Kinderopvangtoeslag

De Belastingdienst gaat volgens de SP veel te hard tekeer tegen burgers

Het hoofdkantoor van de Belastingdienst. Beeld ANP

Een meldpunt van de SP heeft al 280 meldingen van mensen wier toeslagen onterecht zouden zijn stopgezet.

Het wordt tijd voor een groot onderzoek naar de manier waarop de Belastingdienst omgaat met burgers. De fiscus opereert juridisch, afstandelijk en gaat soms veel harder tekeer dan de wetgever beoogt, concludeert de SP op basis van een zwartboek dat het de afgelopen weken heeft opgesteld. Staatssecretaris Menno Snel (D66) van financiën neemt vandaag de bevindingen in ontvangst van de partij, de Bond van Belastingbetalers en de Branchevereniging ouders in de kinderopvang.

Het zwartboek is tot stand gekomen naar aanleiding van zo’n 280 meldingen van mensen die vinden dat zij onterecht kinderopvangtoeslag hebben moeten terugbetalen. De SP stelde begin juli een meldpunt in, nadat Snel had toegegeven dat de Belastingdienst onrechtmatig heeft gehandeld bij het stopzetten van de toeslagen van zo’n driehonderd ouders in 2014. Via die weg wilde de partij zien of het probleem niet veel groter is dan die ene zaak uit 2014.

Volgens Tweede Kamerlid Renske Leijten lijkt het daar sterk op. “We hebben zo veel meldingen gekregen dat duidelijk is dat het een veel breder probleem is binnen de Belastingdienst. Dit gaat niet om een incident, maar om systematisch hard optreden en veel mensen onnodig in grote financiële problemen brengen.”

Regelmatig raken stukken kwijt

Een opvallend hoog aantal meldingen gaat over het stempel ‘opzet of grove schuld’ dat mensen wel erg snel lijken te krijgen. “In de wet staat dat de Belastingdienst moet bewijzen dat fouten met opzet worden gemaakt, maar dat lijkt bij veel meldingen niet te gebeuren”, zegt Leijten.

Gevolg is dat mensen veel minder rechten hebben bij het terugbetalen. Een persoonlijke betalingsregeling is dan niet langer mogelijk en ook komen mensen in principe niet meer in aanmerking voor gedeeltelijke kwijtschelding na een aantal jaren betalen. Leijten roept Snel op om alle gevallen waarin de Belastingdienst uitgaat van opzet of grove schuld opnieuw te toetsen of die kwalificatie wel terecht is geweest

Daarnaast heeft de SP veel meldingen gekregen van ouders die te horen krijgen dat er onjuiste gegevens zijn doorgegeven, terwijl er niet wordt gezegd welke gegevens nodig zijn. Ook raken regelmatig stukken die worden opgestuurd naar de Belastingdienst kwijt, maar blijft de verantwoordelijkheid daarvoor bij de ouders liggen.

‘Waarom zijn zorg, huur en kinderopvang zo duur?’

Uit eerder onderzoek van Trouw en RTL Nieuws al dat de Belastingdienst de afgelopen jaren stelselmatig stukken heeft achtergehouden in rechtszaken tegen ouders, rommelde met bewijs tegen een gastouderbureau uit Eindhoven en interne protesten van medewerkers tegen de handelwijze negeerde.

“Wat je ziet, is dat de Belastingdienst in de uitvoering een kant op is gegaan die de wetgever nooit beoogd heeft”, zegt Leijten. “Als mensen een foutje maken, krijgen zij geen kans dit te herstellen, maar worden zij als fraudeur bestempeld. Mensen komen in acute financiële problemen als toeslagen worden stopgezet, maar de Belastingdienst heeft als overheidsinstantie alle tijd.” Leijten wijst erop dat er veel meldingen zijn van bezwaren die te lang niet in behandeling worden genomen of plotselinge beschikkingen vlak voor verjaringstermijnen.

Het liefst ziet de SP het toeslagensysteem helemaal verdwijnen. “Het is een duur en bureaucratisch systeem van geld rondpompen, waardoor mensen in grote problemen zijn gekomen”, zegt Leijten. “Waarom zijn zorg, huur en kinderopvang zo duur dat bijna niemand dit zonder toeslag kan betalen?”

Daar komt bij dat de houding van de Belastingdienst is gericht op inning, niet op het verstrekken van geld. “Die houding werkt misschien bij de heffingskant, waar je mensen persoonlijk aansprakelijk maakt voor wat zij afdragen. Maar hier gaan mensen er te goeder trouw van uit dat zij op een juiste manier hun toeslagen aanvragen, om achteraf vermalen te worden op kleine foutjes.”

Lees ook:

‘Ik heb alles geprobeerd, maar de Belastingdienst luistert niet’

Al dertien jaar zit Jolanda Syed in de schulden, omdat zij volgens de fiscus onterecht kinderopvangtoeslag ontving. Nu, vijftien jaar later, is zij nog altijd niet van haar schuld af. 

Menno Snel houdt vol: hij heeft het onderzoek naar de kinderopvang-kwestie niet belemmerd

Staatssecretaris Menno Snel (financiën) houdt vol dat hij het onderzoek naar de ten onrechte stopgezette kinderopvangtoeslag niet heeft belemmerd. In een debat met de Tweede Kamer zei Snel woensdag dat de onderzoekers ‘geen strobreed in de weg is gelegd’.

Belastingdienst werkte ouders die recht hadden op kinderopvangtoeslag bewust tegen

De Belastingdienst heeft bewust aangestuurd op het afwijzen van bezwaren van mensen bij wie ten onrechte de kinderopvangtoeslag werd gestopt. Dat bleek in september uit interne stukken van de fiscus die in bezit zijn van Trouw.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden