Het datacenter van Google in de Eemshaven.

Economische ontwikkeling

De Eemshaven wil meer zijn dan blokkendoos voor datacentra

Het datacenter van Google in de Eemshaven.Beeld ANP

De Eemshaven in Groningen is één van de twee plekken in Nederland waar het kabinet nog hele grote datacentra wil toestaan. De gemeente Het Hogeland zit daar niet op te wachten.

Willem van Reijendam

Het had de schijn van exclusiviteit, het recente voorstel van minister Hugo de Jonge van ruimtelijke ordening om grote datacentra, van meer dan tien hectare, alleen nog toe te staan in de Eemshaven en bij Middenmeer in Noord-Holland. En er zijn zeker tijden geweest dat de plaatselijke politiek een gat in de lucht sprong als zo’n datacentrum daar gevestigd werd.

Decennialang snakte de Eemshaven naar iedere vorm van economische bedrijvigheid. Decennialang schermde de Eemshaven ook met zijn aanbod van ruimte, veilig boven de zeespiegel, koelwater, een transatlantische glasvezelkabel met een enorme capaciteit en bovenal een groot aanbod van stroom.

Al bijna gevuld

Dankzij de windparken in de Noordzee en twee grote energiecentrales is de capaciteit in de Eemshaven maximaal 4,7 gigawatt. Niet voor niets staan in de Eemshaven al twee grote datacentra van QTS in de daarvoor bestemde hoek die nu al bijna gevuld is.

Maar inmiddels kunnen die schaarse productiemiddelen wel beter gebruikt worden, zegt economiewethouder Eltjo Dijkhuis van gemeente Het Hogeland, waar de Eemshaven onder valt: “De Eemshaven is bijna vol. We ontwikkelen daarom aan de zuidkant 600 hectare extra, met de provincie Groningen. Dat is nu al hete grond, grond waar veel vraag naar is. We willen daar een mix van bedrijven, en dan vooral bedrijvigheid die samenhangt met de waterstofeconomie. De Eemshaven kan de groene stekker van Nederland worden met een concentratie van duurzame en innovatieve bedrijvigheid. Daar liggen goede kansen voor Noord-Nederland. Maar ook die initiatieven verbruiken veel stroom, dus daar moeten we zuinig op zijn.”

null Beeld

De aanwijzing door Hugo de Jonge viel de gemeente dan ook rauw op het dak, zegt Dijkhuis. “Ik vind het erg ongelukkig dat hij de indruk wekt dat de Eemshaven bij uitstek geschikt is voor zulke ‘hyperscale-datacentra’. Je moet je voorstellen, het is een internationale markt en bedrijven zijn op jacht naar vestigingslocaties. We willen niet dat allerlei clubs nu op ons afkomen.”

Waterstofeconomie

“ We zijn geen haters van datacentra en ik wil heus niet uitsluiten dat er een datacentrum wordt neergezet. Maar het heeft zeker niet onze voorkeur. Niet alleen slurpen die schaarse grond en stroom, ook het aantal banen weegt mee. Dat zijn er alles bij elkaar hooguit een paar honderd, terwijl we er veel meer kunnen krijgen als de waterstofeconomie eenmaal aan de loop komt.”

Het gaat Dijkhuis dan ook vooral om de internationale uitstraling van de Eemshaven, want de uitspraken van De Jonge veranderen niets aan de zeggenschap die zijn gemeente en de provincie hebben over de vestiging van bedrijven. Anders dan bij de huidige Eemshaven, die bestierd wordt door havenschap Groningen Seaports, waarin gemeenten en provincie als aandeelhouder op afstand staan, ligt de bestemming van de nieuwe grond vooralsnog in handen van de overheden zelf. Ze zijn er dus zelf bij als een Google of Meta zich meldt met weer zo’n blokkendoos.

“Dat klopt, maar wij krijgen er wel allemaal nawerk van. Het is wel een beetje apart dat De Jonge niet eerst met ons is gaan praten. Wij zijn hier met slimme ontwikkelingen bezig, met een toekomstbestendige haven, met energietransitie. Wij willen een ander verhaal vertellen. Dan is Zeewolde, waar net een streep is gehaald door een megadatacentrum van Meta wellicht een veel geschiktere locatie. We hebben De Jonge dus maar uitgenodigd om zich eens van de situatie te vergewissen.”

Lees ook:

Een hyperscale datacentrum, moet dat echt? En moet dat hier?

Ze zijn onmisbaar in de digitale economie. Maar datacentra zijn ook groot en lelijk en de nieuwe coalitie zet zelfs vraagtekens bij de economische meerwaarde ervan. ‘Niemand ontkent het belang. Maar niet elk nieuw plan is goed.’

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden