Voorzittersverkiezing FNV

De FNV kiest haar nieuwe voorzitter: Wordt het onderhandelaar Tuur Elzinga of actievoerder Kitty Jong?

null Beeld ANP
Beeld ANP

Leden van vakbond FNV kiezen de komende weken hun nieuwe voorzitter. Morgen gaan de stembussen open. Dit zijn de twee kandidaten.

Kitty Jong

Don’t Stop Me Now van Queen en Roar van Katy Perry. Opzwepende winnaarsmuziek voert de boventoon op het Spotify-account van Kitty Jong. Of dat iets zegt over de vicevoorzitter van de FNV uit Weesp? Dat ze van actie houdt misschien. Ze noemt zichzelf immers een leider die in de polder beukt waar het nodig is en dat probeert ze in de aanloop naar de verkiezing te laten zien.

De vakbond loopt de laatste jaren te veel aan de leiband van de overheid, zei ze in het eerste debat met haar medekandidaat Tuur Elzinga in het radioprogramma Spijkers met Koppen. “We moeten minder politieke akkoorden sluiten. Dat is een compromis en in sommige sectoren hebben we niks meer weg te geven”, aldus Jong, doelend op de arbeidsomstandigheden in onder meer de zorg. Bovendien, vult ze aan, “hebben we te maken met een een onbetrouwbare overheid en opportunistische werkgevers”.

Kitty Jong, kandidaat voor de voorzittersverkiezing van de FNV.  Beeld ANP, Sander Koning
Kitty Jong, kandidaat voor de voorzittersverkiezing van de FNV.Beeld ANP, Sander Koning

Naam: Kitty Jong (56)
Woonplaats: Weesp
Studie: Arabistiek (UvA, 1982-1990)
1987-1991: docent Arabisch, vertaler, wetenschappelijk medewerker (UvA)
1991-2000: administratief medewerker Molen Chemie B.V.
2001-2017 : verschillende functies binnen de Vrije Universiteit Amsterdam, o.a. lid van de bedrijfsledengroep Abvakabo FNV
2014-2017: gemeenteraadslid PvdA in Weesp
2015-2017: vicevoorzitter FNV Overheid
2017-nu: vicevoorzitter FNV

Als het aan Jong ligt, bepaalt de achterban straks de agenda, niet de politiek. En daarin ziet ze voor de leden een belangrijke rol want de achterban moet het beleid gaan bepalen. Ze wil de vakbond zichtbaarder maken voor een grotere groep mensen. Vrouwen, jongeren, mensen met een migratieachtergrond en met een arbeidsbeperking moeten zich meer in de FNV gaan herkennen.

Jong maakt er een punt van dat de nieuwe voorzitter een vrouw moet zijn. In haar campagne benadrukt ze dat vrouwen in ons land oververtegenwoordigd zijn in laagbetaalde en flexibele banen, en in de bijstand. Tegelijkertijd telt de FNV – in vergelijking met andere landen – het minste aantal vrouwen. Zelf begon ze bij de bond nadat ze te maken kreeg met zwangerschapsdiscriminatie en daar iets aan wilde doen.

CNV-voorzitter Piet Fortuin noemt Jong een bevlogen vakbondsvrouw en een idealist omdat ze zich bezighoudt met thema’s die niet onder het traditionele vakbondsterrein vallen, zoals de zorg en het klimaat. “Haar kracht ligt in het verbreden van de vakbondsagenda”, zegt hij.

Haar zwakke punt? Wellicht houdt ze soms wat te strak vast aan haar vooraf bedachte tekst. Tijdens eerdere optredens in de media, zoals tijdens de uitzending van Op1 in mei vorig jaar, leek het presentator Jeroen Pauw te irriteren. Hij wees haar er meerdere keren op dat ze afweek van de vraag, of een te lange aanloop nodig had voor het geven van een antwoord.

Veel optredens in de media kent Jong niet: haar dossiers waren de afgelopen jaren minder zichtbaar dan die van haar opponent die zijn handtekening onder het veelbesproken pensioenakkoord zette. Jong werkte ondertussen hard aan een arbeidsongeschiktheidsverzekering voor zelfstandigen.

Tuur Elzinga

Als er iemand bij de FNV flink met zijn neus in de wind heeft gestaan, dan is het Tuur Elzinga wel. Als hoofdonderhandelaar stond hij mede aan de basis van het veelbesproken pensioenakkoord, waarover bonden, werkgevers en overheid jarenlang hebben onderhandeld. Een heikel dossier met grote consequenties. En tevens zo’n onderwerp waarover FNV’ers eindeloos kunnen blijven redetwisten. Na een spannende stemming in het ledenparlement schaarde de bond zich met 64 stemmen voor en 40 stemmen tegen achter het resultaat.

Het gevolg mag duidelijk zijn: Elzinga heeft geen onberispelijk schone handen meer. Maar kleeft er vuil aan omdat hij een slecht akkoord heeft gesloten? Of juist omdat hij de kastanjes uit het vuur heeft gehaald? Die vraag zullen FNV-leden de komende weken moeten beantwoorden.

Tuur Elzinga, kandidaat voor de voorzittersverkiezing van de FNV. Beeld ANP
Tuur Elzinga, kandidaat voor de voorzittersverkiezing van de FNV.Beeld ANP

Naam: Tuur Elzinga (51)
Woonplaats: Overveen
Studie: natuur- en sterrenkunde (UvA, 1988-1989) en politicologie (UvA, 1993-1998)
1998-2002: beleidsmedewerker Tweede Kamerfractie SP
2003-2007: coördinator solidariteitsfonds XminY
2007-2016: beleidsadviseur Mondiaal FNV
2007-2016: Eerste Kamerlid SP
2017-nu: vicevoorzitter FNV

Elzinga heeft in elk geval de naam een harde en bekwame onderhandelaar te zijn. “Hij kent iedere finesse van het pensioendossier”, benadrukt CNV-voorzitter Piet Fortuin. “Meer nog dan veel anderen aan tafel. Het knappe is dat hij niet alleen technische dossierkennis heeft, maar ook heel goed weet wat er nodig is voor zijn achterban. Die combinatie zie je niet vaak.”

Vakbondswerk en politiek lopen als twee rode draden door de carrière van Elzinga. Voor hij zich de laatste jaren op de pensioenen stortte, was hij jarenlang actief binnen de internationale vakbondstak Mondiaal FNV. Hij zag in Afrikaanse landen terug dat een vakbond met een positie aan de onderhandelingstafel niet vanzelfsprekend is. Het sterkte zijn geloof in de waarde van polderakkoorden.

In die zin doet zich een wonderlijk verschil voor met tegenkandidaat Kitty Jong. Zij lijkt – met een PvdA-verleden – meer de straatvechter die opkomt voor de zwaksten binnen de vakbond. Hij is – als voormalig SP-politicus – de geslepen onderhandelaar die compromissen sluit. “Terwijl hij ook een echte actievoerder is”, schetst SP-nestor Tiny Kox, die bijna tien jaar (2007-2016) samen met Elzinga in de Eerste Kamer zat. “Ik zie hem zo met een megafoon staan: hij is niet bang om met gewone mensen te praten. Maar dat kan hij ook vertalen naar de onderhandelingstafel.”

Dat het compromis van het pensioenakkoord de SP niet beviel – de partij stemde er vorig jaar tegen – neemt Kox zijn oud-fractiegenoot niet persoonlijk kwalijk. “Zoals de Rolling Stones al zongen: You can’t always get what you want. Hij heeft een afweging te maken voor zijn eigen achterban, wij doen dat voor de onze. Dat hoort erbij.”

Lees ook:
Wie is Niek Stam? En waarom mag deze rouwdouwer niet de nieuwe voorzitter van FNV worden?

Bestuurder Niek Stam zou zich niet verkiesbaar mogen stellen voor het FNV-voorzitterschap. Dat zorgt voor onrust, want sommige leden snakken juist naar zijn ouderwetse vakbondsmentaliteit.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden