Mike Zimmer (links), die leert voor hovenier, samen met zijn jobcoach Loet Spaanstra.

Arbeidsmarkt

De 24-jarige Mike is lekker bezig als hovenier, ondanks zijn beperking en dankzij zijn coach

Mike Zimmer (links), die leert voor hovenier, samen met zijn jobcoach Loet Spaanstra. Beeld Olaf Kraak

Mike Zimmer doet het, ondanks zijn beperking, goed als hovenier. Met dank aan zijn werkbegeleider. De jobcoach lijkt een van de weinige positieve aspecten van de Participatiewet.

Laatst was Mike Zimmer (24) bijna aangereden door een vrachtwagen. Als werknemer bij het hoveniersbedrijf van Piet Tuin in Schagen moest hij even het verkeer regelen. De weg was afgezet bij een project waar ze die dag bezig waren. Maar: baas Tuin had niet expliciet gezegd dat Zimmer dat verkeer daarbij wel moest blijven aankijken.

“Het bijna-ongeluk was dus eigenlijk mijn schuld”, zegt Tuin nu vanuit zijn werkplaats. “Ik had het hem kennelijk niet precies genoeg uitgelegd.” Zimmer heeft PDD-Nos, een vorm van autisme. Hij neemt dingen daardoor heel letterlijk. 

Bestraten

Maar op die vrachtwagen na gaat het hovenierschap heel prima. “Het werk is mijn hobby geworden”, zegt hij. Voor een deel komt dat succes door jobcoach Loet Spaanstra uit Alkmaar. Die is door uitkeringsinstantie UWV ingehuurd als externe begeleider en komt om de week met hem meekijken om het werk te bespreken. “Nou ja, kijken... Ik werk eigenlijk gewoon mee die dag. Schoffelen, planten en bestraten. Ik moet toch weten wat het allemaal inhoudt”, zegt Spaanstra. 

Zo’n 60 procent van de arbeidsongeschikten met een jobcoach vindt binnen drie jaar een baan, bleek maandag uit onderzoek in opdracht van het kabinet en het UWV. Onafhankelijk onderzoeksbureau Seor bekeek daarvoor alle 25.000 mensen die tussen 2013 en 2018 een jobcoach kregen toegewezen van de uitkeringsinstantie. 

Er was geen controlegroep, waardoor niet bekend is hoeveel van die mensen zónder hun coach aan werk waren gekomen. Wel is nu voor het eerst duidelijk hoe het ze überhaupt vergaat op de arbeidsmarkt. Zo heeft bijvoorbeeld 40 procent van de gecoachte arbeidsbeperkten nu een vast contract. Zo ook Zimmer dus.

Samen zitten de drie mannen aan de koffie in de volledig van hout gemaakte vergaderruimte in het ­West-Friese dorpje: Zimmer links met ­tatoeages en een vieze broek, Spaanstra in het midden en Tuin rechts. “Het is wel fijn om een contactpersoon te hebben die met mijn collega’s praat als ik niet goed met ze overweg kan ofzo”, zegt Zimmer.

Kluwen van regelingen

Mensen als Spaanstra zijn een van de weinige lichtpuntjes binnen de Participatiewet, die in 2015 van kracht werd. Het Sociaal en Cultureel Planbureau verklaarde de wet vorige week failliet. Eén wet om een heel diverse groep mensen aan het werk te helpen? Dat blijkt gewoon te ingewikkeld. Maar in die kluwen van speciale regelingen, uitzonderingen en gedecentraliseerd beleid, lijkt de jobcoach wel succesvol.

Voor Mike Zimmer is zijn baan in elk geval een soort redding geweest, vertelt zijn vader Anton (48), die binnen komt lopen om nieuwe koffie te zetten. “Toen Mike een jaar of negentien was, zat hij in een begeleidwonen-traject. Met twintig jongeren in zo’n complex. Maar dat was toen nog te veel vrijheid voor hem. Hij zat aan de drank en drugs en belandde zelfs even in de tijdelijke opsluiting. Wat in feite gewoon een gevangenis was.”

Mike: “Dramatisch was dat. Er zat een hek om het huis en je kon er niet uit.”

Zelfmoordgedachten

Toen nam Anton Zimmer, zelf ook hovenier, zijn zoon mee naar het werk. “Je zag direct verbetering bij hem. Het was binnen een week van zelfmoordgedachten naar ‘ik ga op vakantie naar Amerika’. En dat komt door de waardering die hij eindelijk eens voelde. Hij werd geprezen om wat hij deed.”

Inmiddels doet Mike een opleiding op een reguliere school voor tuinders, het Clusius College. En woont weer op zichzelf. Zonder drank, mét een partner. “Huisje, boompje, beestje”, zegt Mike Zimmer tevreden.

Met zo’n succesverhaal vraag je je af waarom niet meer werkgevers mensen als Mike in dienst nemen. Uit het onderzoek van Seor blijkt dat het schort aan bekendheid over jobcoaches: het merendeel van de werkgevers kent het hele fenomeen niet eens. 

Nooit langs geweest

En, zegt Piet Tuin: “Je moet als werkgever maar net durven te beginnen met iemand die een afstand heeft tot de arbeidsmarkt. Ik ken Mike omdat ik zijn vader ken. Vader  Anton heeft mij ooit het vak geleerd. Dan heeft Mike ook gelijk credits.”

Anders weet Tuin, heel eerlijk, ook niet zeker of hij aan het hele traject was begonnen. “Want opleidingen voor Mike betaal ik gewoon zelf. Het UWV zou dat eigenlijk moeten doen, maar dat komt er maar niet van. Ze zijn nooit langs geweest om te kijken hoe het hier gaat met die jongen.”

Gelukkig is de opleiding verkeersregelen inmiddels wel afgerond. Tuin: “Dat van die vrachtwagen, dat zal niet meer snel voorkomen”.

Lees ook:

Klanten geven UWV een mager zesje

Zijn de klanten van het UWV tevreden over de geplaagde organisatie? Het kan beter, blijkt uit een nieuw inspectierapport over de uitkeringsinstantie.

Het is tijd om de oude sociale werkplaatsen nieuw leven in te blazen

Het is tijd om de oude sociale werkplaatsen nieuw leven in te blazen, stelt Trouw in zijn commentaar. 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden