Zuid-Afrika Luchtvaart

De staking van personeel ‘zet toekomst South African Airways op spel’

Werknemers van South African Airways (SAA) protesteren op een vliegveld in Kaapstad, Zuid Afrika. Beeld EPA, NIC BOTHMA

Luchtvaartmaatschappij South African Airways wil een vijfde van zijn werknemers ontslaan om weer meer concurrerend te worden. In reactie daarop staakt sinds vrijdag ruim de helft van het personeel.

Interim-directeur Zuks Ramasia van South African Airways (SAA) wond er geen doekjes om zondag: de staking van cabinepersoneel en technici, die al sinds vrijdag duurt, ‘zet de toekomst van SAA op het spel’. Omgerekend zo’n 3,2 miljoen euro per dag verloor de Zuid-Afrikaanse luchtvaartmaatschappij alleen al het afgelopen weekend aan inkomsten. Geld dat het staatsbedrijf niet kan missen. SAA leed de afgelopen dertien jaar ruim 1,7 miljard euro verlies.

SAA is een staatsbedrijf, werd onder de vorige Zuid-Afrikaanse president Jacob Zuma geplaagd door corruptie en is mede daardoor al jaren afhankelijk van overheidssteun. Vorige week nog werd bekend dat SAA zelfs technisch insolvent is en voor het einde van deze maand 122 miljoen euro extra nodig heeft om het hoofd boven water te houden. De enige manier om aan dat geld te komen, lijkt opnieuw een reddingsoperatie van de overheid.

Onvermurwbaar

Maar de vakbonden zijn onvermurwbaar. De situatie ontspoorde vorige week toen SAA aankondigde 944 banen te willen schrappen: een vijfde van het personeelsbestand. Ook weigerde het bedrijf mee te gaan in de door de vakbonden verlangde loonsverhoging van 8 procent. SAA biedt 5,9 procent. “Het bedrijf kan zich geen grotere salarisstijging veroorloven”, stelde Ramasia. Hij kreeg bijval van luchtvaartexperts en de werkgeversorganisatie Cape Chamber of Commerce, die stelde dat de salarissen nu al 24 procent van de totale kosten bedragen bij SAA. Veel meer dan gezond is voor het bedrijf.

De vakbonden stelden dit weekend in een verklaring echter niet langer te geloven dat de SAA-top werkelijk probeert de luchtvaartmaatschappij van de ondergang te redden. Dat wantrouwen komt voort uit het feit dat minister van financiën Tito Mboweni er vlak na zijn aanstelling in 2018 al voor pleitte SAA op te doeken. Hij heeft daarna bovendien meerdere keren gezegd dat hij het telkens benodigde reddingsgeld voor SAA eigenlijk liever zou steken in het openbaar vervoer en de taxi/bussector.

Verkoop

De overheid lijkt daarom nu serieus werk te willen maken van een gedeeltelijke verkoop. Ethiopian Airlines en Virgin Atlantic hebben interesse getoond. Al zal het waarschijnlijk voorlopig slechts gaan om een verkoop van 25 procent. Wettelijk moeten maatschappijen die in Zuid-Afrika ook binnenlandse vluchten uitvoeren namelijk voor driekwart in Zuid-Afrikaanse handen zijn.

Ondanks de aanhoudende stakingen hervatte SAA, naast zijn intercontinentale vluchten, dinsdag toch ook weer zes vluchten binnen Afrika. Ze doet dat met hulp van het deel van het personeel dat niet staakt: zo’n 40 procent van de werknemers. Volgens de vakbonden brengt de onderbezetting de luchtveiligheid in gevaar. SAA reageerde woedend op die opmerking. Ramasia eist dat de vakbonden die claim terugnemen, anders stapt hij naar de rechter.

‘En onderken ook de fatale schade die SAA zal lijden tenzij er een­ oplossing voor dit conflict wordt ­gevonden’, wreef hij de vakbonden onmiddellijk ook nog maar eens in.

Lees ook:

South African Airways is op sterven na dood.

Luchtvaartmaatschappij South African Airways heeft politiek Zuid-Afrika in een financiële houdgreep. SAA draait al jaren reusachtige verliezen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden