Loonsteun

De coronalockdown hakte er minder in dan bedrijven verwachtten

Ongebruikte caféstoelen tijdens de lockdown in Rotterdam. Beeld ANP
Ongebruikte caféstoelen tijdens de lockdown in Rotterdam.Beeld ANP

Bedrijven hebben hun verwachte omzetverlies door de lockdown te pessimistisch ingeschat, blijkt uit cijfers van het UWV. 90.000 werkgevers die tussen maart en mei 2020 vanwege de coronacrisis loonsteun ontvingen, moeten in totaal 2,3 miljard euro terugbetalen.

Koos Schwartz

De eerste fase van een van de grootste steunoperaties aller tijden aan Nederlandse bedrijven nadert haar einde. Het UWV is bijna klaar met de afhandeling van de eerste Noodmaatregel Overbrugging Werkgelegenheid (kortweg NOW) die na het begin van de coronacrisis in het leven werd geroepen. Die eerste fase had betrekking op de periode maart-mei 2020. Het UWV keerde daarvoor 7,9 miljard euro uit aan 139.500 bedrijven.

Voor de regeling kwamen bedrijven in aanmerking die als gevolg van de pandemie en de bijbehorende lockdown – door het kabinet ‘intelligente lockdown’ gedoopt – een omzetverlies verwachtten van meer dan 20 procent. Zij kregen financiële steun om de lonen van hun werknemers uit te betalen. Hoe hoger het omzetverlies, hoe meer steun zij ontvingen. Voorwaarde was wel dat bedrijven hun personeel niet mochten ontslaan.

Het ging bij de uitbetaling om een voorschot. Later zou worden uitgerekend of de bedrijven recht hadden op het door hen aangevraagde bedrag. Wie te weinig had gekregen zou er geld bij krijgen, wie te veel had gekregen moest terugbetalen. Het voorschot bedroeg 80 procent van het bedrag waar door corona gedupeerde bedrijven recht op hadden. Kortom: wie zijn omzetverlies precies becijferde en op basis daarvan een voorschot kreeg, zou er in de eindafrekening nog 20 procent bij krijgen. Met dat voorschot konden de lonen worden uitbetaald.

Te pessimistisch

Het UWV maakte de resultaten van die eindafrekening van die eerste fase donderdag bekend. Duidelijk is dat de bedrijven in het algemeen te pessimistisch waren over hun omzetontwikkeling. In totaal moeten 90.000 bedrijven geld terugbetalen. Gezamenlijk dienen zij 2,3 miljard euro te lappen. Van die 90.000 zijn er 32.000 die hun hele voorschot moeten teruggeven. Bij de meeste van hen pakte het omzetverlies lager uit dan 20 procent, stelt het UWV.

Het aantal bedrijven dat nog geld van het UWV krijgt is veel kleiner: 36.000, samen goed voor 455 miljoen euro. Opvallend genoeg zitten daar veel bedrijven bij die veel steun ontvingen: KLM, verreweg de grootste ontvanger van NOW-steun, maar ook vrachtwagenfabrikant Daf, Schiphol, Holland Casino en Tata Steel.

Betekent dat dat er veel gesjoemeld is met die aanvragen? Het UWV stelt expliciet dat het verschil tussen de schatting en de definitieve tegemoetkoming niets met misbruik te maken heeft. Vrijwel niemand kon goed inschatten wat de gevolgen van de pandemie en die intelligente lockdown zouden zijn. Als het UWV gesjoemel vermoedt, wordt dat doorgegeven aan instituten als het Openbaar Ministerie, de Belastingdienst, de fiscale opsporingsdienst Fiod en/of de Arbeidsinspectie. Dat de regeling leidt tot het heen en weer sluizen van veel geld is volgens het UWV inherent aan de opzet van de NOW.

Nog 11.000 voorschotten wachten op een oordeel

Het UWV wil niet zeggen of er bepaalde sectoren zijn die hun omzetverlies slecht hebben ingeschat. Eerder deden ambtenaren van het ministerie van financiën dat wel in een analyse voor het economenblad ESB. Zij constateerden dat vooral dierenartsen, juridisch dienstverleners, accountants, belastingadviseurs, architecten, ingenieurs en IT-dienstverleners hun omzet (veel) te laag hadden ingeschat.

Helemaal klaar is het UWV nog niet met die eerste fase van de NOW. Er liggen nog 11.000 voorschotten op een definitief oordeel te wachten. Deels zijn dat bedrijven die niet hebben gereageerd op het verzoek van het UWV om met definitieve omzetgegevens te komen. Maar er zijn ook bedrijven, vooral in de zorg, die hun omzet nog niet kunnen berekenen omdat zij ook op andere manieren financiële steun kregen. Die steun ziet het UWV als omzet.

De NOW-regeling zou nog zeven keer verlengd worden. Het UWV verwacht de hele NOW-operatie over een jaar of twee te kunnen afronden. Daar zijn, alleen al bij het UWV, honderden mensen bij betrokken.

Lees ook:

Bedrijven bleken te pessimistisch: de overheid kan zeker 4,2 miljard euro aan noodsteun terugkrijgen

De overheid was ruimhartig voor bedrijven die door het coronavirus met omzetverliezen kampten. Een flink deel van die steun krijgt het rijk hoogstwaarschijnlijk terug.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden