VarkensboerderijAgrarische sector

De varkenspest in Azië pakt erg goed uit voor Nederlandse varkenshouders

Het huishoudboekje van de Nederlandse varkenshouder ziet er florissant uit. Beeld ANP, Vincent Jannink

Als de een zijn dood inderdaad de ander zijn brood is, dan is de Nederlandse varkenshouder spekkoper. Want terwijl de Afrikaanse varkenspest huishield onder de varkenspopulatie in Azië, steeg hier de vraag naar varkens. Met als gevolg dat het huishoudboekje van Nederlandse varkensboeren er nu florissant uit ziet.

“De varkensbranche heeft een enorm goed jaar achter de rug”, zegt Pierre Berntsen, directeur agrarische bedrijven bij ABM Amro. Het gemiddelde bedrijf hield in 2019 aan het eind van de rit onder de streep 81.000 euro netto over, zo berekende de bank samen met Wageningen University & Research.

Een jaar eerder, in december 2018, zag de balans van de Nederlandse varkenshouder er heel wat minder rooskleurig uit. Toen stond de teller op 7000 euro negatief, vooral door lage prijzen voor biggen en vleesvarkens en hoge voerkosten. Dat de situatie nu volledig is omgeturnd, komt volgens Berntsen door de Afrikaanse varkenspest. “Dat is wel echt dé reden. De helft van alle varkens in de wereld woont in China, dus als de helft daarvan verdwijnt, dan weet je het wel.”

Is uitkopen nog wel aantrekkelijk?

De grootbank en de voormalige landbouw-universiteit zijn bij hun berekeningen uitgegaan van de bij- en afschrijvingen van een gemiddeld varkensbedrijf. Daarbij zijn ook neveninkomsten en privé-uitgaven in het saldo verwerkt. Een laag saldo betekent volgens ABN Amro niet automatisch dat een bedrijf betalingsproblemen heeft. Daarnaast hebben aflossingen van leningen en investeringen ook invloed op het huishoudboekje van de varkensboer. Berntsen: “We hebben gekeken naar de nettokasstroom, dus de stand van de rekening nadat de inkomsten en de kosten tegen elkaar zijn afgezet. Net zoals je dat doet met je eigen huishoudboekje.”

Behalve de hogere prijzen voor vleesvarkens trokken ook de biggenprijzen aan. Na een lange periode waarin het minder ging met de varkensbranche ziet het er voor het gemiddelde bedrijf dus anno 2020 goed uit, constateert Berntsen. “De afgelopen vijftien jaar is er weinig verdiend omdat de kosten relatief hoog waren, wat de marges drukte. Boeren krijgen nu een welkome aanvulling in de kasstroom, maar in feite is dat een inhaalslag.”

De forse economische voorspoed roept de vraag op of het voor varkenshouders nog wel aantrekkelijk is zich te laten uitkopen. Door de stikstofuitspraak, de stankoverlast en door een groeiende zorg om dierenwelzijn klinkt de roep vanuit de maatschappij en de politiek om de veestapel te verkleinen de laatste tijd luider.

Geuroverlast aanpakken

De regering heeft al extra miljoenen gereserveerd om agrarische bedrijven uit te kopen. Voor een dergelijke regeling hebben zich nu ruim vijfhonderd varkenshouders gemeld. Nederland telt op het moment een kleine vierduizend varkensbedrijven die samen zo’n 12 miljoen varkens hebben. 

Berntsen benadrukt dat de uitkoopregeling waar nu veel om te doen is al in de steigers stond vóór de Raad van State de stikstofuitspraak deed, waardoor boeren en bouwers rondom zogenoemde Natura 20000-gebieden niet zomaar mogen uitbreiden of woningen mogen neerzetten. “De insteek van de huidige uitkoopregeling is: de geuroverlast rond woonkernen aanpakken. Ik verwacht, door de gunstige economische omstandigheden, niet dat alle varkenshouders die zich voor de regeling hebben gemeld daar ook gebruik van zullen maken.”

ABN Amro voorziet bovendien dat de gemiddelde Nederlandse varkenshouder ook de komende jaren kan profiteren van de schaarste. Berntsen: “De varkenspopulatie is daar voorlopig niet aangevuld”.

Lees ook:

Topjaar voor ‘bedreigde’ varkenshouders, maar de verschillen in inkomens van boeren blijven groot

Gemiddeld boeren de Nederlandse land-en tuinbouwbedrijven goed. Het hangt het er sterk vanaf in welke sector een ondernemer actief is.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden