Werknemersbelangen

Dankzij 19 werknemers in Buffalo komt de vakbond Starbucks binnen

Starbucks-werknemers in Buffalo, New York, juichen als ze de uitslag horen van de vakbondsstemming.  Beeld AP
Starbucks-werknemers in Buffalo, New York, juichen als ze de uitslag horen van de vakbondsstemming.Beeld AP

Voor het eerst in de vijftigjarige geschiedenis van Starbucks sluiten Amerikaanse werknemers zich aan bij een vakbond. Na veel moeilijke jaren is de steun voor vakbonden in de VS gegroeid.

Hans Nauta

Een bescheiden koffiehuis aan Elmwood Ave 933 in Buffalo trekt de aandacht aan beide kusten van de Verenigde Staten. De werknemers van dit Starbucks-filiaal in deelstaat New York sluiten zich namelijk aan bij een vakbond. Als eerste Amerikaanse vestiging in de geschiedenis van het vijftigjarige bedrijf.

Vanuit Washington komen de felicitaties binnen van Democratische congresleden die opkomen voor arbeidsrechten. Bernie Sanders spreekt van een historische prestatie. “Toen we vorige maand een bezoek brachten, vertelden de werknemers dat ze onder enorme druk stonden”, meldt zijn collega Alexandria Ocasio-Cortez op Twitter. “Trots dat ze hebben doorgezet.”

In Seattle, aan de westkust, krijgen ze er op hoofdkantoor hoofdpijn van. Voormalig topman Howard Schultz van Starbucks was naar Buffalo gekomen om de zaak met de werknemers te spreken. Tevergeefs: de uitslag was 19 voor en 8 tegen. Vakbond Workers United mag de belangen van de werknemers gaan behartigen. Directeur Kent Wong van het arbeidscentrum van universiteit UCLA noemt de uitkomst “een symbolische overwinning voor de arbeidsbeweging”.

Een risico voor de bedrijfsvoering

Starbucks is bang dat de steun voor de vakbond zich verspreidt over andere filialen. Dat is een risico, schrijft het bedrijf in een jaarverslag voor de Amerikaanse beurswaakhond. “Als een aanzienlijk deel van onze werknemers lid wordt van een vakbond kunnen onze arbeidskosten stijgen.” Verder zegt Starbucks te vrezen dat het minder flexibel wordt en dat de bedrijfsvoering verstoord raakt.

De afgelopen maanden waren er langdurige stakingen bij andere Amerikaanse bedrijven, zoals Kellogg, van de ontbijtgranen, en Deere & Company, van de landbouwmachines. Kellogg zei deze week 1400 stakende werknemers te willen vervangen nu die een loonbod hebben afgewezen.

In de bijna 9000 Amerikaanse filialen van Starbucks werken 235.000 mensen. Het bedrijf noemt de medewerkers ‘partners’ en zegt een goede relatie met ze te hebben. Er waren nog twee vakbondsstemmingen in Buffalo. In het ene filiaal haalde de vakbond het niet, in het andere is de uitslag nog onbekend. In de VS bepaalt het personeel of een vakbond een bedrijf mag binnenkomen of niet. Van de Amerikaanse volwassenen is 9 procent lid van een vakbond. In restaurants en cafés is dat 2 procent.

Meer geloof in vakbonden

Amerikaanse vakbonden voelen de wind in de rug. Sinds 1965 hebben ze nooit zoveel steun gehad als nu, meldde onderzoeksbedrijf Gallup in september. 68 procent van de bevolking is ‘voor’ de vakbond. Het dieptepunt was 2009, toen maar 48 procent van de Amerikanen in de vakbond geloofde. Sinds 2016 is er een stijgende lijn.

Als er stemming is bij een bedrijf zullen voorstanders hun collega’s moeten overtuigen. Die zijn bijvoorbeeld gevoelig voor het argument van werkgevers dat de vakbond een deel van het salaris afpakt. Sommige bedrijven beginnen hele campagnes tegen de vakbond als er een stemming dreigt. Ze brengen voorstanders in kaart en proberen die te beïnvloeden.

Om die reden is een vakbondsverkiezing in een Amazon-vestiging in Alabama laatst ongeldig verklaard. De vakbond verloor de stemming, maar volgens een nationale arbeidsraad heeft Amazon zich te intimiderend opgesteld. De procedure moet daarom opnieuw. Als de meerderheid voor stemt, is het voor het eerst dat een vakbond een distributiecentrum van Amazon binnenkomt.

Lees ook:

Amazon waarschuwt: ga niet bij de vakbond

Met bijeenkomsten op het werk, posters op het toilet en een speciale website probeert de gigantische webwinkel zijn werknemers in de Amerikaanse staat Alabama op het idee te brengen dat de vakbond uitsluitend nadelen kent.

In de VS proberen bedrijven op geraffineerde wijze het ‘vakbondsvirus’ buiten de deur houden

Met wetgeving en campagnes voorkomen ondernemingen in de Verenigde Staten dat werknemers hun krachten bundelen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden