Economie

De EU-lenteprognose oogt als een zware herfststorm

Eurocommissaris Paolo Gentiloni van economische zaken.Beeld EPA

Dat 2020 een economisch rampjaar zou worden, wisten we. Maar zelfs het gehoopte herstel in 2021 zal niet genoeg zijn om deze klap te boven te komen, stelt de Europese Commissie.

Het woord ‘lenteprognose’ ruikt misschien veelbelovend naar ontluikende bloemen en pasgeboren lammetjes, maar de versie die de Europese Commissie woensdag presenteerde, ziet eruit als een zware herfststorm. De coronacrisis stort de Europese economieën dit jaar in een ‘recessie van historische proporties’, zei Eurocommissaris Paolo Gentiloni (economische zaken).

Dat 2020 een economisch rampjaar is en zal blijven, dat wisten we al. Maar uit de gezaghebbende prognose van de Europese Commissie blijkt dat zelfs het gehoopte herstel in 2021 niet groot genoeg zal zijn om de schade van dit jaar te herstellen.

Een symmetrische schok

De tabellen zijn een schokkende aanblik voor economisch gevoelige zielen. Dit jaar zal de economie van de eurozone met 7,7 procent krimpen, is de verwachting. Voor volgend jaar hoopt de commissie op een herstel van plus 6,3 procent, maar dat cijfer moet om twee redenen met een korrel zout worden genomen. Ten eerste zitten we deze lente nog midden in de crisis, dermate dat de verwachtingen elke maand bijgesteld moeten worden, eerder naar beneden dan naar boven. “De risico’s rond deze ramingen zijn uitzonderlijk groot”, zoals de commissie het zelf zegt. Bovendien is die plus van 6,3 procent over 2021 dus gerekend over een fors gekrompen economie.

“Dit is een symmetrische schok”, stelt vicevoorzitter Valdis Dombrovskis van de Europese Commissie, waarmee de Let bedoelt dat elk EU-land zwaar wordt getroffen door de pandemie en de bijkomende economische ellende. Tegelijk wijst zijn Italiaanse collega Gentiloni erop dat de pijn niet gelijk verdeeld is. “Zowel de diepte van de recessie als de kracht van het herstel zal ongelijk zijn, afhankelijk van de snelheid waarmee de lockdowns worden opgeheven, het belang van diensten als toerisme voor elke economie en de financiële middelen van elk land.”

Beeld Louman & Friso

Somber stemmende werkloosheidscijfers

Met economische krimp als maatstaf is Griekenland dit jaar het grootste slachtoffer: min 9,7 procent. Het land is weliswaar lang niet zo zwaar door het coronavirus getroffen als Italië en Spanje (‘slechts’ 146 bevestigde doden tot nu toe) maar de zware afhankelijkheid van de toerismesector laat zich hier gelden. Polen komt op het eerste gezicht ‘het best’ weg van alle EU-landen, met een krimp van 4,3 procent.

“De economische activiteit in de EU ging van de ene op de andere dag met ongeveer een derde achteruit”, zo illustreerde Gentiloni de gevolgen van de diverse lockdowns. Die gedeeltelijke sluiting van de economie kwam het hardst aan bij consumentenbestedingen, industriële productie, investeringen, handel, kapitaalstromen en distributieketens.

Ook de werkloosheidscijfers stemmen somber. Het ging de laatste jaren juist goed met de EU-werkgelegenheid, met een gemiddelde werkloosheid vorig jaar van 6,7 procent. Dat percentage schiet dit jaar naar 9,0. Het hoogst zijn (en blijven) de cijfers voor Griekenland, Spanje, Italië en Frankrijk, maar de Nederlandse stijging behoort verhoudingsgewijs tot de grootste: van 3,4 naar 5,9 procent in één jaar. In 2021 zou dat allemaal weer wat moeten bijtrekken, maar daarover is nu dus nog weinig zinnigs te zeggen.

De stijging van de staatsschulden is ook al nauwelijks bij te houden. De negentien eurolanden samen stonden vorig jaar op 86 procent van hun nationale inkomens. Voor dit jaar verwacht de commissie een toename naar bijna 103 procent.

Voorjaarsnota

In de Haagse Voorjaarsnota stond vorige maand al de nodige rampspoed voor de Nederlandse economie. De Brusselse cijfers nuanceren hooguit een enkele verwachting. De Europese Commissie raamt een economische krimp van 6,8 procent dit jaar, gevolgd door een groei in 2021 van 5,0 procent. Daarmee lijkt Nederland in de gunstige helft van de EU te zitten, maar dat beeld is enigszins vertekend. Als je een vergelijking maakt tussen de stand van de economie in het laatste kwartaal van vorig jaar en de commissieraming voor het laatste kwartaal van 2021, dan staat Nederland na Italië en Spanje derde op de lijst van slechtste presteerders.

De commissie ziet het Nederlandse begrotingsoverschot (vorig jaar 1,7 procent) dit jaar omslaan in een tekort van 6,3 procent. Dat is minder extreem dan de 11,8 procent uit de Voorjaarsnota.

Lees ook:
Het Nederlandse begrotingstekort loopt op naar historische hoogte 

We stevenen af op een historisch begrotingstekort van 11,8 procent. Spaarzaam Nederland kan die klap voorlopig wel opvangen, zegt het kabinet.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden