Steunpakketten

Coronasteun voor veel ondernemers onvoldoende: ‘Ik weet niet waar ik het geld vandaan moet halen’

In de dorpsstraat in De Koog, Texel, heeft Erik Koper twee kledingwinkels.  Beeld Olaf Kraak
In de dorpsstraat in De Koog, Texel, heeft Erik Koper twee kledingwinkels.Beeld Olaf Kraak

Na ruim een jaar coronamaatregelen weten veel ondernemers niet meer hoe ze het hoofd boven water moeten houden. Hun zorgen over de toekomst nemen toe.

Een goed humeur behouden is dezer dagen moeilijk voor Erik Koper, eigenaar van de toeristische winkelketen Gute Laune, die kleurrijke vakantiekleding en accessoires verkoopt. De ondernemer, met winkels in Egmond aan Zee en op Texel, heeft inmiddels een hypotheek moeten nemen om zijn vaste lasten en zijn personeel te kunnen doorbetalen en nieuwe voorraden voor het komende seizoen aan te schaffen.

Koper behoort tot een groep ondernemers die grotendeels tussen wal en schip vallen als het om coronasteun gaat. Vier van zijn vijf winkels gingen namelijk pas vorig jaar open. Zowel de NOW-regeling waarmee bedrijven een deel van de salariskosten terugkrijgen als de Tegemoetkoming Vaste Lasten (TVL) geldt alleen voor bedrijven die in 2019 al bestonden, dus hij krijgt alleen steun voor de winkel die hij dat jaar al had.

Het klinkt misschien wat onbezonnen, nieuwe winkels openen midden in een pandemie. “Maar we waren er al sinds 2019 mee bezig. Zo’n zaak open je niet van de ene dag op de andere. Zeker ons soort winkel niet. We verkopen geen massaproductie, we moeten echt op tijd bestellen”, zegt Koper. Begin februari ging alles van start om op tijd klaar te zijn voor de opening op 15 maart. Eén dag voor de eerste lockdown.

Van zestig naar tien klanten

De zomer was goed, en net als zovelen dacht hij dat het ergste leed geleden was. Dat duurde tot Angela Merkel in september voor Nederland code oranje afkondigde en Duitse toeristen massaal hun koffers pakten. “Binnen een halve dag waren de kustplaatsen leeg.”

Sindsdien is het niet meer goed gekomen. Zijn winkels zijn weliswaar weer open, maar alleen op afspraak. En dat betekent veel minder klanten. “Waar we in onze eerste winkel in andere jaren in deze tijd zestig mensen per dag binnen kregen, zijn het er nu tien”, zegt hij.

Hij voelt zich door de regering behoorlijk in de steek gelaten, zeker nu het allemaal zo lang gaat duren. Dat de eerste NOW-regeling vorig jaar lente snel werd opgetuigd en niet met alle situaties rekening kon houden, begrijpt hij. “Maar wie had toen gedacht dat alles ruim een jaar op slot zou gaan? In de tussentijd hadden ze toch tijd genoeg om over betere regelingen na te denken? Dit is echt niet langer vol te houden.”

Ook private schulden meenemen

De tong hangt kleine ondernemers inderdaad op de schoenen, zeggen ook de werkgeversorganisaties VNO-NCW en MKB-Nederland, die aanpassingen van het steunpakket bepleiten nu de coronabeperkingen maar voort blijven duren. Zo zou er naast steun voor de personeelskosten een steunregeling voor ondernemers zelf moeten komen, want die hebben vaak al een jaar geen eigen inkomen.

Bovendien zouden private schulden zoals Koper die inmiddels gemaakt heeft meegenomen moeten worden in een economisch herstelplan. Ook zouden ondernemers niet één, maar tien jaar de tijd moeten krijgen om schulden aan de overheid, bijvoorbeeld achterstallige belastingen, maar ook teveel ontvangen coronasteun, terug te betalen.

Voor Angela Hamers, eigenaresse van een winkel in kleding, meubels en accessoires in Vaassen, zou dat laatste zeker een enorme opluchting betekenen. Ze begrijpt inmiddels nog maar weinig van het steunbeleid waar ze vorig voorjaar nog blij mee was.

Van paniek naar wanhoop

Aan het begin van de eerste lockdown was ze echt in paniek, vertelt ze: “Ik was bang dat ik mijn zaak, die ik al tien jaar heb, kwijt zou raken, maar ook dat ik de acht mensen met wie ik al jaren samenwerk, zou moeten ontslaan. Die snelle steunmaatregelen gaven vertrouwen dat je geholpen wordt.”

Dat vertrouwen is weg sinds ze enkele weken geleden de definitieve berekening van de eerste NOW-steun kreeg. Omdat ze niet 50 maar 40 procent omzetverlies draaide tijdens de eerste lockdown moet ze feitelijk alles terugbetalen. “Het is een ingewikkelde berekening. Ik heb per euro personeelskosten 26 cent steun gekregen, maar over het te veel ontvangen bedrag moet ik 90 cent per euro terugbetalen. Ik had erop gerekend dat ik iets terug zou moeten betalen, maar dit voelt erg oneerlijk als je zo hard gestreden hebt om het hoofd boven water te houden.”

Hamers is blij is dat haar winkel inmiddels weer open kan, ook al is het beperkt. Maar ze maakt zich ook zorgen dat haar straks bij de NOW3, die ze na de winkelsluiting afgelopen herfst kon aanvragen, hetzelfde overkomt. “Zelfs als die terugbetaling nu gespreid over een jaar kan, weet ik niet waar ik dat geld vandaan moet halen.”

Lees ook:

Ondernemers in de knel door eindafrekening noodsteun

Ondernemers die niemand hebben ontslagen, moeten soms toch alle staatssteun terugbetalen. Ambtenaren zagen die bui al hangen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden