Duurzame energie

Coalitie van organisaties: Geef waterstof een slinger

Een bus die op waterstof rijdt. De bussen moeten in Groningen, Drenthe en Zuid-Holland gaan rijden. Beeld ANP
Een bus die op waterstof rijdt. De bussen moeten in Groningen, Drenthe en Zuid-Holland gaan rijden.Beeld ANP

Heeft waterstof de toekomst? Ja, zegt een opvallende combinatie van bedrijven en (milieu)organisaties. Maar dan moet de overheid er wel in investeren.

Het nieuwe kabinet moet werk maken van waterstof. Er moeten extra windparken op zee (of op land) komen voor de productie van stroom. Er moeten fabrieken worden gebouwd waar die stroom wordt omgezet in waterstofgas. Dat gas moet vervoerd en opgeslagen kunnen worden. Bedrijven willen daaraan meewerken en -betalen, maar vragen ook een flinke bijdrage van het Rijk: 2,5 miljard euro in de komende vijf jaar.

Dit plan, plus de daarbij behorende oproep aan het nieuwe kabinet, is afkomstig van de ‘Waterstofcoalitie’, een initiatief van milieuorganisatie Greenpeace waarbij inmiddels 38 organisaties en bedrijven zijn aangesloten. De leden van de coalitie zien waterstof als een duurzaam alternatief voor de fossiele grond- en brandstoffen van nu en vinden dat Nederland haast moet maken met de productie ervan én met de opbouw van een infrastructuur voor waterstof. Dat leidt niet alleen tot de broodnodige vergroening van de industrie en de energievoorziening, maar ook tot extra banen.

Mogelijkheden genoeg in Nederland

Volgens Fazia Oulahsen, hoofd klimaat en energie van Greenpeace Nederland, investeren landen als Frankrijk en Duitsland al miljarden in waterstof en heeft Nederland, mede dankzij de ligging aan zee, mogelijkheden genoeg om zich ook op dat vlak te weren. Het plan van de coalitie is vooral bedoeld om een eerste, stevige slinger te geven aan de opbouw van een waterstofketen.

Bij de coalitie zijn stroomnetbeheerders (zoals Tennet en Alliander), stroomproducenten (waaronder Essent, Eneco en Vattenfall), drie provincies, wetenschappers (TU Delft), drie havenbedrijven, de brancheorganisaties voor de chemie en metaalelektro (VNCI en FME) en grote bedrijven als Air Liquide (producent van gassen), Yara (kunstmest) en OCI (kunstmest, chemie) aangesloten. Oulahsen: “De hele keten, van stroomproducenten tot verbruikers en installateurs, is in de coalitie vertegenwoordigd”.

Belangrijk onderdeel van het plan is de bouw van fabrieken waar op zee opgewekte stroom wordt omgezet in waterstofgas. Die fabrieken kunnen op zee verrijzen, dicht bij bestaande of nog te bouwen windparken, maar ook op land. Bijvoorbeeld, zegt Oulahsen, bij IJmuiden, Rotterdam, Zeeland of West-Brabant. Ook zonneparken zouden stroom voor de fabrieken kunnen leveren.

Meer windparken op zee nodig

Waterstof is nu nog een duur alternatief voor bestaande grond- en brandstoffen, maar volgens Oulahsen kunnen en zullen de kosten flink dalen als er meer van die fabrieken komen. Er zijn, als Nederland op waterstofgebied een grote rol wil spelen, wel meer windparken op zee nodig dan er nu in de planning staan.

Geïnvesteerd moet er ook worden in de opslag van het gas (ondergronds in lege zoutkoepels, in zogeheten cavernes) en in het transport ervan. Voor dat laatste kan het huidige aardgasnet mogelijk dienst doen, al moet dat dan wel worden aangepast. Belangrijk is verder dat de industrie, en dan vooral de grootverbruikers, de groene waterstof ook daadwerkelijk gaan gebruiken. De betrokken bedrijven zeggen daartoe bereid te zijn, zoals ze ook bereid zijn om te investeren in de plannen. Maar een bijdrage van de overheid is onontbeerlijk, stelt de coalitie: jaarlijks gemiddeld 500 miljoen euro in de komende vijf jaar.

Grootschalige productie op de Maasvlakte

De coalitie is overigens niet de enige met plannen op het gebied van waterstof. Het Havenbedrijf Rotterdam gaat met de Duitse energieleverancier Uniper de mogelijkheden onderzoeken voor grootschalige productie van groene waterstof op de Maasvlakte. De ambitie is om in 2025 een waterstoffabriek met een capaciteit van 100 megawatt op het terrein van Uniper te realiseren. De haalbaarheidsstudie wordt deze zomer afgerond. “Groene waterstof is een belangrijke duurzame grondstof voor de chemische industrie”, zegt topman Allard Castelein van het Havenbedrijf Rotterdam.

Ook Hoogovens wil op termijn staal produceren met behulp van waterstof, chemieconcern Nouryon studeert op de bouw van een waterstoffabriek en ook Shell ziet toekomst in waterstof. Die bedrijven maken geen deel uit van de waterstofcoalitie, maar zouden zich daar desgewenst bij wel kunnen aansluiten, zegt een woordvoerder. Ze zijn wel lid van de VNCI.

Lees ook:

Groene waterstof als een toekomstbelofte (maar wordt die ook waargemaakt?)

Waterstofgas kan gaan doorbreken, zegt hoogleraar Ad van Wijk van de TU Delft. Want: huizen en fabrieken gasvrij maken met wind- en zonnestroom in kabels, dat ziet hij nu al misgaan.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden