Economische gevolgen

Crisis komt niet overal hard aan, vooral industriegebieden zijn de klos

Vooral gebieden met veel industrie krijgen het zwaar in Nederland.Beeld ANP

De coronacrisis komt niet overal even hard binnen in Nederland. Vooral industriële gebieden aan de randen van het land zitten in een lastig parket.

Heel Nederland krijgt dit jaar economische krimp voor de kiezen, maar in de ene regio komt de klap harder binnen dan in de andere. Met name Zuid-Limburg en het gebied rondom de stad Groningen hebben veel te lijden onder de coronacrisis. In grote steden in de Randstad ligt de verwachte economische krimp juist onder het landelijk gemiddelde. Het lijkt er daarmee op dat grootstedelijke gebieden de crisis beter gaan doorstaan dan regio’s aan de randen van het land, schrijven economen van Rabobank Research maandag in hun Regioprognose.

In totaal krimpt de economie dit jaar naar verwachting met ongeveer 6 procent (afhankelijk van aan welk onderzoeksinstituut je het vraagt). Om die krimp uit te splitsen naar regio’s, keken de Rabobank-economen naar twee facetten: het ondernemersklimaat aldaar en welke sectoren er domineren. Ondernemersklimaat staat min of meer los van corona en gaat over hoe makkelijk bedrijven verder kunnen groeien, bijvoorbeeld door een behulpzame lokale overheid en een groot netwerk aan connecties. Verder is dus vooral belangrijk of een regio toevallig groot is in sectoren waarin de coronacrisis harder toeslaat. Denk daarbij aan horeca, cultuur en recreatie, maar vooral ook aan de industrie en delfstoffenwinning.

Beeld Louman & Friso

Terugvallende energievraag

In dat laatste is de omgeving rond de stad Groningen groot, met de aardgaswinning en bedrijven die dat daar omzetten in bruikbare energie. Door een terugvallende energievraag verwachten de Rabo-economen dat deze regio bovenmatige krimp gaat meemaken dit jaar. Datzelfde geldt voor de industrie in bijvoorbeeld Zuid-Limburg, Zuid-West-Friesland en Zeeland. Nu hebben veel grote machines in bedrijven gewoon doorgedraaid tijdens de intelligente lockdown, maar dat waren voornamelijk oude orders, zegt hoofdonderzoeker Rogier Aalders. “Die drogen een keer op, zodat de industrie met een vertraagd effect geraakt wordt.”

Daarentegen gelden de zorg en de overheid juist als sectoren die minder corona-gevoelig zijn. Dat maakt noord-Drenthe een mooie uitzondering op de regel dat landelijk gebied het hardst geraakt wordt. Daar zetelt, in Assen, het provinciebestuur, met veel overheidsbanen. En het is een vergrijsd gebied, waar dus veel zorg nodig blijft, stelt Rogier Aalders.

De tweede positieve uitzondering is de kop van Noord-Holland. Ook die regio gaat de crisis een stuk beter doorkomen dan het landelijk gemiddelde, zelfs beter dan steden als Amsterdam. Aalders: “Je hebt daar de marinebasis, die voor werkgelegenheid blijft zorgen. Ook is de agrarische sector er groot, en die heeft verhoudingsgewijs minder last van de crisis.”

Grote steden als minst getroffen

Maar verder komen grote steden wel als minst getroffen uit de wedstrijd. Zij leunen qua bedrijvigheid meer op zakelijke dienstverlening. Een deel van die sector kan prima vanuit huis werken, zegt Aalders. “Dan heb ik het bijvoorbeeld over advocaten of adviesbureaus. Er is ook een deel van de zakelijke dienstverlening die wel degelijk meer in de problemen komt: schoonmakers en beveiliging bijvoorbeeld.”

Dringt zich de vraag op: nivelleert de coronacrisis de economische activiteit in Nederland een beetje, of vergroot zij die juist verder? Daar is geen hard antwoord op te geven, juist omdat regio’s allerlei specifieke kenmerken hebben. 

De meest gemeenschappelijke bedrijvigheid is misschien wel horeca, cultuur en recreatie, die heb je in heel Nederland wel. Dus dat die sectoren het meest zwichten onder de lock-down, vergroot of verkleint niet veel aan de verschillen in economische activiteit tussen regio’s. 

Ze beslaan overigens een veel minder groot deel van de totale economie dan bijvoorbeeld de industrie. Die eveneens geplaagde industrie bevindt zich wel meer aan de randen. In die zin lijkt corona de kloof tussen Randstad en de rest van het land verder te vergroten.

Bedrijfsconnecties

Kleine kanttekening hierbij is dat bedrijfsconnecties maken, elkaar als ondernemer in de kroeg tegenkomen, of tijdens een zakelijk diner, even onmogelijk was. “Dat kon drie maanden niet goed”, zegt Aalders. Dat doet het ondernemersklimaat geen goed, zodat ook de succesgebieden als de grote steden en de techregio rond Eindhoven misschien even wat extra minder groei zullen doormaken. “Al kunnen wij geen cijfer hangen aan dat effect.”

Aalders oordeelt niet over verder uit elkaar groeiende krimp- en groeiregio’s in Nederland. Wel pleit hij voor meer maatwerk, als het gaat om economisch beleid. “Als dit iets aantoont, is het dat verschillende gebieden ook verschillende aandacht nodig hebben.”

Lees ook:

Als de overheidssteun opdroogt zit de boel pas echt in het slop

De nieuwste cijfers laten een historische krimp van de economie zien, maar er staat Nederland nog erger te wachten als de overheidssteun opdroogt.

Het ontluiken van de economie kan beginnen, maar er is eerst nog veel te repareren

De economie krijgt dit jaar een hardere knauw dan in de nasleep van de kredietcrisis in 2009, berekent De Nederlandsche Bank. Wel begint Nederland deze zomer al aan een voorzichtig herstel.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden