Stroom

‘De klant is de dupe van gestunt op de energiemarkt’

Een ‘energieontbijt’ in Amstelveen, waar mensen tips krijgen over energiebesparing. Beeld Paul van Riel, HH

Energiebedrijven hebben het zwaar en proberen met de ene na de andere stuntprijs zoveel mogelijk klanten binnen te slepen. Maar uiteindelijk is de consument daar juist de dupe van, zegt de Consumentenbond.

Energiebedrijven beconcurreren elkaar met aanbieding op aanbieding dusdanig de tent uit, dat veel van de leveranciers met enorm hoge schulden kampen, zo blijkt uit een onderzoek van de Consumentenbond. En uiteindelijk is de consument daar de dupe van. Want als een energiebedrijf omvalt, zien klanten hun voorgeschoten energiepremies niet meer terug, ziet de bond.

In een brief naar minister Wiebes van economische zaken vraagt de Consumentenbond nu om financiële compensaties voor klanten van failliet verklaarde energiebedrijven. De bond vreest voor de toekomst van veel ­leveranciers en baseert zich op een ­eigen analyse van de jaarrekeningen van dertig bedrijven. Daaruit blijkt dat dertien energieleveranciers in financieel zwaar weer verkeren, vooral door de enorme onderlinge concurrentie die bedrijven dwingt om ‘onverantwoord lage’ aanbiedingen op de markt te brengen.

Consumenten profiteren van die stuntprijzen. Maar als de bedragen zo laag worden dat energieleveranciers omvallen, betekent dit dat klanten hun betaalde premies in rook zien opgaan. De energiekosten zijn namelijk vooraf betaalde bedragen. “De maandelijkse energierekening bestaat voor 25 procent uit energiebelasting en voor 25 procent uit netwerkkosten”, zegt woordvoerster Joyce Donat van de Consumentenbond. “Als een energiebedrijf failliet gaat, hebben klanten het recht om die bedragen terug te krijgen van de overheid.”

Energie is een nutsvoorziening, dus een bijzonder product

Ook vindt de bond dat energiebedrijven die klanten van failliete leveranciers overnemen de overige kosten van de te veel betaalde voorschotten voor hun rekening moeten nemen. Zo betalen consumenten nooit voor een product dat zij nooit zullen krijgen. “Klanten van energiebedrijven worden nu overgelaten aan de marktwerking, maar moeten juist beschermd worden voor de gevolgen van die concurrentie. Energie is een nutsvoorziening, dus een bijzonder product”, zegt Donat.

Een derde verzoek in de brief is een verruimde bevoegdheid voor de toezichthouder Autoriteit Consument & Markt (ACM), zodat financiële problemen van energiebedrijven sneller ­gesignaleerd kunnen worden. Donat pleit zelf voor een algemeen garantiefonds, vergelijkbaar met hoe het in de reisbranche is geregeld. Het fonds moet de te veel betaalde premies compenseren.

Volgens woordvoerster Drea Berghorst van Energie Nederland, de branchevereniging voor energiebedrijven, is het ‘iets te kort door de bocht’ van de Consumentenbond om te stellen dat energieleveranciers financiële problemen hebben. “Je kunt niet zeggen of het goed of slecht gaat met energiebedrijven op basis van een aantal jaarrekeningen. Dat is een ­momentopname.” Berghorst vindt ook niet dat energiebedrijven moeten opdraaien voor de voorschotten die klanten hebben betaald aan inmiddels failliete leveranciers. “Waarom moet een bedrijf betalen voor het faillissement van een concurrent? Dat gebeurt in geen andere sector.”

De zorgen van de Consumentenbond hebben ook te maken met het faillissement van de bedrijven EnergieFlex en ­Robin Energie in 2018. Klanten zagen hun voorschotten en beloofde welkomstkortingen toen verdwijnen. “De consumentenbond baseert zich op een paar prijsvechters aan de ­onderkant van de markt, maar dat is maar een klein deel van de markt”, zegt Berghorst. Ze vindt het wel een goed plan als minister Wiebes zich buigt over de manier waarop ­consumenten nu worden benadeeld bij een faillissement van een leverancier.

Lees ook:

Zelf bomen en windmolens plaatsen scoort in de vernieuwde Duurzame 100

De groene beweging van mensen die zelf beginnen, bruist. Burgers nemen groenbeheer en energieproductie in eigen hand. 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden