Wapenstilstand

De Amerikaanse export moet nog even bijkomen van de handelsoorlog met China

Tesla-baas Elon Musk (midden) op een podium in zijn fabriek in Shanghai, China. Als gevolg van de handelsoorlog tussen de VS en China heeft hij die fabriek versneld laten bouwen. Beeld Reuters
Tesla-baas Elon Musk (midden) op een podium in zijn fabriek in Shanghai, China. Als gevolg van de handelsoorlog tussen de VS en China heeft hij die fabriek versneld laten bouwen.Beeld Reuters

China koopt niet zoveel van de VS als het had beloofd. Dat komt mede door de schade die de Amerikaanse industrie opliep tijdens de handelsoorlog.

Het is een Amerikaans succesje dat nog te danken is aan de vorige president: het grootste beleggingsfonds van de wereld, BlackRock uit New York, mag de Chinese markt op, zonder dat het daarvoor verplicht moet samenwerken met een Chinese partner. BlackRock, dat een waarde van 9 biljoen dollar vertegenwoordigt, kan beleggingsdiensten gaan aanbieden aan individuele Chinezen.

De Chinese toezichthouder heeft daarvoor toestemming gegeven. “China neemt aanzienlijke stappen om de financiële markt te openen”, zei topman Larry Fink van BlackRock in een verklaring. Hij verwacht er veel van vanwege China’s economische groei en de toenemende welvaart.

Ook de Amerikaanse concurrenten JP Morgan en Goldman Sachs zijn bezig hun voetafdruk te vergroten in China. Jarenlang was China terughoudend in het toelaten van zulke financiële instellingen. De omslag is te danken aan de overeenkomst die de Verenigde Staten en China januari vorig jaar sloten. Het Fase Eén-akkoord stemde de wereldeconomie optimistisch, vlak voor de coronacrisis begon.

Wapenstilstand

Oud-president Donald Trump had het daarvoor China lastig gemaakt met allerlei invoerheffingen op Chinese producten, want China verkocht veel meer aan de VS dan andersom en dat moest veranderen. Maar China sloeg telkens terug. Er kwam met het Fase Eén-akkoord een ‘wapenstilstand’. Op papier haalde Trump een groot resultaat binnen: China beloofde in 2020 en 2021 voor opgeteld 200 miljard dollar extra aan Amerikaanse goederen te kopen, vergeleken met 2017, het jaar voor de handelsoorlog.

Trump wilde het handelstekort van de VS met China terugdringen en sprak in dat verband van fair trade, van handel die beide partijen bevoordeelt. Maar wat is van die beloofde aankopen terecht gekomen? Niet zoveel, zegt senior onderzoeker Chad Bown, verbonden aan het Amerikaanse Peterson Instituut voor Internationale Economie, dat de voortgang van de overeenkomst volgt.

De Amerikaanse export van producten die onder het verdrag vallen bleef vorig jaar 40 procent achter bij de doelstelling. Dit jaar is hetzelfde verhaal, blijkt uit cijfers tot en met april. De agrarische sector komt het dichtst bij de doelstellingen van het akkoord. De maakindustrie en de energiesector blijven ver achter bij de gemaakte afspraken.

Bown spreekt zelfs van een flop. Dat komt maar gedeeltelijk door de coronacrisis en alle mondkapjes die de VS in China moesten bestellen. “Het heeft niet geholpen dat China noch de VS hun onderlinge invoerheffingen wilden verlagen.” Daardoor betalen ze nog altijd meer voor elkaars producten dan voor de handelsoorlog het geval was. Ook was de positie van de Amerikaanse industrie tijdens de handelsoorlog verslechterd. Dat moest eerst weer ongedaan gemaakt worden.

Blijvende schade

De Amerikaanse auto-export naar China is volgens Bown een goed voorbeeld van hoe een tijdelijke handelsoorlog blijvende schade kan aanrichten. In 2018 begon China 25 procent invoerbelasting te heffen op Amerikaanse auto’s. Tegelijkertijd verlaagde het land dat tarief voor auto’s uit de rest van de wereld. Amerikaanse auto’s werden dus duurder en de export viel terug met een derde.

Het Amerikaanse Tesla bouwde versneld een fabriek in Shanghai vanwege de heffingen en de onzekere situatie, en BMW verplaatste werkzaamheden van de VS naar China. Bown: “Eind 2020 had de Amerikaanse auto-export naar China zich nog altijd niet hersteld.”

Ook de nieuwe president Joe Biden stelt zich scherp op tegen China, zoals in het weekeinde bleek tijdens de G7-top. Hij moet nog besluiten wat er met het Fase Eén-akkoord gebeurt. Volgens de Amerikaanse handelsgezant Katherine Tai komt er binnenkort een evaluatie, samen met China.

Schrap de verplichte aankopen, adviseert Bown, maar schrap niet het hele akkoord. Meerdere elementen zijn waardevol. Bijvoorbeeld China’s belofte om bepaalde handelsbarrières weg te nemen, om schendingen van intellectueel eigendom aan te pakken, en om open te staan voor buitenlandse investeerders zoals BlackRock.

Lees ook:

Het Westen is terug, met een gezamenlijke houding tegenover China en Rusland

De G7-landen willen een vervolgonderzoek naar de oorsprong van het coronavirus, wat tot ergernis zal leiden in Peking. Dat geldt ook voor de veroordeling van China’s beleid in Xinjiang, waar de Oeigoerse bevolking wordt onderdrukt.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden