Blokkade Suez-kanaal

De kans is groot dat je langer moet wachten op je spullen; het containervervoer is behoorlijk verstoord

Containers in de haven van Long Beach bij Los Angeles. De haven heeft een grote achterstand bij de afhandeling van containers. Dat probleem speelt ook bij andere havens, zoals Rotterdam. Beeld AFP
Containers in de haven van Long Beach bij Los Angeles. De haven heeft een grote achterstand bij de afhandeling van containers. Dat probleem speelt ook bij andere havens, zoals Rotterdam.Beeld AFP

Een containerschip blokkeert het Suezkanaal. En dat terwijl het containervervoer over zee toch al flink in de war is.

Containers zijn peperduur, scheepsruimte is schaars, grote rederijen varen vaak niet op schema en voor kusten dobberen containerschepen omdat ze hun lading niet kwijt kunnen in de havens. Het internationale containervervoer is verstoord. Nederlandse bedrijven merken het: bestelde artikelen komen met vertraging aan en het vervoer ervan is duurder dan gedacht.

Die verstoringen zijn er al maanden en veel verbetering zit er niet in, zegt Rogier Spoel, beleidsadviseur bij Evofenedex, de branchevereniging van verladers. Het begon met de corona-uitbraak in februari: China ging op slot, er kon geen schip in of uit. Daarna volgden havens in andere landen. Toen de handel in de zomer verrassend snel en krachtig aantrok, lagen veel containers op plekken waar ze niet nodig waren. En lagen ze niet op plekken waar ze moesten zijn.

Veel vraag naar scheepsruimte, maar weinig aanbod

Hoge prijzen waren het gevolg, en hoog zijn ze nog altijd. Gemiddeld drie keer zo hoog als in januari 2020. Snel een grote container nodig om spullen van Shanghai naar Nederland te vervoeren? Reken op 4900 dollar. Hoger kan ook. Vóór corona was dat 1500 dollar.

Schepen zijn een tweede probleem. Er varen er te weinig, zegt Spoel. Toen corona uitbrak, zakte de handel in en haalden grote rederijen schepen uit de vaart. Maar in de zomer keerden die schepen niet terug in de wateren. Er was veel vraag naar scheepsruimte, maar weinig aanbod met hoge prijzen als gevolg. De grote rederijen beleefden zelf een lucratieve tweede jaarhelft.

In het najaar beloofden rederijen als Maersk meer schepen in te zetten. Dat hebben ze gedaan, zegt Spoel. Maar niet op de manier die verladers en im- en exporteurs graag zien. Die willen lijndiensten: vaarten op vaste tijden naar vaste bestemmingen. Dat geeft zekerheid. Maar de rederijen zetten de extra schepen vooral op ad-hocbasis in, stelt Spoel: op vaarten waar opeens veel vraag naar is; op vaarten waar flink voor wordt betaald.

Ongeveer de helft van de containerschepen is vertraagd

Vertragingen en verstopte havens zijn er ook nog steeds, zegt Spoel. Door de lockdowns en andere beperkingen. Maar er is ook sprake van olievlekwerking. Omdat schepen veel lege containers naar China terugbrachten, bleven volle containers in havens als die van Singapore en Los Angeles staan. Dat leidde tot opstoppingen en vertragingen. Die zijn er, in mindere mate, ook in Rotterdam. “Ongeveer de helft van de containerschepen is vertraagd. Het is heel druk. Bovendien zitten ze veel voller dan normaal. Het laden en lossen kost meer tijd”, bevestigt het Havenbedrijf.

‘Achttien containers zijn van ons’

Er liggen ongeveer 20.000 containers op de Ever Given, het schip dat sinds dinsdagochtend de doorgang in het Suezkanaal blokkeert. Achttien daarvan zijn geregeld door Nedcargo, een logistiek bedrijf met een hoofdkantoor in Waddinxveen. Wat er in die containers zit? “Sokken, kokosmelk en Formule 1-merchandise”, zegt bestuursvoorzitter Roderick de la Houssaye, tevens voorzitter van Fenex, de branche-organisatie van bedrijven in de logistiek, die dit en vorig jaar al vaker containers met vertraging binnenkreeg. Voor de kopers van de sokken en de kokosmelk vallen de gevolgen van het vastlopen van het containerschip mogelijk mee, denkt hij. Tenminste als ze nog over voorraden sokken en kokosmelk beschikken. Maar beroerd is voor de koper van de Formule-1 parafernalia. De la Houssaye checkt even: “De spullen zouden hier op 31 maart zijn. Dan is de eerste Grand Prix net verreden, maar de tweede nog niet. Op die spullen staan de data en de plaatsen waar die races worden gehouden. Dikke kans dat een deel van die artikelen nu waardeloos is geworden.”

Dat alles komt de betrouwbaarheid van het vervoer over zee niet ten goede. De helft tot 70 procent van de internationale vaarten verloopt niet volgens schema. Bestelde spullen uit China komen vijf tot zes weken later aan dan normaal. Soms is het nog langer wachten.

Leidt dat tot bevoorradingsproblemen? Tot lege schappen? Kledingwinkels hebben last van de hoge containerprijs, zegt Willem Jan Drost van Modint Logistiek. Dat tikt vooral aan bij goedkope kleding en bij volumineuze artikelen. Koopjesketen Action, dat rond de helft van zijn artikelen uit China betrekt, meldt dat het langetermijncontracten heeft met rederijen (en enorme hoeveelheden spullen afneemt) en daarom minder hard wordt geraakt door de hoge containerprijzen. De keten heeft voorraden genoeg; lege schappen zijn niet te verwachten, zegt een woordvoerder. Prijsstijgingen denkt Action ‘vooralsnog te kunnen voorkomen’.

Veel vraag is er naar keukens, kasten en werkplekken

Meubelketen Ikea meldt sinds het begin van de coronacrisis ‘uitdagingen te ervaren in de bevoorrading.’ Leveranciers hebben achterstanden opgelopen, terwijl er veel vraag is naar keukens, kasten en werkplekken. Wanneer die achterstanden zijn ingelopen, is nog niet bekend. Prijsverhogingen als gevolg van de bevoorradingsuitdagingen heeft Ikea niet doorgevoerd, meldt een woordvoerder.

Volgens Spoel hebben vrijwel alle sectoren last van de problemen in het containervervoer en hangt het van de omvang van hun voorraden af of ze binnenkort ‘nee’ moeten verkopen. Dat het gestrande containerschip in het Suezkanaal de problemen vergroot is volgens hem zonneklaar.

Lees ook:

Zeereus blokkeert het Suezkanaal: olie, gas en talloze producten komen later aan

Hoe lang gaat dít duren? Dat is de hamvraag, nu een van de grootste containerschepen ter wereld, de Ever Given, vastzit in het Suezkanaal en zo een van ‘s werelds belangrijkste handelsroutes blokkeert.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden