ReportageMarken

De automaat vol lokale producten verovert het platteland. ‘Het is gewoon bijvullen’

Linda Zondervan en Jeanine Terlouw zijn in Marken een geautomatiseerd winkeltje achter glas begonnen. Met daarin onder meer geitenkaas, drop, honing, sappen. Allemaal streekproducten. Beeld Patrick Post
Linda Zondervan en Jeanine Terlouw zijn in Marken een geautomatiseerd winkeltje achter glas begonnen. Met daarin onder meer geitenkaas, drop, honing, sappen. Allemaal streekproducten.Beeld Patrick Post

Op boerenerven en in dunbevolkte gebieden nemen automaten – met daarin meestal zuivel, aardappelen of bloemen – de rol van winkelier over.

Boeren en buitenlui komen ze het vaakste tegen: automaten langs de weg, met verse producten. Ze vervangen de ‘schuurwinkeltjes’ en de bekende stalletjes. Die zijn ook vaak onbemand, maar worden door boerenwinkeliers als bewerkelijker ervaren. Niet iedere passerende afnemer van een bos anjers laat bovendien (genoeg) geld achter in het spaarpotje. Dat hoef je bij een automaat niet te proberen.

In Marken (of zoals ze daar zeggen: op Marken) zijn Linda Zondervan en Jeanine Terlouw met een geautomatiseerd winkeltje achter glas begonnen. Het staat voor de melkveehouderij van Terlouw en er zit van alles in, vertelt ze. “Zelfgemaakte geitenkaas, boerenkaas uit de Beemster, drop van Klepper & Klepper uit Edam, honing, sappen. Allemaal streekproducten. Alles wat wij hier hebben is lokaal.” De moderne mini-supermarkt heeft nog wel traditionele openingstijden: van 10.00 tot 17.00 uur.

De twee vrouwen runden lange tijd een ‘ouderwets’ bemand winkeltje in streekproducten, maar ze hebben er allebei banen bij dus dat kostte te veel tijd. “En ik moest worden geopereerd, dat speelde ook mee”, zegt Terlouw. “Bovendien levert het te weinig op als je een winkelbediende in moet huren. Vandaar dat we deze automaat hebben gekocht. Tweedehands.”

Iets kopen is een fluitje van een cent. De klant kiest een potje honing, toetst de code van het product in en dan is het een kwestie van pinnen of je pasje voor de scan houden. Volgens Terlouw levert het automatische buurtwinkeltje de vrouwen niet veel werk op: “Het is gewoon bijvullen.” Het Marker apparaat trekt veel belangstellenden, zegt ze. “Marken is een toeristisch schiereiland, dat scheelt. En we zitten aan een druk fietspad.”

Traiteur- en wijnautomaten

De opmars van de automaten beperkt zich niet tot Hollandse boerderijen. Wie in Frankrijk of Italië op vakantie is kan ze ook tegen het lijf lopen, vaak op dorpspleinen. Volgestopt met levensmiddelen hebben ze de rol overgenomen van winkels die door de ontvolking van het platteland niet levensvatbaar meer waren.

De kans bestaat dat zo’n automaat afkomstig is van de Belgische firma Tops Vending Systems. Zoveel bedrijven telt de branche niet, weet Ilona Antonelli van Tops Group. Al kan meer concurrentie haast niet uitblijven, gezien de groei van de markt. “Wij zien een trend. Broodautomaten, visautomaten, traiteurautomaten, diepvriesmachines, wijnautomaten; naar elk type automaat is een toenemende vraag.”

Vooral boerderijen willen volgens haar de verkoop van eigen producten stimuleren met een automatisch verdienmodel. Dat bespaart tijd maar het is wel een investering. Een beetje automaat kost tussen de 5000 en 50.000 euro. Volgens Antonelli heeft het coronavirus de automatenbusiness een slinger gegeven. “De gesloten horeca stimuleerde de vraag naar take-away.”

Ze verwacht niet dat haar automaten massaal verdwenen winkels gaan vervangen in ontvolkte gebieden. “Wij leveren wel automaten aan minisupermarktformule Shop 24, maar echte winkelvervangers vormen maar een klein deel van de markt.”

Ook Jeanine Terlouw denkt niet dat haar Marker winkelmachine zijn populariteit dankt aan een gebrek aan andere winkels in de buurt. “Veel zijn het er hier natuurlijk niet maar er zit wel een Deen-supermarkt. Ik denk dat het succes van onze automaat vooral de hype is om ambachtelijk in te kopen van de boer zelf.”

Lees ook:

Crisis drijft consument naar winkel in de buurt

Sinds de pandemie is uitgebroken wendt de consument zich vaker tot lokale ondernemers. Daar staat een vlucht naar online tegenover.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden