De Nederlandse europarlementariër Agnes Jongerius: ‘Veel werknemers lijden onder de stijgende prijzen, met name voor energie en voedsel.’

minimumloon

De laagstbetaalde werknemers gaan er flink op vooruit in de Europese Unie

De Nederlandse europarlementariër Agnes Jongerius: ‘Veel werknemers lijden onder de stijgende prijzen, met name voor energie en voedsel.’Beeld ANP / Jonas Roosens

De EU gaat lidstaten vertellen hoe ze hun minimumloon moeten berekenen. Dat wordt mogelijk daardoor ook in Nederland fors hoger.

Romana Abels

Agnes Jongerius, PvdA-Europarlementariër, kan het niet duidelijker zeggen. “Werkgevers moeten gaan betalen.” Jongerius onderhandelde namens het Europees Parlement maandag tot diep in de nacht in Straatsburg met vertegenwoordigers van de lidstaten en de Europese Commissie. Uiteindelijk bereikten ze een voorlopig akkoord, dat inhoudt dat EU-landen voortaan moeten nagaan of hun minimumloon wel mee stijgt met de gemiddelde lonen.

Is dat niet het geval, dan moeten landen het minimumloon iedere twee of vier jaar opnieuw verhogen. Het gaat erom dat ook de mensen met de laagste lonen een fatsoenlijk leven kunnen leiden. Jongerius: “Ze moeten een keertje op vakantie kunnen en zich zo af en toe nieuwe kleren kunnen veroorloven.”

Deze fatsoensnorm zou voor Nederland uitkomen op een bedrag rond de 14 euro, terwijl het minimumloon nu tussen de 10 en 11 euro ligt. Jongerius: “Deze maatregel komt geen seconde te vroeg, want veel werknemers lijden onder de stijgende prijzen, met name voor energie en voedsel.”

Nederland zit onder de norm

Het minimumloon in Nederland is vastgesteld als maandloon en verschilt naar leeftijd en naar lengte van de voltijdswerkweek. Maar in alle gevallen zit Nederland fors onder de vuistregel die de EU nu stelt. Zo is het minimumloon voor werknemers van 21 jaar en ouder bij een 40-urige voltijdswerkweek per uur nu 9,96 euro. Het gemiddelde uurloon in Nederland bij een voltijds dienstverband bedroeg vorig jaar volgens het Centraal Bureau voor de Statistiek 26,38. De EU schrijft nu voor dat het minimumloon minstens de helft daarvan bedraagt. Dat zou dus ruim 13 euro zijn, een verhoging van ongeveer 30 procent. De huidige plannen van het kabinet om het minimumloon stapsgewijs te verhogen voorzien in een stijging van 7,5 procent.

Hoeveel mensen in Nederland minder verdienen dan deze EU-norm is moeilijk te zeggen, omdat doorgaans wordt gekeken naar jaarinkomens, onafhankelijk van het aantal gewerkte uren. Maar onderzoek van het CBS van vorig jaar wijst erop dat in 2019 18 procent van de werknemers 13,37 euro of minder verdiende. Daarachter gaan zeer grote verschillen per bedrijfstak schuil. In de horeca is het 57 procent, in het openbaar bestuur slechts 6 procent.

Landen in de Europese Unie gaan zelf over de hoogte van hun minimumloon, en dat loopt nogal uiteen. Maar uit de richtlijn die maandagnacht werd afgesproken vloeit toch een soort verplichting voort om het op peil te houden. “Het motto van deze Europese Commissie is ‘een Europa dat werkt voor de mensen’”, zei eurocommissaris Nicolas Schmit van sociale rechten. “We willen niet dat dat een soort lege slogan is.”

Let ook op de koopkracht

De regeling, die over anderhalve week verder wordt uitgewerkt door de ministers van sociale zaken, houdt in dat het minimumloon minstens de helft van het gemiddelde brutoloon zou moeten bedragen. Lidstaten moeten in het vervolg ook de koopkracht meewegen.

Ook moeten in de toekomst meer mensen onder een collectieve arbeidsovereenkomst vallen, uiteindelijk meer dan 80 procent van de werknemers. Volgens Jongerius is dat vooral goed nieuws voor mensen die nu nog niet zijn georganiseerd, zoals pakketbezorgers. Nederland zit daar, afhankelijk van hoe je rekent, nu enkele procenten onder.

De invoering van de nieuwe regel laat nog even op zich wachten, omdat de wetten in alle lidstaten nog moeten worden aangepast.

Namens de Nederlandse regering zei staatssecretaris Karien van Gennip gisteren dat zij blij is het met het akkoord, dat ‘kan helpen om de sociale gelijkheid binnen de landen te verbeteren'. Nederland hamert erop dat Brussel geen zeggenschap heeft over de exacte hoogte van de lonen in de lidstaten. De regel die stelt dat het minimumloon de helft van het gemiddelde brutoloon zou moeten zijn, ziet Nederland als voorbeeld, in plaats van als regel.

Maar volgens Jongerius betekent het akkoord dat de laagst betaalde werknemers er ook in Nederland over een paar jaar flink op vooruit gaan. “Duitsland verhoogt het minimumloon nu al flink, wil Nederland dan achterblijven?” Zij gelooft van niet. “Om het met een Nederlandse uitdrukking te zeggen: This is not small beer”, zei Jongerius dinsdag tijdens de Engelstalige persconferentie in Straatsburg.

Lees ook:

Een Europees minimumloon is heel dichtbij, daar gaan ook Nederlandse werknemers wat van merken

De invoering van een Europees minimumloon kan deze week een stap dichterbij komen. Maar juist politici uit de landen waar de lonen het hoogst zijn, hebben er weinig zin in.

Agnes Jongerius: Onzekerheid grijpt werknemers naar de keel

Vakbonden kampen met dalende ledenaantallen, en hebben daarom moeite om loonstijgingen af te dwingen. In Brussel werkt Europarlementariër Agnes Jongerius ondertussen aan een verhoging van het minimumloon.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden