Deadline

De economische brexit verloopt nog chaotisch

Beeld AFP

Over zes weken verandert de handelsrelatie tussen de EU en het VK ingrijpend. Bedrijven bereiden zich onvoldoende voor op de brexit. 

Het bedrijfsleven is nog lang niet klaar voor de brexit. Nederland exporteert voor tientallen miljarden euro’s naar het Verenigd Koninkrijk, dus de belangen zijn groot. Toch moeten veel ondernemers zich nog altijd voorbereiden op 1 januari, de dag van het economische vertrek van de Britten uit de Europese Unie.

Slechts 30 procent van de bedrijven die direct zakendoen met het VK heeft zich in behoorlijke of grote mate voorbereid op de brexit, blijkt uit onderzoek van het ministerie van buitenlandse zaken. Dat percentage is sinds vorig jaar niet gestegen. Minister Stef Blok is daarom weer begonnen met een brexitcampagne om bedrijven te waarschuwen en te informeren.

Veel bedrijven zeggen eerst op de uitkomsten te wachten van de onderhandelingen tussen Londen en Brussel – gesprekken die gisteren overigens werden onderbroken door een coronageval in het Europese onderhandelingsteam.

Met een handelsverdrag kunnen de EU en het VK invoerbelastingen op elkaars producten voorkomen, en afspreken wie waar mag vissen. Maar sowieso verandert er veel voor handelaren als het Verenigd Koninkrijk uit de douane-unie en de gedeelde markt van de EU stapt. 

Een waslijst aan vragen

De douaneformaliteiten zullen flink toenemen. Om de handel draaiende te houden, moeten allerlei schakels in de logistieke keten hun zaken snel op orde krijgen. “Speculeren op uitstel helpt niet”, waarschuwt minister Blok.

De douane heeft ruim negenhonderd nieuwe medewerkers aangetrokken voor het extra werk dat door de brexit ontstaat. Met het bedrijfsleven is een computersysteem bedacht om informatie uit te wisselen tussen vervoerders, terminals en douane. “Op papier kun je het tot in de puntjes regelen”, zegt een woordvoerder. “Maar in de praktijk zal pas blijken of de douane het goed heeft gedaan.” Het hangt ook af van de inspanningen van andere overheden, het bedrijfsleven en inspectiediensten of er vrachtwagenfiles bij de ­havens komen of niet.

Wie straks bloemen, groenten of vlees naar het VK wil exporteren, moet die laten keuren en van een certificaat voorzien. Jaarlijks exporteert Nederland voor ruim 8 miljard euro aan landbouwproducten naar het VK. De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) bereidde zich voor op al die inspecties, onder meer met de opleiding van dierenartsen. Maar de NVWA heeft nog een ‘waslijst aan vragen’ uitstaan bij de Britten. De details worden maar niet duidelijk, of ze veranderen steeds, zegt brexitcoördinator Peter Verbaas van de NVWA. De Britten mogen eisen stellen aan de Nederlandse toezichthouders over welke inspecties moeten gebeuren voordat de Nederlandse waar op de veerboot richting Engeland gaat. “Maar ze moeten nu wel een keer vertellen wat die eisen precies zijn”, zegt Verbaas. “Er moet duidelijkheid komen, want we kunnen niet toveren.” 

Exportgoederen die straks zonder de juiste administratie in het VK aankomen, kunnen worden teruggestuurd. Vooral bij bederfelijke waar, zoals snijbloemen, lopen de kosten dan snel op.

Corona urgenter dan brexit

Niet alleen Nederlandse, maar ook Britse bedrijven lopen achter bij de voorbereiding op de brexit, blijkt uit onderzoek van de Engelse ­centrale bank. Dat komt ook door corona, de crisis die voor veel ondernemers urgenter is dan de brexit.

Als er een deal voortkomt uit de slepende onderhandelingen tussen Brussel en Londen, kost de brexit de Nederlandse economie nog altijd 4,5 miljard euro en 17.700 banen, meldde ABN Amro gisteren. De vraag naar Nederlandse producten in het VK zal namelijk afnemen. Dat banenverlies speelt vooral bij groothandels, producenten van machines en in de landbouwindustrie. 

Lees ook:

Wanneer vertellen de Britten ons wat ze willen? 

Een interview met Peter Verbaas, brexitcoördinator van de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit. ‘Ze moeten ons wel een keer laten weten wat ze besluiten.’

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden