Economie

De grens Noorwegen-Zweden is gesloten: goed voor de Noren, een tranendal voor de Zweden

Het is rustig bij de Zweedse supermarkt Willy's Beeld Werry Crone
Het is rustig bij de Zweedse supermarkt Willy'sBeeld Werry Crone

Noorwegen houdt vanwege het coronavirus de landsgrenzen grotendeels gesloten. Daarvan profiteert de Noorse middenstand. Zweedse politici mopperen over Noors protectionisme.

Het is voor Noren een stuk voordeliger om boodschappen te doen in Zweden dan in hun eigen land. Vlees, alcohol, tabak en chocolade zijn veel goedkoper bij de buren. Op korte afstand van de grens staan op veel plekken in Zweden enorme koopcentra. Maar de grote parkeerterreinen die daarbij horen, zijn nu vrijwel leeg door de afwezigheid van de Noren.

Volgens cijfers van het Noorse bureau voor de statistiek winkelden Noren vorig jaar nog voor een slordige 16 miljard Noorse kronen – zo’n 1,6 miljard euro – bij de Zweden. In het tweede kwartaal, na de wereldwijde corona-uitbraak, stortte die handel volledig in. Noorwegen sloot de grens en wie even boodschappen ging doen bij de buren moest daarna tien dagen in quarantaine: de handel daalde met bijna 99 procent.

Het is na het tweede kwartaal wel wat beter geworden, maar niet heel veel. Na 15 juni gingen de Noorse grenzen weer voor veel landen open, maar voor Zweden bleef die grotendeels dicht, vooral de populaire regio’s voor grenshandel. Momenteel zijn de grenzen overigens weer voor vrijwel heel Europa gesloten.

Schreeuwende behoefte een personeel

De Noorse coronamaatregelen zorgden aan de Noorse zijde van de grens voor een schreeuwende behoefte aan personeel. Volgens de Noorse nationale omroep NRK gaat het om duizenden banen. Het werd plots druk in de Noorse supermarkten in het grensgebied die dus extra vakkenvullers nodig hadden. Noorse chocoladefabrikanten gingen extra ploegendiensten draaien, evenals bierbrouwers, om in de plots groeiende vraag te voorzien. De Vinmonopolet, de enige slijterijketen in Noorwegen en in handen van de Noorse staat, moest de bezetting in de winkels flink opschroeven, met zo'n 150 voltijdsbanen.

Aan de Zweedse kant is het daarentegen een tranendal. Woensdag kondigde het Zweedse Grensemat AB, met drie enorme supermarkten in de zuidelijke grensstreek, het vertrek van 96 werknemers per 1 oktober aan. Voor nog eens tweehonderd personeelsleden dreigt hetzelfde als de situatie voortduurt. Grensemat is een grote, maar zeker niet de enige die lijdt.

Economisch aspect

In Zweedse en Noorse media vragen Zweedse politici zich af of Noorwegen de grenzen sneller zou openen als het de Noorse ondernemingen waren die zo zouden bloeden. Tegen NRK zei de Zweedse christen-democratische parlementariër Magnus Jacobsson: “Ik geloof niet dat dit alleen maar vanwege een ziekte is. Hier zit een economisch aspect aan.”

Het verbaast meer Zweden dat Zweeds zorgpersoneel uit gebieden met een hoge besmettingsgraad zoals Stockholm en Gotenburg, wel welkom zijn in Noorwegen om te werken, maar dat het voor Noren verboden is naar Zweedse winkels te rijden in gebieden met een veel lagere besmetting. Bij monde van staatssecretaris van volksgezondheid, Anne Grethe Erlandsen, ontkent Noorwegen stellig dat economische overwegingen een rol spelen bij het besluit of de grens open of dicht blijft. Het gaat puur om besmettingsgevaar. “Wij wensen een zo open mogelijk Scandinavië", zei ze tegenover NRK.

Lees ook:

Zweden vliegt de coronacrisis heel anders aan.

Terwijl bijna heel Europa binnen zit, mogen cafés in Zweden hun terrassen vervroegd opbouwen. Zo hoopt de regering de horeca te helpen om wat meer klanten te trekken. Reportage uit een land dat de coronacrisis heel anders aanvliegt.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden