Coronacrisis

De dramatische kwartaalcijfers van Air France-KLM lijken slechts een voorbode

Topman Pieter Elbers tijdens de aankomst van een 747-toestel van KLM op Schiphol. Het toestel is ingezet voor een speciale vrachtverbinding tussen China en Amsterdam voor het vervoer van medische benodigdheden tijdens de coronacrisis. Beeld ANP

Het gaat nog jaren duren voordat Air France-KLM weer op het niveau van voor de coronacrisis draait. 

Het lijkt vooralsnog niet meer dan een zure voorbode: het toch al fikse netto-verlies van 1,8 miljard euro dat vliegmaatschappij Air France-KLM leed in het eerste kwartaal. Omdat de coronacrisis zich pas vanaf maart echt liet gelden, zullen de financiële klappen in het tweede en derde kwartaal alleen maar desastreuzer zijn. 

Dat blijkt uit kwartaalcijfers die de Nederlands-Franse holding donderdag bekendmaakte. Met daarbij een somber toekomstbeeld: het zal nog jaren duren voor het bedrijf weer enigszins op het niveau opereert van voor het virus.

In dit tweede kwartaal houdt het bedrijf 95 procent van zijn vloot aan de grond, vanaf juli zal dat neerkomen op 80 procent. Tegen het eind van het jaar zou 60 procent van de vluchten weer volgens schema moeten vertrekken, zei topman Ben Smith donderdag. Voor het jaar 2021 rekent de vliegmaatschappij alvast op een capaciteitsdaling van 20 procent. Dat lijkt ook consequenties voor het personeel te hebben.

Zo wil de holding gesprekken met werknemersorganisaties over het personeelsbestand: hoe kan dat aangepast aan het kleinere aantal vliegbewegingen van het Air France-KLM ná de crisis? Topman Smith zegt daar in juni met Franse vakbonden over te praten. 

 Loonoffers ‘van de sterkste schouders’ binnen het bedrijf

In Nederland staat zo'n gesprek met KLM officieel nog niet op de planning, maar vakbondsbestuurder Jan van den Brink van FNV Luchtvaart verwacht over een paar weken wel een uitnodiging daarvoor. “Eerst moet KLM met een herstructureringsplan komen, waarin staat hoe het bedrijf verder wil. En daarvoor moet weer eerst duidelijk zijn hoeveel staatssteun er zal komen, en onder welke voorwaarden.” Over mogelijke ontslagen valt volgens hem nog niet veel te zeggen, ook omdat Van den Brink veel leed denkt te kunnen voorkomen door in te zetten op een vroegpensioenregeling voor werknemers op leeftijd. 

Op zich weet Air France-KLM ook zonder dat krimpende personeelsbestand al op kosten te besparen, in het tweede kwartaal zo'n 350 miljoen per maand. Toch verdwijnt er maandelijks, ondanks die besparingen, nog altijd zo'n 400 miljoen euro uit de kas. Vanaf het derde kwartaal is de aangekondigde Franse en Nederlandse staatssteun dan ook echt nodig. Vanuit de Franse staat komt er in totaal voor 7 miljard euro aan leningen en garantiestelling aan Air France. In Nederland gaat het om 2 tot 4 miljard euro aan KLM, al lopen de onderhandelen daarover nog.

Minister Hoekstra van financiën wilde deze week niet te veel vooruitlopen op de eisen die het kabinet stelt aan KLM, maar denkt onder meer aan loonoffers ‘van de sterkste schouders’ binnen het bedrijf. Dat komt neer op de piloten en het management. 

Gezamenlijke verantwoordelijkheid

Precies wat vakbonden FNV en CNV ook willen. Zij pleiten in een brief aan de minister voor loonoffers van werknemers die meer dan twee keer modaal verdienen. Dan heb je het al snel niet meer over het grond- en cabinepersoneel waar die vakbonden een cao voor afsloten. Het is wel de vraag of de pilotenvakbond VNV daarmee akkoord gaat. Die bond ziet namelijk meer iets in ‘gezamenlijke verantwoordelijkheid’, zo blijkt uit de intentieverklaring die ze deze week ondertekende.

Natuurlijk beseffen ook de piloten dat er ingeleverd moet worden. Binnen het bedrijfsleven was de vliegindustrie een van de eerste en grootste slachtoffers die het coronavirus maakte. Ver voordat Nederland zelf in intelligente lockdown ging, stokten buitenlandse vluchten naar risicogebieden als China en Italië immers al. 

Dan heeft de moederholding ook nog last van de brandstofcontracten die ze aanging voor de lange termijn. Voor lange tijd inzetten op een vaste brandstofprijs is slim als je verwacht dat die de komende tijd zal stijgen. Maar exact het omgekeerde gebeurde: door een gigantisch overaanbod van olie is kerosine niet veel meer waard. Dit effect geeft de holding nog een dreun na van 455 miljoen euro. Samen met achterstallige belastingen van 173 miljoen, afschrijvingen en negatief uitpakkende valuta-effecten komt Air France-KLM zo op een nettoverlies van 1,8 miljard euro.

Lees ook:

Coalitie geeft Hoekstra vrijheid in onderhandelingen met KLM

De oppositie wil dat minister Hoekstra harde voorwaarden stelt aan de redding van KLM. De VVD bepleit het tegenovergestelde; wel steun, nul voorwaarden.

De latrelatie tussen Air France en KLM loopt niet lekker. Wordt het een scheiding?

De huidige crisis geeft opnieuw aanleiding om het huwelijk tussen KLM en Air France kritisch te bekijken. De twee kunnen niet zonder en niet met elkaar.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden