ReportageWoningmarkt

De Visbuurt in Den Helder snakt naar vaste bewoners. ‘Wat je wil, zijn mensen met hart voor de wijk’

Twee vervallen panden in de Oranjestraat in een volksbuurt in Den Helder.  Beeld Joris van Gennip
Twee vervallen panden in de Oranjestraat in een volksbuurt in Den Helder.Beeld Joris van Gennip

De Helderse Visbuurt is verpauperd geraakt. Wijkbewoners hopen dat huisjesmelkers de pas wordt afgesneden met de opkoopbescherming die volgend jaar ingaat.

Floris Akkerman

Het huis hier recht voor? Het is een beetje opgeknapt, maar zit in onderverhuur. Drie huizen daarnaast, onderverhuur. De woning hiernaast, onderverhuur. Kees Kuus geeft het niet direct toe, maar hij wordt omringd door panden in onderverhuur, waar zich de ene bewonerswisseling na de andere voltrekt. “Je hebt constant veranderingen van bewoners die niet betrokken zijn en huisjesmelkers die niet investeren in hun woning.”

Zelf zit Kuus (57) in zijn blauwe overall tussen de opzij geschoven stoelen, tafels, kasten en banken. Hij is aan het klussen in zijn huis in de Helderse Visbuurt. “Wat je normaal doet als woningbezitter, is dat je je huisje verzorgt.”

Kuus praat vol liefde over de Visbuurt, een afgegleden volkswijk. Boven zijn voordeur hangt een zwart-witfoto van de wijk uit 1912 met kleine arbeidershuizen. Ruim honderd jaar later hebben huisjesmelkers woningen in de wijk opgekocht en ze opgesplitst. Arbeidsmigranten, verslaafden of mensen met psychische problemen hebben er hun intrek genomen. Dit gaat gepaard met overlast. Voor ramen hangen overdag lakens die dienstdoen als gordijnen.

Opkoopbescherming

Buurtfeesten zijn niet meer wat ze zijn geweest. Dit doet betrokken bewoners als Kuus, 21 jaar woonachtig in de Visbuurt, pijn. Daarom hebben hij en andere wijkbewoners hun hoop gevestigd op de opkoopbescherming. De gemeenteraad neemt er op 24 januari een besluit over. Bij goedkeuring gaat de maatregel direct in. De opkoopbescherming geeft de gemeente de mogelijkheid om de greep op de woningmarkt te verstevigen.

Een woningkoper in Den Helder is dan verplicht om vier jaar in zijn gekochte huis te wonen. Verhuur is alleen met een vergunning mogelijk. Zo wil Den Helder voorkomen dat beleggers en huisjesmelkers woningen wegkapen voor de neus van starters met hun kleinere budgetten, op de krappe huizenmarkt. In Den Helder gaat het om woningen tot 250.000 euro.

Wethouder Heleen Keur van wonen (CDA) ziet het als een kans om de leefbaarheid in de Visbuurt te verbeteren. “De sociale cohesie staat onder druk.” Behalve in de Visbuurt moet de opkoopbescherming straks gelden in de wijken Centrum, Van Galenbuurt en Oostsloot. Ook andere gemeenten proberen met maatregelen de rol van beleggers op de woningmarkt terug te dringen.

Bollenstreek

Den Helder blijkt goed te liggen bij beleggers en huisjesmelkers. De landbouw en de bollenstreek in de Kop van Noord-Holland trekken arbeidsmigranten aan. De marinestad heeft relatief goedkope woningen, zegt Jop Roggeveen tijdens een wandeling door de buurt, en het is interessant om daarop winst te maken door kamers tegen een flinke prijs te verhuren. De opkoopbescherming moet dit ontmoedigen.

Een kleine woning maar wel met 12 brievenbussen, in de Oranjestraat in Den Helder.  Beeld Joris van Gennip
Een kleine woning maar wel met 12 brievenbussen, in de Oranjestraat in Den Helder.Beeld Joris van Gennip

Roggeveen (77), van de Belangenvereniging Visbuurt, wijst naar weer een container bij een huis dat wordt verbouwd. Even later glijdt zijn blik naar een plek waar wordt gedeald. “Als buurt heb je geen enkele greep op wie er in een huis wordt gezet. Het is met de huizenmarkt zo: je moet een keer nee zeggen. De commercie zelf zal nooit stoppen.”

Met de opkoopbescherming, zegt Roggeveen, heb je meer zekerheid dat in de huizen gezinnen komen. “Ons streven is om hier kinderen te zien. Dat hoort bij zo’n buurt. Anders gaat de school ook nog weg. Dan is de wijk onleefbaar.”

Bewoners als Roggeveen en Kuus hopen dat met de opkoopbescherming vaste bewoners terugkeren en daarmee ook de sociale controle. Dat kinderen en kleinkinderen een huis kunnen kopen dichtbij hun (groot)ouders en je erop wordt aangesproken als je je stoep niet schoonmaakt. Voor starters heeft de gemeente Den Helder een lening klaarstaan om hen op weg te helpen. Maar, zegt wethouder Keur, het gaat ‘een poosje duren’ voordat je door de opkoopbescherming verandering ziet in de wijk.

In zijn huis pakt Kuus een boek met verhalen van vroeger uit de Visbuurt. “Wat je wil”, zegt hij, “is dat mensen hier langdurig wonen en hart hebben voor de wijk en hun huis.”

Lees ook:

Huisjesmelkers weren, helpt dat de starter op de woningmarkt?

Een nieuwe wet moet de kooplust van huisjesmelkers aan banden leggen, om gewone huizenkopers meer kans te bieden. Dat kán gaan werken. Althans, een beetje.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden