Vraag naar gas

De Europese gasvoorraad is op het laagste niveau in tien jaar, en dat gaan we merken aan de prijzen

Een tanker met vloeibaar gas bij Japan. Een groot deel van het jaar konden gashandelaren meer verdienen in Azië dan Europa. Daarom stuurden ze hun tankers naar het Oosten. Beeld REUTERS
Een tanker met vloeibaar gas bij Japan. Een groot deel van het jaar konden gashandelaren meer verdienen in Azië dan Europa. Daarom stuurden ze hun tankers naar het Oosten.Beeld REUTERS

Vlak voor de herfst staat de Europese gasvoorraad op het laagste niveau in een decennium. En gas is duur geworden.

Wereldwijd neemt de vraag naar aardgas toe en dat is terug te zien in de gasprijzen. In Europa worden momenteel zelfs records verbroken. Op de Nederlandse gasbeurs TTF, verbonden aan de Gasunie, zijn de prijzen sinds begin dit jaar met 245 procent gestegen.

Niet alleen staalfabrikant Tata Steel is van plan om over te stappen van steenkolen op aardgas. Zo zijn er veel meer bedrijven die gas als ‘overgangsbrandstof’ zien. Het is schoner dan steenkolen of diesel, al komt er ook bij gasverbranding CO2 vrij. Niet alleen in Europa maar ook in Azië en de Verenigde Staten groeit de vraag naar gas, mede door het klimaatbeleid van overheden.

Hoe komt het dat gas duur is geworden?

Op de Nederlandse gasbeurs ging de prijs deze week door de 70 euro per megawattuur. In mei vorig jaar was dat nog 3,50 euro. Een enorm verschil dat overigens niet zomaar wordt doorberekend aan de consument. TTF is de grootste gasmarkt voor energiebedrijven en grondstoffenhandelaren op het Europese vasteland. Volgens de Gasunie wordt er meer dan 14 keer het Nederlandse gasverbruik verhandeld en zijn de gasprijzen maatgevend in Europa.

Hoe komt het dat gas duur is geworden? Er zijn meerdere oorzaken, zegt Warren Patterson, hoofd commodities strategy bij ING, in een analyse. In Azië is de vraag flink toegenomen. Vooral in China, dat op termijn van de steenkolencentrales af moet en daarin dit jaar wat stappen heeft gezet.

Een groot deel van het jaar konden handelaren meer verdienen in Azië dan in Europa. De gasprijzen lagen er hoger, waardoor het aantrekkelijk was om de tankers met vloeibaar gas naar het Oosten te sturen. Inmiddels is gas in Europa duurder dan in Azië en komen er mogelijk meer tankers deze kant op.

Er is ook een omgekeerd effect

Europa kan wel wat extra invoer gebruiken, want de voorraden zijn niet op peil. Vorig jaar was een koude winter en ook in april en mei viel het weer tegen. Toen is er extra verstookt. Verder is de toevoer vanuit Rusland in de zomer teruggevallen door onderhoud aan pijpleidingen en door een brand bij een installatie van leverancier Gazprom in Siberië. Ook in Noorwegen viel de gasproductie tegen. Rekening houdend met de tijd van het jaar staat de Europese gasvoorraad volgens ING op het laagste niveau in een decennium.

Verder speelt het klimaatbeleid een rol. Omdat de uitstoot van CO2 duurder is geworden in de Europese Unie, zijn partijen overgestapt van steenkolen op gas. En dat duwt de prijzen omhoog. Overigens zorgen te hoge gasprijzen ook voor een omgekeerd effect. Ze kunnen ervoor zorgen dat het gebruik van steenkolen of stookolie weer toeneemt. Dat gebeurt volgens ING bijvoorbeeld in Pakistan en Bangladesh. Groot-Brittannië heeft deze maand een steenkolencentrale opgestart, ook omdat de windmolens te weinig opleverden.

De vraag naar aardgas in Europa en Azië is goed nieuws voor Amerikaanse exporteurs van vloeibaar gas. Zij doen nu uitstekende zaken. Rusland kan de export verder opvoeren als de veelbesproken pijplijn Nord Stream 2, tussen Rusland en Duitsland, in gebruik wordt genomen. De Verenigde Staten verzetten zich tegen dit project, maar zijn toch akkoord gegaan. De bouw is inmiddels afgerond.

Al met al moeten consumenten en bedrijven er rekening mee houden dat de gasprijzen in de winter aan de hoge kant blijven, waarschuwt ING.

Lockdowns hadden maar even invloed

De wereld is niet groener geworden vanwege het coronavirus, meldt de Wereld Meteorologische Organisatie (WMO) van de Verenigde Naties. De wereldwijde lockdowns hebben maar even invloed gehad op de hoeveelheid CO2 in de lucht. De uitstoot van broeikasgassen bereikte een hoogtepunt in 2019, waarna die in 2020 flink daalde door de coronapandemie. Maar in de eerste zes maanden van 2021 is meer uitgestoten dan in dezelfde periode in 2019.

Lees ook:

Waterstof, aardgas, veel overheidssteun: hoe haalbaar zijn de groene plannen van Tata Steel?

Het veel bekritiseerde Tata Steel gaat vergroenen. Een ingewikkelde en dure operatie. Maar misschien zet het bedrijf wel de toon en krijgt het navolging.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden