Signify

Covid-19 te lijf met uv-c-licht: dit Nederlandse lampenbedrijf kan de vraag amper aan

Emile van Dijk , hoofd special lightning bij Signify, met een desinfecterende lamp met uv-c-straling.Beeld Koen Verheijden

Het Nederlandse bedrijf Signify kan de wereldwijde vraag naar zijn speciale coronalampen nauwelijks aan. Behalve binnen de gezondheidszorg is er ook interesse in andere sectoren, zoals het onderwijs.

Het RIVM wil er nog niet echt aan, maar door Covid-19 heeft de rest van de wereld groeiende belangstelling voor de desinfecterende uv-c-lampen van Signify, de vroegere lichttak van Philips. Terwijl de verkoop van gewone lichtarmaturen de afgelopen maanden flink daalde, kan het Nederlandse bedrijf de wereldwijde vraag naar de speciale coronalampen nauwelijks aan. Ze gaan zo hard dat de productie onlangs werd verachtvoudigd. Hoeveel lampen het in totaal maakt, wil het bedrijf echter niet zeggen.

Met deze lampen krijgt een decennia-oude techniek nieuwe betekenis. Uv-c is een lichtgolflengte die door de stratosfeer wordt tegengehouden en van nature niet op aarde voorkomt. Het licht, voor het menselijk oog een vage blauwe gloed, schakelt micro-organismen als schimmels, bacteriën en virussen uit. Tot nu toe is er volgens Signify nog geen micro-organisme gevonden dat uv-bestendig is.

Het bedrijf produceert al zo’n 35 jaar uv-c-lampen voor desinfectiedoeleinden. Ook voor Nederland, waar bijvoorbeeld drinkwaterbedrijven en zwembaden hun water zo ontsmetten. De tuinbouw gebruikt de lampen om schimmels op planten te bestrijden. Volgens Signify zijn bestraalde oppervlakken na zowat 6 seconden voor 99,99 procent coronavrij. Het bedrijf ontwikkelde de afgelopen tijd armaturen voor een reeks nieuwe toepassingen.

Rijdende uv-c-robot

Medisch speelde het licht ooit een belangrijke rol in de tbc-bestrijding. Net als nu bij corona werden de lampen toen ingezet om ruimten en voorwerpen te desinfecteren. “In Rusland behoren uv-c-armaturen sindsdien tot de standaardinrichting van ziekenhuizen”, zegt Emile van Dijk, wereldwijd verantwoordelijk voor Signify’s divisie speciale verlichting.

In de Nederlandse gezondheidszorg speelde het licht tot nu toe vooral een rol bij de desinfectie van instrumenten. Maar de belangstelling groeit. Het Dijklander Ziekenhuis in Hoorn heeft sinds een paar maanden een rijdende robot die patiëntenkamers met uv-c ontsmet. “Ook veel GGD’s hebben inmiddels uv-c-lampen hangen”, zegt Van Dijk.

Sinds de metro van Londen armaturen installeerde, is het aantal besmettingen daar met 50 procent gedaald. PSV kondigde vorige week aan dat de club de lucht in de kleedkamers en medische behandelruimten met plafondlampen gaat desinfecteren.

Uv-c-licht in de klas

Ook in het onderwijs groeit de interesse. Hoewel de armaturen niet goedkoop zijn, is de installatie nog altijd een stuk goedkoper dan de aanleg van goede ventilatie. De lampen moeten wel deskundig worden geïnstalleerd, maar een klaslokaal is in een middag klaar. Bovendien, zegt Van Dijk, werkt uv-c-licht niet alleen tegen corona: “Het doodt virussen en bacteriën, dus het werkt net zo goed tegen griep, verkoudheid en wat er verder door een school rondwaart”.

Een Amerikaanse supermarktketen test een uv-c-tunnel om winkelwagens te ontsmetten en een Indiaas hotel wil op dezelfde manier de bagage van gasten behandelen. Voor kleinschaliger gebruik bestaan inmiddels chambers, een soort magnetronachtige apparaten die voorwerpen reinigen. Het Amsterdamse theater Carré gaat die gebruiken voor de desinfectie van attributen.

Met de discussie over aerosolen is ook de belangstelling voor lampen die de lucht desinfecteren, enorm toegenomen. Maar hoewel het RIVM inmiddels erkent dat aan de effectiviteit van uv-c niet getwijfeld kan worden, blijft die organisatie terughoudend om de lampen te adviseren.

Beter dan ventilatie

Van Dijk wijst op Amerikaanse onderzoeken, onder meer van de Harvard-universiteit. “Die tonen aan dat uv-c-armaturen beter werken dan ventilatie”, zegt Van Dijk. Onderzoekers van de Technische Hogeschool in het Duitse Ulm, die diverse verschillende onderzoeken wereldwijd vergeleken, concludeerden op basis daarvan dat uv-c effectief is bij de bestrijding van corona.

Een belangrijk punt is wel het veiligheidsaspect. Uv-c is niet alleen gevaarlijk voor micro-organismen. Mensen en dieren moet je er ook niet aan blootstellen. “Je huid verbrandt binnen enkele minuten”, zegt Van Dijk. Uv-c-lampen voor oppervlakteontsmetting hebben daarom een bewegingssensor en functioneren alleen als er niemand in de kamer is. Lampen voor luchtbehandeling, die permanent branden, zijn zo geconstrueerd dat het licht niet direct op de aanwezigen kan vallen.

Dat geldt overigens niet voor de draagbare lamp die Signify onlangs voor thuisgebruik ontwikkelde. Die ontsmet de lucht in een gemiddelde woonkamer binnen drie kwartier, maar mag alleen worden gebruikt als er niemand is. Sensoren schakelen het apparaat daarom uit zodra beweging in de ruimte wordt geconstateerd. In Azië is de lamp inmiddels al te koop. Nederlanders zullen nog tot februari moeten wachten.

Signify voert omzet en winst op

Signify heeft in het derde kwartaal meer omzet behaald en wist ook de winstgevendheid, tegen de verwachting in, op te voeren. Dit bleek eind oktober uit de kwartaalcijfers van het verlichtingsbedrijf. De omzet steeg van ruim 1,5 miljard euro in het derde kwartaal van 2019 naar meer dan 1,7 miljard euro afgelopen kwartaal. De omzet uit de conventionele gloeilampen was met 233 miljoen euro wel lager dan een jaar geleden toen dat nog 274 miljoen euro was. Onder aan de streep restte in het derde kwartaal een nettowinst van 90 miljoen euro tegen 74 miljoen euro een jaar eerder.

Lees ook:

Signify hoopt de crisis met minder loonkosten door te komen

Offers van personeel en steun van verschillende overheden moeten lampenfabrikant Signify verlichting brengen tijdens de coronacrisis.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden