Databank

Data arbeidsbeperkte werkzoekenden ontbreken massaal bij UWV

Beeld ANP

De kandidatenverkenner van UWV –‘een onlinepersoneelsbank’- werkt niet. Het UWV heeft van veel mensen met een arbeidsbeperking in deze databank geen informatie. En er komen nauwelijks mensen via deze kandidatenverkenner aan een baan.

Het leek zo mooi: UWV maakte eind 2016 voor werkgevers een databank waarin inmiddels 157.659 mensen met een arbeidsbeperking staan. Zo kunnen werkgevers zelf op zoek naar personeel met een afstand tot de arbeidsmarkt. Maar nog geen 8 procent van de mensen in deze ­zogenoemde kandidatenverkenner is direct beschikbaar voor werk. De anderen kunnen helemaal niet werken of willen dat niet, of zitten nog op school of hebben al een (deeltijd)baan.

Dat blijkt uit een onderzoeksrapport naar deze databank dat Trouw heeft opgevraagd en onlinegegevens van de databank zelf.

Sluiting sociale werkplaatsen

Meer dan de helft van de mensen in deze database kan zelfs nooit worden gevonden omdat noodzakelijke informatie over hen niet is ingevuld door UWV. Van 66.595 mensen in de kandidatenverkenner – ruim 42 procent – is niet bekend wat hun opleidingsniveau is. Ook is bij ruim zestigduizend mensen niet ingevuld in welke sectoren ze willen werken. Bij ruim een kwart is niet eens bekend op wat voor manier zij inzetbaar zijn, erkent het UWV desgevraagd.

De databank is onderdeel van een groter plan om 125.000 mensen aan regulier werk te helpen na sluiting van de sociale werkplaatsen. Alleen al aan IT-kosten heeft het UWV 1,3 miljoen euro in de kandidatenverkenner gestoken.

Bij de makers van het systeem was al bekend dat veel gegevens ontbreken, zij hebben dat destijds ook gemeld bij de UWV-top, laten betrokkenen aan Trouw weten. Het project moest toch doorgaan. Toenmalig UWV-voorzitter Bruno Bruins, nu minister van medische zorg en sport, zei in zijn nieuwjaarstoespraak van 2017 trots: “Een werkgever krijgt met deze onlinepersoneelsbank eenvoudig een beeld van kandidaten in zijn regio, hun mogelijkheden, interesses en beschikbaarheid”.

Ergernis

Maar zo eenvoudig bleek dat niet te zijn. In 2018 schreef onderzoeksbureau Mediatest al een vernietigend rapport over deze ‘personeelsbank’, dat snel in een la verdween maar is opgevraagd door Trouw. De kandidatenverkenner werkt niet, concludeerden de onderzoekers. De profielen van de kandidaten zijn te algemeen en te vaag. Als werkgevers toch een paar mensen kiezen, ontstaat grote ergernis over de afhandeling, die zelden succesvol is. Vaak nemen mensen de telefoon niet eens op of heeft het UWV de juiste contactgegevens niet. ‘De bruikbaarheid en het rendement vallen in de praktijk ronduit tegen.’

Niet alleen de werkgevers zijn ontevreden, ook de medewerkers van het UWV. De UWV’ers geven het instrument een 4,5 als cijfer. Bijna de helft van de UWV-medewerkers zou het instrument niet aanraden, meldt het rapport. Het gebruik ervan leidt immers alleen maar tot extra werk voor de bemiddelaars – zijzelf – en voor teleurstelling bij werkgevers.

Transparantie

Er worden ook maar weinig kandidaten daadwerkelijk geplaatst bij een bedrijf. In 2017 en 2018 waren het er rond de honderd. Mediatest: ‘Dat aantal is eenvoudigweg te klein’. Het UWV heeft geen ambitie om dat te verhogen. Astrid Hendriks, landelijk UWV-manager banenafspraak, zegt daar nu over: “De kandidatenverkenner is een hulpmiddel, dat er onder grote druk van de politiek is gekomen. Hoeveel werkgevers er gebruik van maken of hoeveel kandidaten er worden geselecteerd, is geen doel op zich.”

Een aanbeveling van de onderzoekers in 2018 was om meer informatie over de kandidaat in te voeren. Dat is niet gebeurd. Hendriks: “Nee, daar kiezen we nu niet voor. Wel is het ministerie van sociale zaken, in samenwerking met de gemeenten en met ons, bezig een nieuwe landelijke dataset op te zetten om voor de werkgevers de transparantie in het werkzoekendenbestand te verhogen.”

Maar dan krijg je toch weer dezelfde problemen, dat er te weinig informatie over de kandidaten is? Het ministerie van sociale zaken zegt in antwoord op vragen er vertrouwen in te hebben dat het UWV en gemeenten de profielen leveren, want “UWV en gemeenten hebben een belangrijke rol in het in beeld hebben en kennen van deze mensen, zij zijn daar dagelijks mee bezig.”

Lees ook:
‘Heb je iemand uit de doelgroep voor me?, vragen werkgevers dan’ 

De kandidatenverkenner moest een belangrijk instrument worden om meer mensen met een arbeidsbeperking in contact te laten komen met werkgevers. Dat is niet gelukt. Astrid Hendriks, landelijk UWV-manager banenafspraak, licht toe hoe dat kan.

Werkgevers vrezen een vast contract bij arbeidsbeperkten.

Gemeenten en UWV slagen er best wel goed in om jongeren met een arbeidsbeperking aan het werk te helpen. Maar het lukt ze minder goed om ze ook aan het werk te houden.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden