Cruiseschepen

De cruisesector krabbelt op, maar het blijft moeizaam

Cruiseschepen in de haven van Miami, toen het coronavirus in maart uitbrak.  Beeld AP
Cruiseschepen in de haven van Miami, toen het coronavirus in maart uitbrak.Beeld AP

Zelfs als een cruiseschip helemaal stil ligt, kost het nog veel geld. Gelukkig voor de sector nemen de reserveringen voor het najaar weer wat toe.

Spanje kondigde vorige week aan dat cruiseschepen tot 2021 niet welkom zijn. Het is de zoveelste klap voor een sector die door corona in zeer zwaar weer verkeert. De boekingen voor dit najaar en volgend jaar komen weliswaar op gang, maar de verliezen van de rederijen, vorig jaar nog goed voor een omzet van ongeveer 34 miljard euro, lopen in de miljarden.

Wereldwijd staan cruiseschepen vol besmette opvarenden naast Wuhan symbool voor het begin van de coronacrisis. Het ene na het andere land weigerde passagiers en bemanning aan wal te laten. Het ging per schip om duizenden mensen en de autoriteiten hadden daar geen quarantainevoorzieningen voor. Nog steeds niet. Daarom is de huiver groot om cruisetoeristen, die tijdens hun reis op talloze plaatsen wal gaan, weer toe te laten. Niet alleen Spanje houdt de havens daarom voorlopig gesloten.

Intussen tikken de kosten voor de sector door. Repatriëring van gasten en bemanningsleden, misgelopen boekingen en restitutieaanvragen betekenden een fors verlies. In de hoop op hervatting van de vaart worden de meeste schepen momenteel zo veel mogelijk draaiende gehouden, en daardoor lopen de personeel- en exploitatiekosten grotendeels door. Zelfs een koude lay up, waarbij een schip echt stil wordt gelegd, kost nog altijd 34 procent van het normale onderhoud.

Schepen en eilanden als onderpand

Midden juni meldde Carnival, de grootste cruisemaatschappij ter wereld, een netto verlies van 2,4 miljard dollar. Corona kost het bedrijf 650 miljoen dollar per maand. Om de kosten te drukken, wil Carnival nu zes van zijn 104 schepen afstoten, al plant het bedrijf in november nog steeds de maidentrip van een nieuw schip, de Mardi Gras. Het is een van de negentien nieuwe cruiseschepen waarmee de wereldwijde zeecruisevloot van 338 schepen in 2020 zou worden uitgebreid.

Een andere grote speler op de markt, Norwegian, gaf in mei al twee schepen en twee eilanden als onderpand voor leningen van in totaal 2,5 miljard dollar. Daarmee hoopt het bedrijf het nog minstens anderhalf jaar uit te kunnen zingen.

Niet alleen de bedrijven, ook de crewleden hebben onder corona te lijden. Nadat in maart alle passagiers waren gerepatrieerd, bleven op de schepen zo’n 100.000 bemanningsleden achter. Deels ging het om noodzakelijk personeel, maar deels om mensen die simpelweg nergens van boord mochten. Zo sloten de VS alle havens voor cruiseschepen en liet in Azië alleen Manila personeel voor repatriëring aan land. Bemanningsleden die in de tussentijd hun contract zagen verlopen, werden lang niet altijd doorbetaald.

Investeren in ruimte en ventilatie

Het Duitse Hapag-Lloyd, een van de kleinere spelers op de markt, is er inmiddels in geslaagd om zijn vloot naar thuishaven Hamburg terug te laten keren, nadat het bedrijf zijn schepen eerst had gebruikt om bemanningsleden naar huis te brengen. Aan boord bevindt zich alleen nog personeel dat nodig is om de schepen draaiende te houden. Die schepen zijn autarkisch, zegt woordvoerder Moritz Krause. Dat wil zeggen: de bemanning kan niet aan wal, mag geen bezoek ontvangen en is sinds het begin van de crisis niet afgelost.

Eén lichtpuntje is er: cruisetoeristen zijn trouwe gasten en ondanks onzekerheden melden alle rederijen behoorlijk wat boekingen voor de herfst en komend jaar. “Probleem blijft natuurlijk dat geplande reizen en bestemmingen plotseling kunnen vervallen”, aldus Krause. Desondanks bereidt Hapag-Lloyd zich voor op hervatting van de vaart. Dat betekent extra investeringen, onder meer in hygiënemaatregelen en medische apparatuur, en nadenken over landuitstapjes die lokale autoriteiten goedkeuren. Omdat Hapag-Lloyd in het luxe segment zit en de ruimte aan boord toch al veel groter is, is afstand houden minder een probleem.

Ook andere rederijen investeren, bijvoorbeeld in nieuwe ventilatiesystemen met verse buitenlucht voor iedere hut en herinrichting van de restaurants. Want overvloedige buffetten, voor velen toch een hoogtepunt van de reis, zijn in coronatijden te riskant.

Vier schepen verkocht

Cruisemaatschappij Holland America Line (HAL) verkoopt vier van haar schepen. De cruises die met deze varende hotels gepland stonden, worden geschrapt. Sommige daarvan zullen alsnog worden gevaren met andere schepen uit de vloot van de van oorsprong Nederlandse maatschappij.

De schepen die verkocht worden, zijn de Amsterdam, Maasdam, Rotterdam en Veendam, zo laat HAL weten. HAL vernoemt de schepen als sinds jaar en dag naar Nederlandse steden. Er wordt niet bekendgemaakt aan wie ze zijn verkocht. Volgens HAL blijft de totale capaciteit van de rederij redelijk op peil met de komst van nieuwe schepen.

Lees ook:

Door het coronavirus zitten zeelui gevangen aan boord: ‘We zitten in de rats’

Het coronavirus maakt het lastig of zelfs onmogelijk om zeelui af te lossen. Zo’n 100.000 zeelieden zitten hierdoor inmiddels vast op hun schepen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden