null Beeld

Inflatie

De boodschappen worden duurder en duurder, met name vlees en zuivel

De prijzen stijgen en stijgen. In de supermarkt is dat te merken.

Koos Schwartz

Boodschappen in de supermarkt zijn sinds september gemiddeld 18,5 procent duurder geworden. De prijsverhogingen verschillen sterk van product tot product. Pasta, brood, melk, kaas, zonnebloem- en olijfolie, babyvoeding en keukenpapier stegen veel meer in prijs. Chocola, bananen, appels en schoonmaakmiddelen werden maar een beetje duurder.

Dat concludeert marktonderzoeker GfK dat de prijzen bijhield van 55 producten in negen verschillende supermarktketens in de periode september 2021-juli 2022. Speciale acties rekende GfK niet mee. Volgens GfK-onderzoeker Norman Buysse zijn de consumenten gemiddeld 1500 euro per jaar meer kwijt aan boodschappen dan een jaar geleden. Een gezin van vier personen gaf vorig jaar 7000 à 8000 euro aan boodschappen uit.

Discounters zijn wat meer in trek

Door de prijsverhogingen nam de populariteit van huismerken toe, al is dat effect de laatste weken afgevlakt omdat ook de huismerken flink in prijs stegen. Discounters zijn wat meer in trek dan vorig jaar. Hun marktaandeel bedroeg eind juli 22 procent, tegen ruim 21 procent een jaar geleden. Het aandeel van online nam wat af: in juli was dat 6,6 procent tegen 6,9 procent een jaar geleden.

De prijsstijgingen die het GfK mat, lijken hoger uit te vallen dan de prijsstijgingen die het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) publiceerde. Volgens het CBS werden voedingsmiddelen (alcohol en tabak niet meegerekend) tussen juli 2021 en juli 2022 gemiddeld 12,2 procent duurder – GfK meet ook niet-voedingsmiddelen mee. Net als GfK signaleerde het CBS grote verschillen tussen producten: oliën en vetten werden 31,4 procent duurder, melk, kaas en eieren 17,3 procent en vlees 16,1 procent. Kleiner waren de prijsstijgingen voor groenten, brood, suiker en ijs (9 procent). Alcohol en tabak stegen nauwelijks in prijs.

Verrast

Ook Sebastiaan Schreijen, werkzaam bij RaboResearch, is wat verrast door de cijfers van GfK. Rabobank raamt de prijsstijging van voedingsmiddelen de afgelopen twaalf maanden op een kleine 11 procent. Hogere kosten voor energie en grondstoffen zijn de belangrijkste verklaring voor die prijsstijgingen, zegt hij.

“Vlees wordt duurder omdat veevoer duurder werd. Margarine is 35 procent duurder. Oliezaden zijn het belangrijkste ingrediënt. Die zijn, vooral door de oorlog in Oekraïne, sterk in prijs gestegen.” Bij margarine kan nog wat anders meespelen, zegt Schreijen. “Er zijn een paar producenten. Grote fabrikanten die niet veel concurrenten hebben, kunnen hun prijzen wat makkelijker verhogen dan kleinere aanbieders of producenten met veel concurrenten.” Dat er ook producten zijn die nauwelijks duurder zijn geworden, komt onder meer doordat sommige fabrikanten de gestegen kosten niet kunnen doorberekenen.

‘Geen supermarkt wil zijn prijzen meer verhogen dan een ander’

Schreijen gelooft niet dat supermarkten de inflatie voeden door hun prijzen extra te verhogen: met nog meer dus dan de gestegen kosten voor energie en grondstoffen. “Er is veel concurrentie. Ik denk dat er geen supermarkt is die zijn prijzen meer wil verhogen dan een ander.” Hij wijst erop dat het er dit jaar soms stevig aan toe ging in de onderhandelingen tussen supermarkten en leveranciers. “Leveranciers moeten aantonen waarom zij meer geld voor hun producten vragen. Als de supermarkt hun uitleg niet accepteert, kunnen zij de artikelen weigeren.”

Over harde onderhandelingen met leveranciers repte ook Frans Muller, bestuursvoorzitter van Ahold, woensdag bij de presentatie van de resultaten van het supermarktconcern in het tweede kwartaal. Die onderhandelingen waren ‘moeilijker dan ooit’. Volgens Muller probeert het moederbedrijf van Albert Heijn, Etos en Gall & Gall de prijsstijgingen zo beperkt mogelijk te houden. Ook wil hij met aanbiedingen mensen naar de supermarkten blijven lokken. Mede daardoor zakte Aholds winstmarge in Europa wel.

Ahold hield aan het tweede kwartaal een nettowinst van 603 miljoen euro over, tegen 540 miljoen een jaar eerder. Dat dankte het concern deels aan de sterke dollar; Ahold haalt bijna 65 procent van zijn omzet in de VS.

Ahold zag de omzet van zijn webwinkel bol.com licht dalen: 2,1 procent. Volgens Muller was die daling kleiner dan bij concurrenten. Daarnaast profiteerde bol.com vorig jaar van de lockdowns. Het plan om de webwinkel naar de beurs te brengen, heeft Ahold voorlopig laten varen. De marktomstandigheden zijn voor een beursgang niet goed, stelt Ahold.

Lees ook:

Energieleveranciers: veel Nederlanders dreigen in de financiële problemen te komen

De hoge prijzen voor gas en stroom hakken er flink in. Energiebedrijven maken zich zorgen.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden