Lokaal

Crisis drijft consument naar winkel in de buurt

Sinds de pandemie kopen consumenten vaker bij een winkel in de buurt. Beeld ANP
Sinds de pandemie kopen consumenten vaker bij een winkel in de buurt.Beeld ANP

Sinds de pandemie is uitgebroken wendt de consument zich vaker tot lokale ondernemers. Daar staat een vlucht naar online tegenover.

Bij een crisis denken we als eerste aan onze naasten. Als mens, maar kennelijk ook als consument. Sinds het coronavirus ons dagelijks leven beheerst, doen we onze boodschappen vaker bij winkels in de buurt. Ruim de helft (52 procent) van de Nederlanders kocht het afgelopen jaar meer bij lokale ondernemers, blijkt uit onderzoek van Direct Research in opdracht van RegioBank.

De bank - met 500 vestigingen in vooral de buitengebieden van Nederland - wilde weten hoe mensen denken over lokaal ondernemerschap en betrok ruim duizend Nederlanders van 18 jaar en ouder in het onderzoek. Een meerderheid (59 procent) geeft aan dat corona ervoor zorgt dat ze lokale ondernemers meer zijn gaan waarderen. Vooral jonge mensen van 18 tot 24 jaar vinden het noodzakelijk bedrijven uit de buurt ook daadwerkelijk te helpen (77 procent).

Volgens Regiobank willen ze door bewust meer te kopen en te consumeren bij winkeliers en bedrijven uit de streek of wijk ‘het wij-gevoel en de leefbaarheid’ stimuleren. Een buurt met winkels en ondernemers, vindt 78 procent van de ondervraagden, draagt bij aan de kwaliteit van leven en heeft een positieve invloed op de leefbaarheid, stelt 79 procent.

Afhankelijk

“De hang naar lokaal heeft onder meer te maken met een groeiend besef dat producten als voedsel van ver komen en dat we daar erg van afhankelijk zijn”, zegt Han Wiskerke, hoogleraar rurale sociologie aan Wageningen University & Research (Wur). “Door vooral je geld uit te geven in de lokale voedseleconomie, verminder je die afhankelijkheid.”

Wiskerke vermoedt dat angst voor de gezondheid ook een rol speelt: “Veel mensen kiezen daarom voor kleinere verkooppunten of bezorging aan huis.” Wiskerke denkt dat het accent op de buurteconomie na corona blijft: “Nu het langer duurt is er grote kans dat ‘crisispraktijken’ veranderen in nieuwe routines die kenmerkend kunnen zijn voor het nieuwe normaal.”

“Winkelen is een sociaal tijdverdrijf, in combinatie met leisure en restaurants”, zegt Frank van Oort, buitengewoon hoogleraar stedelijke en regionale econo­mie aan de Erasmus ­Universiteit Rotterdam. Dat komt weer terug, denkt hij.

Binnenstad als trekker

“Met een koopkrachtige bevolking, hoogwaardige voorzieningen als restaurants en theaters, zijn vooral binnensteden een trekker van de lokale economie. Voor het organiseren van een concert van Beyonce is een schaal groter dan buurten nodig. Maar winkelen en uit eten kan wellicht meer in de eigen omgeving - dat beseffen we nu met corona”, stelt Van Oort.

Plekken met hoogwaardige lokale voorzieningen zijn vaak wel duurder, veronderstelt hij. “We moeten oppassen dat de armere bevolking dan niet ergens anders heen wordt gedwongen.”

De liefde voor lokaal wordt niet altijd in de praktijk gebracht. De enorme toeloop op de grote webwarenhuizen zoals Bol.com en Wehkamp is daar een bewijs van. Het thuiszitten roept ongetwijfeld warme gevoelens op voor dat leuke winkeltje in dat gezellige straatje verderop, maar het enorme aanbod, de lage prijzen en het gemak van snelle bezorging van de internetreuzen trekt als een magneet aan de consument.

Vlucht naar online

Ook bij andere zaken die normaal in de buurt werden gedaan, zoals naar het postkantoor of naar de bank gaan, heeft een vlucht naar online plaatsgevonden. In de loop der jaren zijn mede daardoor al honderden vestigingen verdwenen. Grote banken zoals Rabobank en ING kondigden onlangs nog meer sluitingen aan voor samen honderden fysieke vestigingen.

In het onderzoek in opdracht van Regiobank geven de ondervraagden desondanks te kennen dat ze ‘persoonlijk contact’ bij hun bankzaken belangrijk vinden. Twee derde van de Nederlanders vindt het jammer dat banken steeds meer vestigingen sluiten. Dat leeft overigens sterker onder dorpsbewoners (70 procent) dan onder stadsbewoners (60 procent). De Regiobank zelf laat desgevraagd weten dat er ongeveer evenveel vestigingen van de plattelandsbank sluiten als dat er nieuwe filialen bij komen.

Lees ook:

Nu de horeca op slot gaat is de hele keten de klos

Als er een café of restaurant moet sluiten, zit daar een hele keten achter die ook de dupe is. Wat betekent de nieuwe lockdown voor de leveranciers aan de achterdeur?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden