Omzetdaling

De toerismesector kromp in 2020 met bijna de helft. ‘Deze nachtmerrie is nog lang niet voorbij’

Dronefoto van caravans en campers onder water op camping De Hatenboer in Roermond.  Beeld ANP
Dronefoto van caravans en campers onder water op camping De Hatenboer in Roermond.Beeld ANP

Dat de toerismebranche door de coronapandemie een jasje uit zou doen, werd al gevreesd. Het werd een jas.

Er gaat nog altijd heel veel geld om in de sector, maar de 52 miljard euro die binnen- en buitenlandse toeristen in het afgelopen jaar in Nederland hebben uitgegeven is liefst 43 procent minder dan in 2019. Het aandeel van toerisme in de totale Nederlandse economie is bijna gehalveerd ten opzichte van dat virusvrije jaar. Dat meldt het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) aan de hand van een onderzoek in opdracht van het ministerie van economische zaken.

Met de vrije val van de sector komt een einde aan tien jaar onafgebroken groei. En een vrije val was het in het eerste jaar van de pandemie, zeker als je de krimp van het toerisme (-47 procent) afzet tegen de krimp van de totale Nederlandse economie (-3,8 procent).

Buitenlanders blijven weg

De neergang van de sector is voor een groot deel toe te schrijven aan het feit dat veel buitenlandse vakantiegangers en dagjesmensen wegbleven. De bestedingen van buitenlandse toeristen daalden met 58 procent naar 14,5 miljard euro. Nederlanders waren iets minder zuinig maar ook van hen daalden de bestedingen met 35 procent naar 34,2 miljard euro. Hoewel veel Nederlanders kozen voor uitstapjes en vakanties in eigen land daalde het aantal overnachtingen evengoed wel, met 11 procent ten opzichte van 2019. Dat buitenlanders veelal wegbleven is goed te zien aan het aantal overnachtingen die zij doorbrachten in Nederlandse accommodaties (-59 procent).

Doordat het vaak niet mogelijk was om vanuit Nederland naar het buitenland te gaan in 2020, werd ook aan die kant de economische pijn gevoeld. Vooral luchtvaartmaatschappijen en reisbureaus leden onder de coronamaatregelen. Zij moesten vluchten annuleren en reizen schrappen. De bestedingen van Nederlanders die de zon opzochten in andere landen kelderden met 70 procent.

Een vergeten groep

Inmiddels heeft de reisbranche al bijna 20 maanden te maken met ingrijpende of mildere maatregelen om het coronavirus te beteugelen. Maandag lieten reisorganisaties die zijn gespecialiseerd in kleinschalig toerisme van zich horen. In een verklaring vragen zij de overheid om, zoals ze dat noemen, ‘sectorspecifieke steun’.

“Meer dan tachtig procent van onze leden hebben geen Tegemoetkoming vaste lasten (TVL) ontvangen”, stelt voorzitter Ton Brinkman van de Vereniging van Kleinschalige Reisorganisaties (Vvkr). “Dit komt omdat zij vaak vanuit huis werken en geen aparte entree hebben voor hun kantoor. Daar zit het probleem! Bovendien is voor veel van onze leden deze nachtmerrie nog lang niet voorbij, want voor onze verre-reizenspecialisten zal het nog vele maanden duren voordat zij weer aan de slag kunnen en omzet kunnen maken.” De verenigde kleinschalige reisorganisaties noemen zich een ‘vergeten groep’.

Een opzienbarende winnaar

Waar verliezers zijn, zijn vaak ook winnaars. Zo was de toegevoegde waarde van de horeca binnen de toeristische branche in 2020 iets groter dan een jaar daarvoor. Volgens het CBS-onderzoek wonnen opmerkelijk genoeg ook bioscopen, tankstations en vervoersbedrijven aan belang in 2020. De oorzaak daarvan zoekt het statistiekbureau in de grote toename van uitstapjes en vakanties in eigen land.

Vakantieland Kroatië mag zich ook onder de relatief gelukkigen scharen. Volgens het toerismebureau van dat land kende Kroatië een uitstekend hoogseizoen, meldt persagentschap AP. Het aantal overnachtingen in trekpleisters als de stad Dubrovnik zit deze zomer al bijna op 70 procent van recordjaar 2019. De Kroatische minister van toerisme spreekt van een ‘opzienbarende’ ontwikkeling.

Lees ook:

Reisbranche verheugt zich op meer gele vlekken op de kaart: ‘We hopen op een beetje normale zomer’

Een vakantie naar het buitenland was afgelopen zomer een onzekere factor.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden