Retailcijfers

De detailhandel boekte in mei een recordomzet met een onheilspellend randje

Door de uitbraak van het coronavirus winkelden mensen vaker vanuit huis. Beeld ANP XTRA

Na maanden thuiszitten haalden in mei veel klanten de ‘shop-schade’ in. Maar de recordcijfers zijn bedrieglijk.

De intelligente lockdown heeft de Nederlandse retailbranche er in mei, de maand van de versoepeling, niet onder gekregen. Sterker nog: de detailhandel heeft in mei 8,2 procent méér omgezet dan in dezelfde maand in 2019. Dat is de grootste groei in veertien jaar, meldt het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). Wel zaten er in mei meer ‘koopdagen’ dan in mei vorig jaar - op sommige dagen in de week wordt meer gewinkeld. Maar ook met die correctie komt het CBS uit op een 6,5 procent hogere omzet dan vorig jaar mei, toen winkelen nog heel gewoon was. Zowel in de food- als in de non-foodsector werden goede zaken gedaan. 

“Dat lijkt mooier nieuws dan het is”, zegt Kitty Koelemeijer, hoogleraar marketing en retailing aan Nyenrode Business Universiteit. “Je moet wel kijken waar die omzetgroei vandaan komt. Dit wijst op een inhaalslag. Mensen hebben vanaf de lockdown in maart en april thuis gezeten, in afwachting van wat zou komen. In mei, toen het winkelen weer op gang kwam, zijn ze dat in gaan halen. Maar je haalt het nooit helemaal in.”

Nadrukkelijke winnaars en verliezers

De stijging in mei is bovendien niet voor iedere middenstander het signaal om de champagne koud te zetten. De maand kende winnaars en verliezers. Druk was het vooral bij de winkels in doe-het-zelfartikelen, die opnieuw een recordstijging van de omzet boekten. Thuisklussen was de grootste hobby van de Nederlander de afgelopen periode, die ook vaak werd benut om een nieuwe keuken te installeren, de meubels te vervangen, of de televisie en de vriezer. Dat zorgde voor meer geld in het laatje bij de winkels in meubels en woninginrichting, de keuken- en vloerenspecialisten en de winkels voor consumentenelektronica en witgoed. Ook de supermarkten deden het prima met een omzetstijging van ruim 10 procent. Koelemeijer: “Wie veel thuis zit koopt vaker kant- en klare maaltijden.”

Maar de kampioenen van de crisis waren, niet voor het eerst, de webwinkels. De online omzet groeide met bijna de helft. Webwinkels met alleen online verkoop hebben 38,7 procent meer omgezet. De online omzet van winkels waarvan de verkoop via het internet een nevenactiviteit is groeide met 64,8 procent. 

Verliezers waren, ook niet voor het eerst, de kleding- en schoenenwinkels in de winkelstraat, die de omzetten zagen dalen. Om winkeliers die het moeilijk hebben te steunen, heeft het kabinet een tegemoetkoming voor de vaste lasten (TVL) in het leven geroepen. Brancheorganisatie INretail vindt deze opvolger van de TOGS ( Tegemoetkoming Ondernemers Getroffen Sectoren) ontoereikend, liet het dinsdag weten. Voor kleding- en schoenenwinkels zijn de vaste lasten volgens de branchevereniging goed voor een kwart van alle kosten. “Ondernemers in de winkelstraten zijn zwaar gedupeerd door corona en verdienen een realistischer tegemoetkoming in hun vaste lasten”, stelt INretail in een persbericht.

Volgens Koelemeijer is vooral de hoge huur moeilijk op te brengen voor fysieke winkeliers. Ze vindt dat de huren omlaag zouden moeten. “Maar ook dan gaan de winkelstraten moeilijke tijden tegemoet.”

Wat daarbij niet helpt is de economische onzekerheid onder consumenten, die zich uit in een neiging om flink te sparen. De bedragen op spaarrekeningen van huishoudens zijn volgens De Nederlandsche Bank in mei met 9,4 miljard euro toegenomen, de hoogste toename sinds het begin van de metingen in 1998. Die voorzichtigheid levert geen vrolijke winkeliers op, vreest Koelemeijer: “Wat je spaart geef je niet uit, hè. Dus een vraagdaling. Dat krijg je er nog bovenop.”

Lees ook:

De grote vraag nu winkels weer open zijn: is de anderhalvemetersamenleving wel rendabel?

Of dat met anderhalve meter tussen klanten rendabel wordt, is nog de vraag. Voor het contact met de klant is het wel belangrijk.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden