Bestedingspatroon

Consument trapt op de rem: het is nu wel gedaan met onszelf verwennen

Niet alleen het mooie weer is voorbij, ook de inflatie maakt de verwenconsument terughoudender. Beeld Harold Versteeg, ANP
Niet alleen het mooie weer is voorbij, ook de inflatie maakt de verwenconsument terughoudender.Beeld Harold Versteeg, ANP

We zijn gestopt met onszelf te vertroetelen als gevolg van de lockdowns, constateert het economisch bureau van ABN Amro.

Joost van Velzen

Op de huiskamervraag wat supermarkten met cafés en restaurants te maken hebben is het antwoord: veel. Uit ons consumentengedrag blijkt de laatste tijd namelijk dat als we minder uitgeven in de horeca, we dat min of meer inhalen in de supermarkt.

Dat inhalen deden we na het uitdoven van de pandemie vooral in de horeca, maar daar is volgens het economisch bureau van ABN Amro nu een eind aan gekomen. De bank analyseerde (geanonimiseerde) transactiedata van een panel van zijn rekeninghouders en vergeleek de consumptieve bestedingen vanaf 2018 tot nu. Daaruit blijkt dat de Nederlandse consument aan de staart van dit jaar minder royaal uit eten gaat en het café vaker links laat liggen.

In de gemeten periode zijn de uitgaven in zowel supermarkten als restaurants en cafés wel gestegen. Dat heeft volgens ABN-econoom Aggie van Huisseling alles te maken met de inflatie: “Het is dus niet zo dat we zijn gestopt met veel geld uitgeven; er wordt nog steeds in beide categorieën besteed, maar het flinke inhaaleffect in de horeca is inmiddels achter de rug.”

Consumenten haalden hapje en drankje in de supermarkt

Volgens ABN Amro is de verhouding tussen uitgaven aan Nederlandse supermarkten en horeca voor het eerst sinds de corona-uitbraak weer gelijk aan de verhouding van voor de pandemie. Tijdens de lockdown zag de bank vanzelfsprekend een flinke afname van de bestedingen in de horeca omdat die branche deels of helemaal op slot ging. Om toch een lekker hapje en drankje in huis te hebben, was het in die periode extra druk in de supermarkt. Dat bedoelt de grootbank met wat het noemt ‘substituten’: dat de ene branche (supermarkt) de andere (gesloten horeca) vervangt. Uit betaaltransacties van klanten kon ABN ook opmaken hoe het gedrag van consument en ondernemer zich aanpaste aan de omstandigheden. Van Huisseling: “Elke lockdown werd de daling die we zien in horecabestedingen minder sterk, wat het aanpassingsvermogen van zowel consument als bedrijven laat zien”.

Dat de horeca nu meer last heeft van de terughoudende consument dan de Jumbo’s, de Albert Heijns en de Lidls, komt volgens Van Huisseling omdat de meeste mensen boodschappen doen bestempelen als iets dat nu eenmaal moet terwijl ze een terrasje pakken of uit eten gaan beschouwen als luxe. “Daarop korten we dus als eerste.”

De vraag is wat we met ons spaargeld gaan doen

Of de spaarpot van de Nederlandse consument – opgebouwd tijdens de lockdowns – inmiddels leeg begint te raken, ziet ABN Amro nog niet aan de spaarquote van het CBS: het percentage van het beschikbare inkomen dat mensen opzijleggen. “Er wordt nog niet massaal ontspaard. De vraag is of dit spaargeld gebruikt gaat worden om onze consumptie op peil te houden of dat we minder zullen besteden.” Wel wijst de ABN-econoom erop dat de meest recente spaardata betrekking hebben op het tweede kwartaal van 2022.

Nu de inflatie volop voelbaar is en voeding, energie en brandstof fors aan de prijs zijn, daalt dus de koopkracht en is het onderhand gedaan met de verwennerij die veel Nederlanders zichzelf gunden als een soort verwerking van de pandemie. ‘We kunnen nog niet zeggen of dit een eerste teken is van veranderend bestedingsgedrag door druk op de koopkracht of simpelweg vanwege het einde van de zomer’, schrijft ABN Amro in zijn analyse. Van Huisseling: “Maar het duidelijke inhaaleffect in de horeca is nu achter de rug”.

Lees ook:

Sommige prijzen blijven voorlopig waarschijnlijk stijgen, ondanks inflatie

Nu mensen door de hoge inflatie minder geld uitgeven, daalt wellicht de prijs van producten. Dat geldt alleen niet voor alle sectoren.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden