Kapitaalmarkt

De rentes stijgen in Amerika en Europa. Hoe komt dat?

Jerome Powell, baas van de centrale bankenkoepel in Amerika, maakt zich nog niet zo’n zorgen om hoge inflatie op de lange termijn, zei hij deze week tegen het Amerikaanse Congres.  Beeld AP
Jerome Powell, baas van de centrale bankenkoepel in Amerika, maakt zich nog niet zo’n zorgen om hoge inflatie op de lange termijn, zei hij deze week tegen het Amerikaanse Congres.Beeld AP

Stijgende rentes in de VS en Europa, wat heeft dat voor gevolgen?

Geld lenen kost de Amerikaanse overheid meer geld. De rente op staatsleningen is hard gestegen de afgelopen week. Daardoor lijken ook de Europese rentes sneller omhoog te gaan dan ze de afgelopen maanden al deden.

Een hogere rente op staatsleningen zal hypotheekrentes mee omhoog trekken, waardoor huizenprijzen kunnen dalen. Ondertussen duiken aandelenbeurzen, ook in Nederland, in het rood, nu beleggers hun geld uit aandelen wegtrekken omdat investeren in staatsleningen meer is gaan lonen.

Wat is er aan de hand? Het verhaal begint in Amerika, waar president Joe Biden 1,9 biljoen dollar wil uitgeven aan een nieuw steunpakket. Dat geld leent de overheid van beleggers die daar rente op willen vangen. Die beleggers kijken vooruit, zien de lockdowns later dit jaar verdwijnen en rekenen op economisch herstel. Dat kan de vraag naar producten én de prijzen doen stijgen, wat in inflatie resulteert.

Die inflatie verrekenen beleggers in de rente die ze van een overheid willen terugzien voor het uitlenen van hun geld voor tien, twintig of dertig jaar. Door de verwachte inflatie wordt hun geld in die periode minder waard − voor die geldontwaarding moet de lenende partij, de overheid in dit geval, opdraaien.

Rentepiek

Deze week piekte de rente op Amerikaanse staatsleningen met een looptijd van tien jaar even op 1,6 procent, fors meer dan de 1,28 procent van een week daarvoor. Dat sentiment slaat over op Europa. “Vooral de stand van Duitse rente hangt sterk samen met die in de VS”, zegt Edin Mujagić, hoofdeconoom van OHV Vermogensbeheer. “En de rest van Europa is weer sterk afhankelijk van de Duitse rentestand.”

Zo moet de Franse overheid sinds deze week weer ouderwets betalen voor het lenen van geld: voor het eerst in bijna een jaar is de tienjaarsrente weer boven de nul geklommen. In Nederland is die nog wel negatief (de staat krijgt dus geld toe als het leent), maar hij staat wel hoger dan een week geleden.

Aandelenkoersen dalen ook

Een hogere rente op staatsleningen heeft een paar directe effecten, naast dat lenen duurder wordt voor de overheid. Ten eerste dalen aandelenkoersen erdoor. Het uitlenen van geld aan overheden geldt als een veilige investering. Als daar meer rente op te vangen is, halen beleggers hun geld wat meer uit aandelen om het vervolgens in staatsleningen te steken.

Ook de hypotheekrente zal stijgen, denkt Mujagić. “Die hangt sterk samen met de rente op Nederlandse tienjaarsleningen. Mocht je overwegen een hypotheek af te sluiten, dan zou ik dat snel doen. Dit is misschien de laatste kans om nog te profiteren van de zeer lage rente.” Een nuancering die Mujagić daar gelijk achter plakt: er is een goede kans dat hypotheekrentes hoger worden, maar niet hoog in algemene zin. “Naar de situatie van 4 procent, zoals rond 2005, gaan we echt niet snel terug.” Sowieso noemt hij het nog te vroeg om te zeggen of de rentes blijven stijgen.

Rentestijging zou pensioenfondsen helpen

Tot slot zullen pensioenfondsen de hogere rentes met vreugde tegemoet zien. De stand van de rente op staatsleningen bepaalt hoeveel vermogen ze moeten aanhouden om zich financieel gezond te mogen noemen. Een rentestijging helpt hen enorm om niet te hoeven korten op het pensioenopbouw van de werknemers die bij hen sparen, of op de uitkeringen van hun gepensioneerden.

Lees ook:

‘Veel hypotheekaanbieders verlagen rente opnieuw’

Veel hypotheekaanbieders hebben hun rentetarieven in het nieuwe jaar al een of meerdere keren verlaagd.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden