De bronzen stier hangt in de takels om teruggeplaatst te worden op het Beursplein, voor de ingang van Euronext.

AEX

De beurzen knallen omhoog, maar geldt dat dan ook straks voor de ‘echte’ economie?

De bronzen stier hangt in de takels om teruggeplaatst te worden op het Beursplein, voor de ingang van Euronext.Beeld ANP

Gesteund door centrale banken zien beleggers het zonnetje alweer schijnen. Voor het eerst sinds het jaar 2000 breekt de AEX-index door de 700 punten op de beurs in Amsterdam.

Is de beurs zich nou volledig aan het loszingen van de ‘echte’ economie? Die van ‘de man op straat’ die tijdelijk werkloos thuiszit, en daar in spanning afwacht of diens werkgever aan het eind van de rit wel genoeg overheidssteun gaat krijgen om niet om te vallen?

Feit is dat de AEX-index ondanks de lockdowns blijft stijgen. Maandagochtend brak dit gewogen koersgemiddelde van de vijfentwintig grootste beursgenoteerde bedrijven van Nederland zelfs een paar keer door de 700 punten. Iets wat niet meer is voorgekomen sinds het jaar 2000.

Voor een deel zijn de economische vooruitzichten ook echt beter, zo stelde De Nederlandsche Bank (DNB) vorige week optimistisch bij het presenteren van het jaarverslag. Het wordt een jaar ‘met twee gezichten’, vertelde DNB-president Klaas Knot: eerst nog een beetje economische krimp door de lockdowns, maar ergens dit jaar gaat dat omslaan in groei.

null Beeld Thijs van Dalen
Beeld Thijs van Dalen

Beurskoersen

Dat vooruitzicht vertaalt zich nu al in de beurskoersen − beleggers kijken immers vooruit. “En daarbij weten ze inmiddels dat de economie wel eens snel zal kunnen aantrekken als de winkels en horeca weer open mogen”, zegt de Groningse hoogleraar en macro-econoom Steven Brakman. Dat bleek in het derde kwartaal van vorig jaar. Tijdelijk mocht er toen weer wat meer, en ineens was daar in die zomermaanden een economische groei van liefst 7,8 procent. Meer dan waarop menig expert van tevoren had gerekend.

“De markt rekent inderdaad op stevige groei", zegt ook Paul Koster, voorzitter van de Vereniging van Effectenbezitters (VEB). “Groei die we door covid aanvankelijk zijn misgelopen.” In die zin denkt hij dat de beurs nog altijd wel een goede indicatie is van de reële economie over zes maanden of een jaar, en dus niet volledig op een eigen eilandje bezig is.

Lage rentestand

Toch lopen die koersen niet alléén op door groeiverwachtingen. Onderliggend aan de beursrecords is ook de lage rentestand in Europa, de Verenigde Staten en delen van Azië. Lage rentes op bijvoorbeeld staatsobligaties maken het minder rendabel om in die obligaties te investeren, zodat beleggers hun vermogen dan maar in andere zaken gaan steken. In aandelen, bijvoorbeeld, wat de prijzen daarvan opdrijft.

Bovendien is de huidige lage rentestand prettig bij het terugrekenen van toekomstige winstuitkeringen naar het hier en nu. Hoe lager de rente nu, hoe méér een euro in de toekomst waard is. Dat is vooral relevant voor groeibedrijven die waarschijnlijk pas over lange tijd winst zullen draaien. Kortom: bij een lage rentestand worden beleggers ook nu al vrolijk van een winstuitkering die ze pas in 2050 hoeven te verwachten.

Chipgiganten

Maar stijgt de rente op een gegeven moment weer, dan dalen de aandelenprijzen van die groeibedrijven direct, en hard ook. Denk dan vooral aan allerlei beloftevolle techbedrijven, zoals de Nederlandse chipgiganten ASML en ASMI. Juist de ondernemingen die de beursindices opstuwden tijdens corona. Vanwege het vele thuiswerken zijn zij relevanter dan ooit. Maar dus ook heel gevoelig voor rentestijgingen.

Het beleid van de centrale banken, die met allerlei stimulerende maatregelen mede voor de lage rente hebben gezorgd, is wat dat betreft cruciaal voor dat soort beursfondsen, stelt Koster van VEB. “Als de centrale banken dat beleid terugdraaien waardoor de rente weer stijgt, dan kan de markt zo weer omslaan.”

Het vliegwiel gaat op de aandelenmarkt altijd sneller omlaag dan omhoog, besluit hij. “Als een bedrijf 50 procent aan beurswaarde verliest, moet het vervolgens 100 procent groeien, alleen al om weer op het oude niveau te komen.”

Aandelenbubbels

“Verder kunnen in de huidige hoge beurskoersen nog aandelenbubbels zitten”, zegt hoogleraar Brakman. Dat was de vorige keer dat de AEX door de 700 punten brak in elk geval wel zo: toen bood iedereen tegen elkaar op bij het kopen van aandelen in internetbedrijven. Een sprookje dat later uit elkaar spatte.

“Ook nu zullen er mensen zijn die bij het zien van de stijgende beurskoersen denken: als ik nu een aandeel koop, kan ik dat later aan een grotere idioot verkopen.” Hoeveel die bubbel-effecten nu de koersen omhoog drukken, valt volgens Brakman niet te zeggen.

Lees ook:

Techbedrijven drijven de beurs naar ongekende hoogten

De AEX-index die zijn ruim twintig jaar oude all time high dreigt te verbreken? In coronatijd? Wat is hier aan de hand?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden