Bouwcrisis

De bouwsector maakt een pas op de plaats

Hoewel de bouwsector vorig jaar nog groeide zal het de aankomende twee jaar de effecten van de PFAS en stikstofregeling gaan voelen. Dat stelt de nieuwste prognose van het Economisch Instituut voor de Bouw (EIB). Beeld ANP

De bouw krijgt de komende twee jaar te maken met een dip. Daarna groeit de sector weer. Maar is er dan genoeg personeel?

Vorig jaar groeide de bouwsector nog, maar de aankomende twee jaar zal die de effecten van de Pfas- en stikstofregels gaan voelen. Dat zegt het Economisch Instituut voor de Bouw (EIB) in zijn nieuwste prognose. Reden voor paniek is dat niet, stelt het instituut. “Het betekent dat we even een pas op de plaats moeten maken”, zegt Oebele Vries, adjunct-directeur van de EIB.

De situatie van de bouwsector verandert snel. In 2019 groeiden de bouwproductie en de werkgelegenheid nog flink. Maar nadat de Raad van State afgelopen voorjaar het Nederlandse stikstofbeleid ongeldig had verklaard, kwamen veel bouwplannen stil te liggen. De sector kreeg ook te maken met een strenge maximumwaarde voor de stoffengroep Pfas, waardoor praktisch geen grond meer mocht worden vervoerd.

Daardoor nam het aantal aangevraagde bouwvergunningen in de tweede helft van vorig jaar in rap tempo af. Andere redenen daarvoor waren ook de hoge bouwkosten en het tekort aan goed personeel.  Als gevolg daarvan zal de bouwproductie dit jaar  krimpen, zegt het EIB. Volgend jaar zal die krimp stabiliseren en pas vanaf  2022 kan de bouw weer een sterke groei tegemoet zien. 

Onderscheid in bouwsectoren

In de prognose van het EIB is gekeken naar de verwachting van de bouwproductie tussen 2020 en 2024. Het instituut heeft in het onderzoek onderscheid gemaakt tussen drie sectoren: de woningbouw, de utiliteitsbouw (de bouw van kantoren en ziekenhuizen) en de grond-, water- en wegenbouw.

Als het gaat om woningen zal vooral de bouw van nieuwbouwwoningen de komende tijd afnemen. Het instituut voorspelde eerder al dat het aantal opgeleverde huizen dit jaar zal terugvallen van 63.000 naar 60.000, om volgend jaar verder te dalen richting 55.000.

Ook de nieuwbouw van logistieke gebouwen, agrarische gebouwen en bedrijfsruimten daalt de komende jaren. De bouw van zorggebouwen zoals ziekenhuizen zal wel nog toenemen. “Dat heeft te maken met de toenemende zorgvraag door de vergrijzing”, legt Vries uit. 

De productie van grond-, water- en wegenbouw daalt dit jaar ook is de verwachting. Maar volgens Vries komen die infrastructuurprojecten in 2024 wel weer op gang door investeringen die dan los komen. “Daardoor krijgt de aanleg van waternetten en wegen weer een impuls.” Vries benadrukt dat de sector er lang niet zo slecht aan toe is als in de crisisperiode van zo’n tien jaar geleden. “Nee, er is geen zorgelijke ontwikkeling en nee, er is geen sprake van een nieuwe bouwcrisis.”

Inhaalslag volgt als de stikstofproblemen voorbij zijn

Vanaf 2022 zal de sector weer flink gaan groeien vanwege de sterke onderliggende vraag en omdat er een inhaalslag gemaakt zal worden als de stikstofproblemen achter de rug zijn. “De grootste opgave is goed personeel vast te houden”, zegt Vries. “Goede mensen zijn nu, maar vooral ook over een paar jaar hard nodig.”

Dat is makkelijker gezegd dan gedaan volgens bestuursvoorzitter Job Dura van bouwbedrijf Dura Vermeer. “Het is goed nieuws dat de dip van korte duur is”, zegt hij. Maar door de Pfas is er grote onzekerheid in de sector geslopen waardoor het kortetermijndenken toeneemt.

“Bouwers houden hun hart vast of er straks niet nog een stofje wordt ontdekt waardoor alles weer stil komt te liggen. Ook de startdatum van projecten is daardoor nu vaak onzeker”, zegt Dura. En als alles onzeker is, is het moeilijk om goed personeel vast te houden. “Het is lastig te verkopen dat bouwbedrijven die de krimp zullen voelen ook goed personeel moeten werven voor als het wel weer beter gaat.”

Voorman Hans de Boer van werkgeversvereniging VNO-NCW vindt dat het EIB een te rooskleurig beeld schetst, vooral als het gaat om de woningnood. “Er is alleen gekeken naar de bouwproductie, niet naar de al bestaande woningtekorten.”

Lees ook: 

Slecht nieuws voor woningzoekenden: de huizenprijzen gaan alleen maar stijgen

De lage rente, de achterblijvende nieuwbouwproductie en de toename van het aantal alleenstaanden zorgen ervoor dat er niet snel rust is op de woningmarkt. Vooral niet in de populaire grote steden.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden