Export

De Britse auto-industrie heeft alle reden zich ernstig zorgen te maken, net als Europese automakers

Archieffoto. Fabrieksmedewerkers zijn aanwezig bij de lancering van de eerste Honda Jazz, die werd gemaakt in Swindon, Engeland. De Japanse automaker Honda verwacht zijn fabriek in Engeland te sluiten in 2022 . Dan verliezen 3500 mensen hun baan.Beeld AFP

De dreiging van een no-dealbrexit bezorgt niet alleen de Britse maar de hele Europese auto-industrie slapeloze nachten.

De Britse auto-industrie gaat traditiegetrouw over een slecht wegdek, maar de branche heeft nu wel een heel onzeker perspectief. Alles hangt af van de afloop van de brexit en het effect van het recent gesloten handelsakkoord tussen het Verenigd Koninkrijk en Japan.

“Het sluiten van een handels­overeenkomst met de EU is voor de concurrentiepositie in Europa bepalend. Zelfs als dat lukt, is het voor de industrie in het Verenigd Koninkrijk ook van belang dat er deals komen met ­exportlanden buiten de EU, onder andere met Canada en de VS”, zegt Rico Luman, sectoreconoom automotive bij ING.

De angst dat het niet lukt om een akkoord te bereiken met de 27 lidstaten van de EU overheerst. Vooral ­autofabrikanten buiten het Verenigd Koninkrijk vrezen voor een desastreuze afbraak van de ooit zo trotse Britse automobielindustrie. Deze week riep de gezamenlijke Europese autosector, verenigd in branche­vereniging ACEA, de onderhandelaars in het brexitproces op om koste wat kost een no-dealbrexit te voorkomen. 

Mislukt dat, dan gaat een Britse EU-uittreding de branche de komende vijf jaar 110 miljard euro aan verloren handel kosten, waarschuwden de Europese autofabrikanten en toeleveranciers. Vooral de export- en importtarieven die bij een mislukte deal ­boven de markt hangen, zien autoproducenten als een gruwel. Zonder deal moeten beide partijen handel drijven onder de regels van de Wereldhandelsorganisatie (WTO), waardoor er een tarief van 10 procent op personenauto’s gaat gelden. Gevolg: die worden duurder voor de consument, waardoor de vraag volgens de autofabrikanten zal dalen. De brexitonderhandelaars hebben vanaf maandag nog veertien weken om een handelsakkoord te sluiten. 

Tariefvrij naar Japan

Dat deed het Verenigd Koninkrijk al wel met Japan. Het akkoord betekent dat bijna alle Britse export tariefvrij naar Japan gaat. Een ‘historisch moment’ volgens de Britten, omdat het sluiten van eigen handelsdeals nou net een belangrijke reden was om uit de EU te stappen. Of het voordeel van het akkoord met Japan opweegt tegen een eventuele no-dealbrexit, is wat de automobiel­industrie betreft zeer de vraag. “Het verschilt nogal per fabrikant”, zegt Paul Nieuwenhuis. Als voormalig directeur van het Centre for Automotive Industry Research in CardiffHij kent hij de Britse autobranche goed en hij denkt dat de situatie vooral voor een merk als Vauxhall en voor de toekomst van de Mini-fabriek in Oxford onzeker is. “Voor de kleinere fabrikanten zoals Rolls-Royce, Bentley, Aston Martin is het minder problematisch; ze kunnen vanwege hun prijs de extra kosten beter doorrekenen aan de klant.”

Volgens Nieuwenhuis betekent de deal met Japan dat de invoer van componenten vanuit dat land naar het Verenigd Koninkrijk ‘iets voordeliger’ uitvalt. “En export naar niet-EU-markten is natuurlijk ook nog mogelijk, maar helaas gaat de meeste ­export van de Japanse fabrikanten hier naar de EU.” 

En het gaat al niet lekker met de ­Japanse fabrikanten in het Verenigd Koninkrijk. Honda gaat zijn fabriek in Swindon sluiten en Nissan, dat de grootste autofabriek van Engeland in Sunderland heeft staan, twijfelt over de toekomst van het complex. Verder staat er een belangrijke fabriek in Oxford waar de BMW Group een deel van zijn Mini’s bouwt. Voor zolang als het duurt, want ook de Duitsers dreigen met hun eigen brexit, uit Oxford. De meeste wagens werden in 2019 in elkaar gezet in de ­fabrieken van Jaguar Land Rover (385.197). In totaal exporteerden de Britten vorig jaar ruim een miljoen auto’s naar meer dan 150 landen.

De sector geeft, direct en indirect, werk aan ruim 823.000 mensen op het eiland. De omzet van de ­gehele Britse auto-industrie was vorig jaar 82 miljard euro. Nog altijd een sector van formaat, maar de laatste jaren weer ernstig kampend met een dalende trend. “Het ironische is dat de piek van de Britse automotive werd genoteerd in 2016, uitgerekend het jaar van het brexitreferendum”, zegt Rico Luman van ING. “Vanaf dat ­moment zien we de productie jaarlijks naar beneden gaan.” In het coronavrije 2019 schroefden mensen en robots 1,3 miljoen auto’s in elkaar in het Verenigd Koninkrijk. Daarmee is het record uit 1972 ( toen zo’n 2 miljoen auto’s werden gebouwd) waarschijnlijk voorgoed uit het zicht verdwenen.

En dan is er ook nog corona

De verkoop van nieuwe personenauto’s in de EU is over de eerste acht maanden met 32 procent teruggelopen. Er werden volgens de Europese autobranchevereniging ACEA 6.123.852 nieuwe personen­auto’s geregistreerd in de maanden januari tot en met ­augustus. Dat zijn er bijna 2,9 miljoen minder dan over dezelfde periode vorig jaar, toen van corona nog geen sprake was. De schade was ongekend in met name Spanje (-40,6 procent), Italië (-38,9), Frankrijk (-32) en Duitsland (-28,8). In Nederland daalde het aantal registraties met 25,2 procent. De Europese auto-industrie is, ­inclusief dealers, tankstations, groothandels en producenten van onderdelen, goed voor brood op de plank bij 14,6 miljoen huishoudens. Dat is 1 op de 15 banen in de EU en het Verenigd Koninkrijk.

Lees ook:

Groot-Brittannië sluit eerste grote handelsdeal voor na de brexit

Het Verenigd Koninkrijk en Japan zijn het in principe eens over een handelsakkoord tussen beide landen.

Japanse automerken geloven niet meer heilig in Europa

Ze brachten Europa kwaliteit voor weinig geld. Maar voor steeds meer Japanse automerken is het geld op andere continenten te verdienen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden