Het nieuwe leidinggeven

De manager van de toekomst laat de controle los

null Beeld Studio Vonq
Beeld Studio Vonq

Het nieuwe werken vraagt om managers met meer inlevingsvermogen en vertrouwen.

Barbara Vollebregt

In coronatijd moeten veel managers hun mensen vanuit huis aansturen. Dat leidinggeven op afstand vergt kwaliteiten die veel managers niet eerder hebben gebruikt, zeggen deskundigen.

“Voor de komst van het coronavirus waren veel leidinggevenden bezig met het controleren van hun team”, zegt hoogleraar management Frederik Anseel. Maar kijken naar hoe lang mensen werken – of ze wel op tijd zijn en niet te vroeg naar huis gaan – en opletten hoe druk de werknemers zijn, heeft geen enkele zin, zegt Anseel. “Ook als je naast iemand zit, is het een illusie dat je weet hoe productief diegene is. Geloof me, mensen kunnen voor je neus heel onproductief zijn.”

Het noodgedwongen thuiswerken maakt dat managers die fysieke controle zijn kwijtgeraakt. En dat biedt kansen, zegt Anseel. “Een goede chef kan loslaten en weet op zijn mensen te vertrouwen, ook als zij niet in de buurt zijn.”

Laborantsyndroom

Dat controleren, daar zijn managers ook helemaal niet voor, zegt André de Waal. Al jaren adviseert hij bedrijven over hoe zij hun organisatie kunnen verbeteren. Hij weet wel waar die controledrang vandaan komt: “Vaak is een chef iemand die voorheen een hele goede werknemer was. En dan krijg je het zogenaamde laborantsyndroom: De beste laborant wordt gepromoveerd tot leider, maar weet niets van leidinggeven en blijkt daar ook helemaal niet goed in.”

Bij die managers ziet De Waal dat ze zich als leidinggevende vooral bemoeien met de inhoud van het werk, omdat ze daar zelf goed in zijn. “Maar dat is geen leidinggeven”, zegt hij. “Een manager moet er op vertrouwen dat mensen hun werk doen. Een goede leidinggevende kijkt op welke manier ze dat nog beter kunnen doen en wat daarvoor nodig is.” Als dat lukt, stelt De Waal, zijn managers een grote succesfactor.

Volgens hem heeft Nederland niet per se te veel managers, maar wel te weinig goede. Al lijkt de coronacrisis daar verandering in te brengen. “Deze crisis heeft leidinggevenden gedwongen om beter naar hun mensen te luisteren en vaker met ze te communiceren”, zegt De Waal. “Je ziet nu dat managers dagelijks virtueel vergaderen op een vast tijdstip en dan ook even kort vragen naar hoe het met iedereen gaat, dat is goed leidinggeven. En eerlijk gezegd hadden zij dat al veel eerder moeten doen.”

Een-op-eengesprekken

Maar er is meer. Zo noemt hij het belang van een-op-eengesprekken en vrijdagmiddagborrels. “Die gesprekken zijn belangrijk om je mensen te leren kennen. Alleen als je je mensen kent, kun je ze helpen om nog beter te worden in wat ze doen”, zegt hij. “Daarbij, als je iemand beter kent, valt het ook eerder op als het minder goed gaat.”

Leidinggevenden moeten zich nu en in de toekomst ook veel meer bewust worden van het feit dat iedere werknemer andere behoeftes heeft, zegt Anseel. “De een heeft bijvoorbeeld meer behoefte aan sociaal contact met collega’s dan de ander. Managers moeten begrijpen dat werknemers geen eenheidsworst zijn”, zegt hij. “Dat is wel wat de kantoortuin soms van ze maakt. Hopelijk doet het thuiswerken managers inzien dat de ene werknemer de andere niet is.”

Als laatste noemt De Waal nog het belang van transparantie en duidelijke doelen stellen. “Je mensen moeten weten waarvoor ze ’s ochtends hun bed uitkomen. Een goede leidinggevende stelt korte- en langetermijndoelen, zodat voor iedereen duidelijk is waar naartoe wordt gewerkt.”

Een goede manager is ook transparant over hoe het met het bedrijf gaat, zelfs als dat onzeker is. “Wees eerlijk. Zeg het ook als je niet precies weet hoe het ervoor staat. Mensen begrijpen dat, zeker in crisistijd, heel goed en het geeft ze het gevoel dat zij ook worden meegenomen in de ontwikkelingen van een bedrijf.”

Lees ook:

Nergens in Nederland vind je betere managers dan in Brabant en Limburg

Er zijn goede en minder goede managers, maar die zijn niet gelijk verdeeld over het land. Vooral in het zuiden weten ze hoe je een bedrijf leidt.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden