio van Nederland, maakt een serieuze start met de energietransitie.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden